---

Witamina A - retinol, retinoidy, beta-karoten

Termin "witamina A" obejmuje kilka związków, m.in. retinol, jego pochodne (retinoidy) oraz prowitaminę A, czyli beta-karoten. Związki te biorą udział w procesie widzenia, odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie błon komórkowych i stan skóry. Retinoidy, m.in. izotretynoina czy adapalen, są uznawane za jedne z najskuteczniejszych leków przeciwtrądzikowych.

Źródła witaminy A

Witamina A występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego (wątroba, tran, masło, mleko) w postaci retinolu oraz w warzywach i owocach (marchew, dynia, jarmuż, szpinak) w postaci beta-karotenu przekształcanego w organizmie w witaminę A.

Objawy niedoboru witaminy A

Szczególnie narażone na niedobory witaminy A są osoby cierpiące na schorzenia upośledzające trawienie i wchłanianie tłuszczów (np. celiakię czy kamicę żółciową).

Preparaty zawierające witaminę A

Witamina A jest składnikiem suplementów diety, leków OTC (dostępnych bez recepty) oraz leków wydawanych z przepisu lekarza, dostępnych w formie kapsułek oraz kropli doustnych. Witamina A może występować w nich samodzielnie bądź w połączeniu np. z witaminą E lub D. Niedobór witaminy A można również uzupełniać za pomocą preparatów zawierających beta-karoten, czyli prowitaminę A.

Witamina A w pielęgnacji skóry i błon śluzowych - maść z apteki tanim remedium na zmarszczki?

Maści ochronne z witaminą A, wzmacniając barierę naskórkową, chronią przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych, takich jak wiatr czy mróz. Wykazują także działanie regenerujące na skórę, co często wykorzystuje się w pielęgnacji suchej, popękanej skóry dłoni.

Witamina A jest także składnikiem maści ocznych stosowanych w zespole suchego oka oraz preparatów przeznaczonych do pielęgnacji podrażnionej i wysuszonej sluzówki nosa. Witamina A, najczęściej w połączeniu z witaminą E, występują w składzie sprayów do stosowania w przypadku suchości gardła.

Mało kto zdaje sobie jednak sprawę, że witamina A to substancja skutecznie opóźniająca procesy starzenia się skóry, która wygładza i uelastycznia skórę, zmniejsza przebarwienia, redukuje zmarszczki oraz pobudza produkcję włókien kolagenowych. Najprostsza maść z witaminą A z apteki może efektywnie poprawić wygląd skóry, swoją jakością nie ustępując popularnym kosmetykom przeciwzmarszczkowym. W profilaktyce starzenia się skóry stosowanie kremów z retinolem można rozpocząć już po 35. roku życia

Retinoidy (pochodne witaminy A) w leczeniu trądziku

Retinoidy, czyli pochodne witaminy A wykorzystuje się w leczeniu trądziku. Związki te dostępne są zarówno w formie leków do stosowania zewnętrznego (tretynoina, izotretynoina, adapalen, tazaroten), jak i preparatów doustnych (izotretynoina, acytretyna).

Wszystkie preparaty zawierające retinoidy wydawane są na podstawie recepty lekarskiej, a ich stosowanie odbywa się pod ścisłą kontrolą lekarza.

Czym różnią się retinoidy do stosowania zewnętrznego od doustnych retinoidów?

  • Doustne retinoidy stosuje się w ciężkich postaciach trądziku. Leczenie miejscowe zaleca się pacjentom z łagodną lub umiarkowaną postacią trądziku.
  • Terapia doustna retinoidami wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych (np. suchość skóry i błon śluzowych, krwawienie błon śluzowych, wypadanie włosów, wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu we krwi, bóle mięśni). Działania niepożądane retinoidów stosowanych zewnętrznie dotyczą głównie miejsca podania (np. podrażnienie, suchość, łuszczanie, rumień, uczucie pieczenia i świąd skóry).
  • Stosowanie retinoidów w postaci doustnej wiąże się z dużo wyższym ryzykiem działania teratogennego (więcej na ten temat poniżej).

Jak działają retinoidy?

  • Regulują procesy odnowy naskórka.
  • Redukują powstawanie zaskórników i produkcję łoju.
  • Hamują rozwój bakterii i stanu zapalnego.
  • Redukują przebarwienia po trądziku.

Jak szybko widoczne są skutki terapii retinoidami?

Pierwsze efekty leczenia obserwuje się po ok. 4-8 tygodniach leczenia. Na początku terapii (pierwsze 2-4 tygodnie) możliwe jest przejściowe pogorszenie się stanu skóry. Jest to etap przejściowy, przemijający wraz z kontynuacją terapii.

Stosowanie retinoidów - jakie środki ostrożności zachować?

  • Retinoidy a ciąża - pochodne witaminy A stosowane doustnie mogą by przyczyną powstawania wad wrodzonych płodu (działanie teratogenne). W przypadku leków stosowanych miejscowo, ryzyko to, ze względu na minimalne wchłanianie przezskórne, jest niewielkie. Mimo to, bez względu na postać leku, retinoidów nie wolno stosować w czasie ciąży. W okresie 1 miesiąca przed, w trakcie, jak i miesiąc po zakończeniu stosowania doustnej izotretynoiny należy stosować skuteczną metodę antykoncepcji. przypadku doustnej terapii acytretyną ciąży nie należy planować w okresie 2 lat od zakończenia kuracji. W trakcie leczenia doustnego lekarz w czasie wizyty kontrolnej może wymagać od pacjentki przedstawienia aktualnego wyniku testu ciążowego.
  • Retinoidy a dermokosemtyki - w czasie leczenia retinoidami miejscowymi, jak i doustnymi, nie należy stosować dermokosmetyków o działaniu złuszczającym.
  • Retinoidy a ochrona przed promieniami UV - w czasie leczenia retinoidami należy unikać ekspozycji na promienie słoneczne. Zaleca się stosowanie preparatów ochronnych z filtrem SPF 30 lub wyższym. Należy także unikać korzystania z solarium i pamiętać o okularach przeciwsłonecznych.
  • Retinoidy a zabiegi kosmetyczne - przez co najmniej 6 miesięcy po zakończeniu leczenia doustnymi retinoidami należy unikać depilacji z użyciem wosku z uwagi na ryzyko zerwania naskórka. W okresie do 5-6 miesięcy po zakończeniu kuracji, należy unikać niektórych zabiegów kosmetycznych (np. chemicznej dermabrazji czy laseroterapii).
  • Retinoidy a oddawanie krwi - pacjenci będący w trakcie terapii doustną izotretynoiną nie powinni być dawcami krwi z powodu potencjalnego zagrożenia dla płodu u pacjentki w ciąży otrzymującej transfuzję krwi.

Jak radzić sobie ze skutkami ubocznymi retinoidów?

  • Pielęgnacja skóry podczas stosowania retinoidów - w trakcie leczenia, zwłaszcza w początkowej fazie, u wielu pacjentów występuje suchość, zaczerwienienie czy pieczenie skóry. Skóra wymaga wówczas szczególnej pielęgnacji za pomocą kosmetyków o działaniu kojącym, nawilżającym i odbudowującym barierę hydro-lipidową skóry. W aptekach można znaleźć dermokosmetyki dedykowane osobom poddawanym kuracjom retinoidami, które nawilżają skórę i łagodzą podrażnienia, nie zatykając porów. Bardzo ważne jest także stosowanie ochronnych pomadek do ust.
  • Suchość oczu podczas terapii retinoidami - problem ten dotyczy pacjentów stosujących doustne retinoidy. Objawy te można łagodzić, stosując krople nawilżające (tzw. sztuczne łzy). W przypadku wystąpienia nietolerancji na soczewki kontaktowe należy zastąpić je okularami.
  • Suchość i krwawienia z nosa podczas stosowania retinoidów - objawy te mogą wystąpić u pacjentów stosujących retinoidy doustne. Pomocne mogą być wówczas spraye i maści do nosa o działaniu nawilżającym, łagodzącym podrażnienia i wspomagającym regenerację błony śluzowej.

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 21.01.2022 22:17:48

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

od 20,99 zł

10 gramów

od 21,90 zł

5 gramów

od 5,89 zł

30 gramów

od 10,00 zł

5 gramów

od 9,79 zł

50 gramów

od 3,29 zł

25 gramów

od 9,39 zł

50 mililitrów

od 8,49 zł

50 gramów

od 8,79 zł

35 gramów

od 15,50 zł

60 żelowych misiów

od 19,99 zł

60 kapsułek

od 16,99 zł

30 mililitrów

od 5,99 zł

60 żelowych misiów

od 34,90 zł

30 mililitrów

od 20,33 zł

30 mililitrów

od 15,00 zł

30 kapsułek

od 24,19 zł

60 kapsułek

od 3,49 zł

30 gramów

od 5,00 zł

90 kapsułek

od 4,27 zł

50 kapsułek blistry

od 48,99 zł

60 kapsułek

od 13,50 zł

30 mililitrów

od 46,99 zł

60 kapsułek

od 79,99 zł

30 gramów tuba

od 71,50 zł

60 kapsułek

od 49,99 zł

15 gramów

od 99,90 zł

60 kapsułek

od 19,99 zł

30 gramów

od 23,99 zł

30 gramów

od 39,99 zł

60 kapsułek

od 78,99 zł

60 kapsułek

od 12,99 zł

20 gramów

od 116,99 zł

30 kapsułek

od 52,98 zł

30 kapsułek

od 4,39 zł

10 mililitrów

od 3,99 zł

10 mililitrów

od 3,99 zł

30 kapsułek blister

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.