Nasze sposoby na zmęczenie

Wyczerpanie, brak sił, energii, czy nawet chęci do działania, senność, trudności ze skupieniem uwagi - objawy przemęczenia zdarzają się wszystkim od czasu do czasu. Niekiedy jednak zmęczenie przybiera charakter chroniczny i może być przejawem poważnej choroby. Jak radzić sobie z przejściowym zmęczeniem, a kiedy udać się do lekarza?

O czym świadczy zmęczenie?

Zmęczenie samo w sobie nie jest chorobą, a objawem. Często odczucia znużenia czy senności w ciągu dnia są po prostu sygnałem od organizmu, by odpocząć i wyspać się. Okresy przejściowego wyczerpania zdarzają się każdemu i zazwyczaj jest ku temu jakiś powód, który warto zidentyfikować i spróbować mu zaradzić.

Stany przemęczenia obniżają jakość życia, powodują trudności w funkcjonowaniu i skupieniu uwagi, a więc przyswajaniu nowych informacji. Wiążą się też z ryzykiem wypadków komunikacyjnych czy pomyłek przy pracy.

Jak pozbyć się zmęczenia?

Spróbuj się zrelaksować

Nadmierny stres, związany z pracą lub też inną odpowiedzialnością, jest bardzo częstym powodem przemęczenia. Natłok obowiązków czy decyzji do podjęcia, perfekcjonizm, odkładanie spraw na później, wiążą się ze zmęczeniem psychicznym. Jest to kompleksowy problem, gdyż nie tylko stres sam w sobie powoduje wyczerpanie, ale również zaburza równowagę w innych sferach życia (sen, odżywianie, poziom aktywności fizycznej), co jeszcze bardziej zwiększa poziom zmęczenia. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma redukcja stresu i odpoczynek. Nie zawsze łatwo jest po prostu zmienić stresującą pracę czy zredukować nadmiar obowiązków. Warto jednak zadbać o swoje zdrowie i znaleźć czas na relaks.

Zadbaj o dobry sen

Niewystarczająca ilość snu lub nieregularny sen to jedna z najbardziej typowych przyczyn odczuwania zmęczenia w ciągu dnia. Pewne zmiany stylu życia mogą pomóc w poprawieniu jakości snu. Istotne jest, by chodzić spać i wstawać o stałych porach. Zapotrzebowanie na sen jest sprawą indywidualną (w zależności od wieku czy poziomu aktywności), jednak większość dorosłych osób potrzebuje przynajmniej 7 godzin na dobę, by zdrowo funkcjonować. Znalezienie czasu na sen powinno być więc sprawą priorytetową. Ważne jest także zadbanie o prawidłową higienę snu. Pomaga tu odpowiednie wyciszenie i przewietrzenie pomieszczenia, w którym śpimy, czy wyłączenie ekranów (telefon, komputer) przynajmniej na pół godziny przed snem. Dotyczy to również pracy przed komputerem - należy unikać wykonywania jej w sypialni czy w łóżku.

Popraw nawyki żywieniowe

Odpowiednie odżywienie organizmu jest bardzo ważne, by mieć energię do działania. Niezbilansowana dieta, braki niektórych pierwiastków (np. żelazo, magnez, potas, witamina B12, kwas foliowy, kwasy omega-3) czy nieregularne posiłki przyczyniają się do zmęczenia organizmu. Brak energii powodować może zarówno niedowaga, jak i otyłość. Ze zmęczeniem pomaga się więc zmierzyć m.in. poprawa nawyków żywieniowych - regularne posiłki, umiar w ilości spożywanego jedzenia, odpowiednie nawodnienie czy uzupełnienie diety w składniki odżywcze. Warto pamiętać, że duże i przewlekłe niedobory (np. w przypadku anemii) wymagają leczenia.

Zwiększ aktywność fizyczną

Ćwiczenia pomagają dotlenić organizm - oczywiście pod warunkiem, że są wykonywane z umiarem. W stanach stresu i zmęczenia dochodzi w niektórych przypadkach do błędnego koła - znużenie zmniejsza chęć do aktywności fizycznej, a jej brak z kolei zwiększa zmęczenie. Ma to na przykład miejsce w przypadku depresji sezonowej (najczęściej w okresie jesienno-zimowym), w związku z brakiem energii i ekspozycji na słońce. Warto spróbować wyrwać się z tego cyklu. Oczywiście nie dotyczy to sytuacji, gdy mamy do czynienia ze zmęczeniem fizycznym wynikającym chociażby z nadmiernych treningów (np. związanych z odchudzaniem) lub ciężką pracą fizyczną.

Unikaj używek

Alkohol wpływa negatywnie m.in. na jakość snu. Palenie papierosów wiąże się z niedotlenieniem czy kumulacją toksyn w organizmie. Spożywanie dużych ilości kawy, mimo iż tymczasowo dodaje energii, prowadzić może do problemów ze snem i przemęczenia.

Zadbaj o siebie po chorobie

Zmęczenie jest często pierwszym symptomem grypy. Czasami utrzymuje się ono również przez pewien czas po chorobie, gdy inne objawy już ustaną. Dlatego zarówno w trakcie i po przejściu grypy ważny jest odpoczynek czy też zadbanie o odżywienie i nawodnienie organizmu (nawet, gdy nie mamy apetytu).

Znajdź czas na odpoczynek w ciąży

Zmęczenia w ciąży doświadcza większość kobiet, w szczególności w I trymestrze. Jest to spowodowane zmianami hormonalnymi zachodzącymi w organizmie. O ile objawy te często przechodzą w II trymestrze, powrócić mogą w trymestrze III, w związku ze wzrostem dziecka (a więc większym obciążeniem) czy trudnościami ze snem. Ważne jest, by w ciąży znaleźć czas na odpoczynek - najlepiej odpoczywać w pozycji z nogami do góry, co poprawia krążenie. Pomaga również redukcja ilości obowiązków, dbanie o nawodnienie organizmu, ale też nie picie dużych ilości płynów przed snem (by nie musieć często wstawać do toalety). Jeśli to możliwe, warto zadbać o aktywność fizyczną (np. codzienne spacery).

Preparaty z apteki na zmęczenie

W aptekach bez recepty kupić można produkty, które wspierają organizm w stanach wycieńczenia i zmęczenia. Często zawierają one wyciągi z korzenia żeń-szenia. Składnik ten stosowany jest tradycyjnie w celu utrzymania energii i witalności czy wspomagania pamięci i koncentracji. Suplementy z apteki zawierać mogą sam wyciąg z żeń-szenia (np. Solgar Żeń-szeń koreański) lub połączenie z witaminami z grupy B (np. Naturell Żeń-Szeń Forte), magnezem (np. NeoMag Przemęczenie) czy też z całym zestawem witamin i mikroelementów (np. Bodymax Plus, Centrum Energia, Vita-Miner Energia).

W produktach dodających energii często obecna jest też kofeina lub zawierające ją wyciągi roślinne - z guarany (np. Olimp Guaranax) lub ostrokrzewu paragwajskiego (np. Vigor Up). W przypadku preparatów z kofeiną warto jednak zachować umiar - przede wszystkim przestrzegać podanego na opakowaniu dawkowania i nie zażywać tych produktów na wieczór.

Jakie choroby mogą być przyczyną przewlekłego zmęczenia?

Zmęczenie może pojawić się także w przebiegu alergii (również pokarmowych), przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), przewlekłego bólu, chorób autoimmunologicznych (stwardnienie rozsiane, toczeń), chorób wątroby i nerek, infekcji (zwłaszcza wirusowych), reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS).

W związku z tym, że zmęczenie może być objawem wielu chorób - gdy utrzymuje się od kilku tygodni, nie pomagają modyfikacje w stylu życia, niemożliwe jest codzienne funkcjonowanie - należy udać się do lekarza. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy objawy znużenia połączone są z innymi symptomami, jak np.: duszności i problemy z oddychaniem, zmiany rytmu serca (nieregularne lub szybkie bicie serca), bóle głowy, a także brzucha, pleców, okolicy lędźwiowej, czy klatki piersiowej, zaburzenia apetytu, apatia.

Jakie leki powodują senność i zmęczenie?

Czasami zmęczenie jest działaniem niepożądanym związanym z przyjmowaniem leków. Do substancji mogących powodować odczucie znużenia czy senności należą m.in.: leki przeciwhistaminowe (na alergię), przeciwdepresyjne, uspokajające, przeciwnadciśnieniowe, przeciwbólowe (opioidy), przeciwpadaczkowe, przeciwkaszlowe czy przeciwnowotworowe (chemioterapia). Zmęczenie pojawić się może również po zmianie dawki leku (np. na nadciśnienie) czy przerwaniu stosowania jakiegoś leku (np. kortykosteroidy, leki przeciwdepresyjne).

W sytuacjach, gdy zażywanie danego preparatu jest konieczne, a skutki uboczne są uciążliwe i utrudniają funkcjonowanie, najlepiej zgłosić się do lekarza, który może podjąć decyzję o zmianie leku lub jego dawkowania czy też sposobie przyjmowania (np. zażywanie leku na noc, by zmęczenie było mniej odczuwalne). Warto również pamiętać o możliwości rozmowy z farmaceutą oraz zgłaszania działań niepożądanych.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 13.05.2019 19:09:21

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Na Twoje pytania w temacie nasze sposoby na zmęczenie odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.