Witaminy i suplementy przy karmieniu piersią

Zespół ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, na podstawie analiz dostępnej literatury poświęconej stosowaniu witamin i mikroelementów u kobiet karmiących piersią, stworzył rekomendacje, zgodnie z którymi mamy w okresie laktacji powinny zwrócić szczególną uwagę na odpowiednie dostarczanie witaminy D3, kwasów omega-3 oraz jodu.

Zgodnie z wytycznymi zaleca się przyjmowanie 2000 IU witaminy D3 na dobę przez cały okres karmienia piersią oraz, oprócz tego, suplementację tej witaminy u niemowląt w dawce dostosowanej do wieku.

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) przyjmowany wraz z mlekiem mamy korzystnie wpływa na rozwój mózgu niemowlęcia, zmniejsza ryzyko alergii oraz infekcji. W okresie laktacji rekomenduje się przyjmowanie minimum 200 mg DHA dziennie przy spożyciu dwóch porcji tłustych ryb (np. sardynek, makreli, dorsza, łososia, śledzia) tygodniowo. Jednak z powodu ich niskiego spożycia, niezbędna jest dodatkowa podaż DHA w ilości 400-600 mg w przypadku spożycia minimalnej ilości ryb, a nawet do 1000 mg w razie znacznego niedoboru.

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne rekomenduje rutynową suplementację jodu u kobiet karmiących na poziomie 150-200 mcg na dobę. Dzienne spożycie 4-6 g soli jodowanej zapewnia właściwą podaż jodu, wystarczającą do pokrycia potrzeb niemowlęcia i jego mamy.

W przypadku stosowania przez karmiącą diety z ograniczeniem spożycia nabiału, nietolerancją laktozy czy alergią na białko mleka krowiego, zaleca się suplementację wapnia w ilości 1000-1300 mg na dobę.

Jeśli kobieta karmiąca stosuje dietę wegetariańską, powinna szczególnie dbać o pokrycie zapotrzebowania na witaminę B12 oraz żelazo. Zagraniczne rekomendacje zalecają profilaktyczną suplementację 2,6 mcg witaminy B12 na dobę. Mama karmiąca nie powinna natomiast wdrażać samodzielnie suplementacji żelaza bez wcześniejszego stwierdzenia jego niedoborów, lecz zadbać o jego odpowiednią podaż w diecie.

Pamiętajmy, że najlepszym źródłem składników odżywczych oraz witamin dla maluszka jest zrównoważona dieta jego mamy, bogata w warzywa, owoce, chude mięso, ryby, drób, jajka, pełnoziarniste pieczywo oraz błonnik.

W przypadku, kiedy suplement z okresu ciąży zawiera dawki witaminy D, DHA oraz jodu zgodne z tymi, które rekomendowane są dla mam karmiących, można kontynuować jego przyjmowanie podczas laktacji.

Lek bez recepty

Vigantol krople

Vigantol to lek w postaci kropli, zawierający jako substancję czynną cholekalcyferol, nazywany witaminą D. Jest stosowany w celu uzupełnienia niedoborów witaminy D, fizjologicznie wytwarzanej w skórze pod wpływem światła UV i dostarczanej też z pożywieniem.

Dostępny w 95% aptek.

Środek spożywczy

Composita Mama DHA kapsułki

Composita Mama DHA to kapsułki o kompleksowym składzie przeznaczone dla kobiet planujących ciążę, w okresie ciąży i karmiących piersią. Zawierają DHA (kwasy omega-3), kwas foliowy, żelazo, witaminę D, B6 i B12 oraz magnez. Składniki te odpowiadają za prawidłowy wzrost płodu i utrzymanie zdrowia matki. Wspomagają rozwój mózgu i układu nerwowego i prawidłowego widzenia oraz kości, a także biorą udział w tworzeniu czerwonych krwinek.

Dostępny w 6% aptek.

Środek spożywczy

Omegamed Optima Forte kapsułki

Omegamed Optima Forte to preparat występujący w postaci kapsułek zawierających witaminy i minerały przeznaczone do stosowania przez kobiety w ciąży i karmiące piersią. Produkt stanowi źródło kwasu DHA wspomagającego prawidłowy rozwój mózgu dziecka. Dodatkowo dostarcza witaminy D3, jodu, kwasu foliowego oraz żelaza, które są substancjami niezbędnymi do utrzymania dobrego zdrowia matki i zapewnienia prawidłowego rozwoju dziecka.

Dostępny w 6% aptek.

Produkt na receptę

Sorbifer Durules tabletki powlekane

Sorbifer Durules to tabletki powlekane zawierające żelazo, które przeznaczone są do uzupełniania diety w ten pierwiastek. Preparat szczególnie polecany jest w stanach deficytowych oraz w okresach zwiększonego zapotrzebowania wynikających z m.in. ciąży, obfitych krwawień. Tabletki oprócz jonów żelaza zawierają kwas askorbinowy (witaminę C), który zwiększa przyswajalność substancji.

Dostępny w 97% aptek.

Produkt na receptę

Devikap krople

Devikap to krople doustne zawierające witaminę D3 (cholekalcyferol), które przeznaczone są do leczenia niedoborów oraz uzupełniania codziennej diety o tą substancje. Witamina D3 odgrywa ważną rolę w procesach mineralizacji kości oraz reguluje pracę układu nerwowego, mięśniowego i odpornościowego.

Dostępny w 99% aptek.

Środek spożywczy

Femibion Natal 2 Plus kapsułki oraz tabletki

Femibion Natal 2 Plus to tabletki o kompleksowym składzie przeznaczone dla kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz karmiących piersią. Zawiera kwas foliowy (witamina B9), foliany, jod, żelazo, DHA oraz witaminy C, B, D i E. Preparat pokrywa specyficzne zapotrzebowanie organizmu na składniki niezbędne do intensywnego wzrostu i rozwoju dziecka oraz zapewnia zdrowie matki.

Dostępny w 20% aptek.

Lek bez recepty

Calperos 1000 kapsułki

Calperos 1000 to kapsułki wspomagające zachowanie zdrowych i mocnych kości. Zawiera węglan wapnia, który zapewnia odpowiednią mineralizację kości, przez co zwiększa ich mineralizację i chroni przed urazami. Preparat polecany jest w okresie zwiększonego zapotrzebowania na wapń - intensywny wzrost u dzieci, laktacja, złamania kości oraz w okresie zwiększonego ryzyka osteoporozy.

Dostępny w 99% aptek.

Środek spożywczy

D-Vitum Forte Witamina D Dla Dorosłych kapsułki

D-Vitum Forte to preparat zawierający witaminę D w dawce 1000 j.m. Witamina D odgrywa kluczową rolę w prawidłowym wykorzystaniu wapnia i fosforu przez organizm, ponadto wzmacnia układ odpornościowy. Preparat zaleca się stosować u dorosłych (zwłaszcza w wieku podeszłym) oraz u dzieci od 6. r.ż.

Dostępny w 84% aptek.

Suplement diety

Vigantoletten Max kapsułki

Vigantoletten to preparat zawierający witaminę D3 (cholekalcyferol). Witamina ta niezbędna jest do utrzymania prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Preparat stosuje się w zapobieganiu i leczeniu krzywicy i osteomalacji, a także wspomagająco w osteoporozie.

Dostępny w 92% aptek.

Środek spożywczy

Vitrum D3 Forte kapsułki

Vitrum D3 Forte to kapsułki zawierające witaminę D, która wykazuje szereg działań w naszym organizmie. W szczególności pomaga utrzymać zdrowe kości, wspomaga funkcjonowanie mięśni oraz podnosi odporność organizmu. Preparat polecany osobom narażonym na niedobór witaminy D, głównie w okresie niskiego nasłonecznienia.

Dostępny w 83% aptek.

Środek spożywczy

Kelp tabletki

Kelp to tabletki będące źródłem naturalnego jodu przeznaczone do stosowania w celu leczenia niedoborów i profilaktyki tych stanów. Jod odgrywa znaczącą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy. Ponadto, pomaga zachować wysoką sprawność umysłową i zdrową skórę. Preparat zawiera jodek potasu pochodzący z morszczynu pęcherzykowatego.

Dostępny w 68% aptek.

Produkt na receptę

Juvit D3 krople

Juvit D3 to krople doustne przeznaczone do stosowania w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminę D3. Ponadto, preparat może być stosowany wspomagająco w leczeniu krzywicy oraz osteoporozy. Witamina D3 odgrywa ważną rolę w procesach mineralizacji kości oraz reguluje pracę układu nerwowego, mięśniowego i odpornościowego.

Dostępny w 83% aptek.

Środek spożywczy

Omegamed Optima Start kapsułki

Omegamed Optima Start to kapsułki stosowane do wzbogacenia codziennej diety o minerały i witaminy. Preparat przeznaczony jest do stosowania u kobiet planujących ciąże oraz będących w pierwszym trymestrze. Preparat zawiera kwas foliowy, DHA, witaminę D3 oraz jod wspomagające prawidłowe funkcjonowanie organizmu mamy i rozwój dziecka.

Dostępny w 9% aptek.

Środek spożywczy

Pregna Plus kapsułki

Pregna Plus to tabletki przeznaczone dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Zawiera ważne składniki niezbędne w organizmie matki, m.in. foliany, witaminę D, żelazo i jod oraz DHA. Składniki te są niezbędne do prawidłowego rozwoju dziecka, szczególnie układu nerwowego. Preparat pomaga uzupełnić niedobory w organizmie matki.

Dostępny w 82% aptek.

Środek spożywczy

Mama DHA Premium+ kapsułki

Mama DHA Premium+ to kapsułki o kompleksowym składzie przeznaczone dla kobiet planujących ciążę, w okresie ciąży i karmiących piersią. Zawierają DHA, kwas foliowy, jod, witaminę D i magnez. Składniki te odpowiadają za prawidłowy wzrost płodu i utrzymanie zdrowia matki. Wspomagają rozwój mózgu i układu nerwowego oraz kości, a także biorą udział w tworzeniu czerwonych krwinek i hormonów.

Dostępny w 66% aptek.

Produkt na receptę

Tardyferon tabletki

Tardyferon to tabletki zawierające jony żelaza, które przeznaczone są do leczenia niedoborów tej substancji. Ponadto, preparat może być stosowany jako dodatkowe źródło żelaza w stanach zwiększonego zapotrzebowania wynikających m.in. z intensywnego wzrostu, ciąży, połogu czy okresu karmienia piersią.

Dostępny w 95% aptek.

Środek spożywczy

Summavit D kapsułki

Summavit D to kapsułki przeznaczone do wzbogacania codziennej diety w witaminę D3, kwas foliowy oraz jod. Substancje te regulują metabolizm organizmu, wspomagają pracę m.in. układu nerwowego oraz odpowiadają za prawidłową strukturę kości. Ponadto, preparat szczególnie polecany jest kobietom planującym ciążę, będącym w połogu oraz karmiącym piersią.

Dostępny w 13% aptek.

Środek spożywczy

Biofer tabletki

Biofer to tabletki przeznaczone do wzbogacania codziennej diety o jony żelaza, przeznaczone dla osób borykających się z problemem niedoborów bądź posiadających zwiększone zapotrzebowanie na pierwiastek m.in. kobiet w ciąży, karmiących piersią. Preparat dostarcza żelaza pod postacią organicznej cząsteczki oraz sproszkowanej hemoglobiny. Ponadto, środek zawiera w składzie witaminę C poprawiającą wchłanianie tego pierwiastka.

Dostępny w 34% aptek.

Środek spożywczy

Vitrum D3 kapsułki

Vitrum D3 to preparat stosowany jako uzupełnienie codziennej diety w witaminę D3 (cholekalcyferol) zarówno u dzieci, (od 6. r.ż.) jak i dorosłych. Witamina D3 niezbędna jest do zachowania prawidłowej struktury kości i zębów, a ponadto wspomaga działanie układu odpornościowego.

Dostępny w 10% aptek.

Środek spożywczy

Doppelherz Aktiv Mama Premium kapsułki

Doppelherz Aktiv Mama Premium to kapsułki zawierające dzienną dawkę kwasów tłuszczowych DHA i EPA oraz witaminę D, kwas foliowy i minerały, które są niezbędne do prawidłowego przebiegu ciąży. Składniki te odpowiadają za rozwój m.in. układu nerwowego dziecka i pokrywają specyficzne zapotrzebowanie organizmu zarówno matki, jak i dziecka.

Dostępny w 43% aptek.

Środek spożywczy

Prenatal DHA kapsułki

Prenatal DHA to kapsułki dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Zawiera kwas dokozaheksaenowy, który jest składnikiem niezbędnym do prawidłowego rozwoju układu nerwowego dziecka, szczególnie mózgu i wzroku.

Dostępny w 58% aptek.

Środek spożywczy

Innofer zawiesina

Innofer to zawiesina zawierająca jony żelaza, która przeznaczona jest do terapii niedoborów tej substancji. Ponadto, preparat może być stosowany jako dodatkowe źródło żelaza w stanach zwiększonego zapotrzebowania wynikających m.in. z ciąży, połogu czy okresu karmienia piersią. Żelazo bierze udział w procesach syntezy ważnych biologicznie cząsteczek m.in. DNA, mioglobiny.

Dostępny w 41% aptek.

Środek spożywczy

Equazen Mumomega kapsułki

Equazen Mumomega to kapsułki zawierające substancje niezbędne do zachowania prawidłowego zdrowia kobiet w ciąży i w trakcie połogu. Preparat stanowi źródło kwasów tłuszczowych nienasyconych pochodzących z oleju z ryb oraz wiesiołka. Ponadto, zawiera naturalną witaminę E. Składniki suplementu diety korzystnie wpływają na rozwój układu nerwowego dziecka.

Dostępny w 6% aptek.

Lek bez recepty

Ascofer drażetki

Ascofer to drażetki stosowane do uzupełnienia codziennej diety o żelazo, w szczególności zalecane w stanach zwiększonego zapotrzebowania organizmu wynikających m.in. z ciąży czy nadmiernego krwawienia. Pierwiastek ten pełni ważną funkcję w procesach oddychania komórkowego oraz ustrojowym transporcie tlenu. Preparat zawiera glukonian żelaza oraz witaminę C, która wspomaga wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego.

Dostępny w 96% aptek.

Środek spożywczy

Prenatal Classic tabletki powlekane

Prenatal Classic to tabletki przeznaczone dla kobiet od 13. tygodnia ciąży do końca karmienia piersią. Zawiera cholinę, żelazo i kwas foliowy, które wspierają intensywny wzrost i rozwój dziecka. Preparat pokrywa specyficzne zapotrzebowanie organizmu matki i przyczynia się do prawidłowego przebiegu ciąży.

Dostępny w 65% aptek.

Lek bez recepty

Calcium 500 D proszek musujący

Calcium 500D to saszetki przeznaczone do stosowania w profilaktyce i leczeniu niedoborów wapnia, witaminy C oraz witaminy D3. Produkt może być stosowany w stanach zwiększonego zapotrzebowania na substancje wynikających m.in. z intensywnego wzrostu, ciąży czy karmienia piersią. Wapń wspiera procesy mineralizacji kostnej, witamina D3 reguluje przemiany wapnia i fosforu. Zawarta w preparacie witamina C wspomaga wytwarzanie kolagenu i wzmacnianie drobnych naczyń krwionośnych.

Dostępny w 28% aptek.

Środek spożywczy

Witamina D3 Forte 2000 J.M. kapsułki

Witamina D3 Forte 2000 j.m. w formie kapsułek. Witamina D wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Dodatkowo zwiększa wchłanianie wapnia i odpowiada za mineralizację kości, przez co pomaga zachować zdrowe kości i zęby oraz zapobiega osteoporozie. Ponadto wpływa na pracę mięśni. Polecana jest szczególnie pacjentom z obniżoną odpornością oraz w okresach słabego nasłonecznienia, gdy obniża się synteza skórna witaminy D w organizmie.

Dostępny w 15% aptek.

Środek spożywczy

Solevitum D3 2000 J.M. kapsułki

Solevitum D3 2000 j.m. to kapsułki zawierające witaminę D3. Witamina D wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Dodatkowo zwiększa wchłanianie wapnia i odpowiada za mineralizację kości, przez co pomaga zachować zdrowe kości i zęby oraz zapobiega osteoporozie. Ponadto wpływa na pracę mięśni. Polecana jest szczególnie pacjentom z obniżoną odpornością oraz w okresach słabego nasłonecznienia, gdy obniża się synteza skórna witaminy D w organizmie.

Dostępny w 43% aptek.

Środek spożywczy

Omegamed Pregna DHA kapsułki

Omegamed Pregna DHA to kapsułki przeznaczone dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Zawiera kwas dokozaheksaenowy pozyskiwany z alg morskich. DHA jest niezbędny do prawidłowego rozwoju układu nerwowego dziecka, w szczególności mózgu i wzroku.

Dostępny w 29% aptek.

Środek spożywczy

Pregna DHA kapsułki

Pregna DHA to kapsułki dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Zawiera kwas dokozaheksaenowy, który jest podstawowym składnikiem budulcowym układu nerwowego. Preparat wspiera prawidłowy rozwój mózgu i wzroku dziecka.

Dostępny w 64% aptek.

Środek spożywczy

SOLGAR witamina D3 25 mcg (1000 IU) kapsułki

SOLGAR witamina D3 25mcg (1000 IU) w formie kapsułek zawiera witaminę D3, która odpowiada za utrzymanie zdrowych kości, przez co zapobiega osteoporozie, a także wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Suplementacja zalecana jest szczególnie w okresie jesienno - zimowym, gdy nasłonecznienie nie wystarcza do syntezy własnej organizmu i wzrasta ryzyko niedoboru.

Dostępny w 10% aptek.

Środek spożywczy

Apo D3 kapsułki

Apo D3 to kapsułki zawierające witaminę D3. Witamina ta wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Dodatkowo zwiększa wchłanianie wapnia i odpowiada za mineralizację kości, przez co pomaga zachować zdrowe kości i zęby oraz zapobiega osteoporozie. Ponadto wpływa na pracę mięśni. Polecana jest szczególnie pacjentom z obniżoną odpornością oraz w okresach słabego nasłonecznienia, gdy obniża się synteza skórna witaminy D w organizmie.

Dostępny w 36% aptek.

Środek spożywczy

Evital D 1000 Krople krople

Evital D 1000 Krople zawiera witaminę D3, która została zawieszona w oliwie z oliwek. Preparat zapobiega niedoborom witaminy D, które mogą się pojawić w okresie słabego nasłonecznienia, gdy synteza skórna jest niewystarczająca. Witamina D odpowiada w organizmie za gospodarkę wapnia, dzięki czemu zapobiega osteoporozie, a także wspiera odporność organizmu. Preparat przeznaczony do stosowania doustnego. Jednorazowe użycie pompki odmierza dawkę 1000 j.m. witaminy.

Dostępny w 12% aptek.

Środek spożywczy

Molekin D3 tabletki powlekane

Molekin D3 to tabletki powlekane stosowane w celu uzupełnienia codziennej diety w witaminę D3, która odpowiada za utrzymanie prawidłowego poziomu wapnia we krwi oraz mocnych i zdrowych kości i zębów. Dodatkowo wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego i mięśni.

Dostępny w 43% aptek.

Środek spożywczy

Vitaminum B12 10 mcg Forte Polfa-Łódź tabletki

Vitaminum B12, 10 mcg to tabletki przeznaczone do uzupełnienia codziennej diety o witaminę B12 zalecane w stanach niedoboru i zwiększonego zapotrzebowania na substancję. Witamina B12 bierze udział w procesach produkcji erytrocytów oraz wspomaga prawidłowe funkcje układu nerwowego. Ponadto, może korzystnie wpływać na koncentrację i zmniejszać uczucie znużenia.

Dostępny w 35% aptek.

Środek spożywczy

Protego Witamina D 2000 Dla Dorosłych kapsułki

Protego Witamina D 2000 j.m. to kapsułki dla dorosłych. Witamina D bierze udział w podziałach komórkowych i wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego. Ponadto bierze udział regulowaniu poziomu wapnia i fosforu, dzięki czemu odpowiada za prawidłowy rozwój kości i zębów oraz pracę mięśni.

Dostępny w 8% aptek.

Środek spożywczy

SOLGAR witamina D3 do ssania 1000 IU kapsułki

SOLGAR witamina D3 do ssania w formie pastylek zawiera witaminę D3, która odpowiada za utrzymanie zdrowych kości, przez co zapobiega osteoporozie, a także wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Suplementacja zalecana jest szczególnie w okresie jesienno - zimowym, gdy nasłonecznienie nie wystarcza do syntezy własnej organizmu i wzrasta ryzyko niedoboru.

Dostępny w 15% aptek.

Środek spożywczy

Doppelherz Aktiv Witamina D3 2000 kapsułki

Doppelherz Aktiv Witamina D3 2000 to kapsułki zawierające 2000 j.m. witaminy D3. Witamina D wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego. Dodatkowo zwiększa wchłanianie wapnia i odpowiada za mineralizację kości, przez co pomaga zachować zdrowe kości i zęby oraz zapobiega osteoporozie. Ponadto wpływa na pracę mięśni. Polecana jest szczególnie pacjentom z obniżoną odpornością oraz w okresach słabego nasłonecznienia, gdy obniża się synteza skórna witaminy D w organizmie.

Dostępny w 10% aptek.


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 23.07.2019 14:37:16

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o. o.

Skonsultuj się z lekarzem on-line

Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

Tylko 59,00 zł za konsultację z lekarzem ogólnym. A także 25 innych specjalizacji.

Umów telekonsultację

Najnowsze pytania

Czy mogę przyjmować Vitapil przy karmieniu piersią?
Czy mogę brać Vitapil przy karmieniu piersią? Wiem, że jest też Vitapil Mama, ale w domu mam akurat ten zwykły i w obecnej sytuacji wolałabym uniknąć ...
odpowiada Katarzyna Domagała

Czy chorując na reumatoidalne zapalenie stawów mogę przyjmować Calperos?
choruję na Reumaatoidalne Zapalenie stawów czy mogę zażywać lek Calperos?
odpowiada Olga Sierpniowska

Co stosować zamiast leku Calperos w przypadku wystąpienia wysypki?
Dzień dobry. Mam całkowicie usuniętą tarczycę tydzień temu. Dostałam lek Calperos 1000, 2x1 kaps. Mam swędzące bąble i zaczerwienienie na udach, ręk...
odpowiada Olga Sierpniowska

Czy kapsułkę Calperos można otworzyć i przyjąć jej zawartość?
Kapsuła Calperos jest bardzo duża. Mam problem z łykaniem jej. Czy mogę wysypać zawartość i samą zawartość połknąć, np z wodą przygotowaną?
odpowiada Katarzyna Domagała

Czy od stosowania leku Tardyferon się tyje?
Czy od stosowania leku tardyferon się tyje
odpowiada Angelika Talar-Śpionek

Czy istnieje zamiennik leku Sorbifer Durules, dostępny bez recepty?
Zamiennik sorbifer Durules, bez recepty
odpowiada Karolina Siayor-Pietrzak

Na Twoje pytania w temacie witaminy i suplementy przy karmieniu piersią odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.