---

Narkotyczne leki przeciwbólowe - opioidy

Opioidy znane są ludzkości już od ponad 2 tysięcy lat. Ich działanie przeciwbólowe było i jest szeroko wykorzystywane. Poza niskimi dawkami kodeiny, leki te dostępne są wyłącznie na receptę lekarską. W niektórych przypadkach musi być to specjalny druk, który zarezerwowany jest wyłącznie dla leków narkotycznych.

Jak działają opioidowe leki przeciwbólowe?

Słabe i silne opioidy stanowią kolejno II i III stopień drabiny analgetycznej, czyli zdefiniowany przez Światową Organizację Zdrowia schemat stosowania leków przeciwbólowych. Leki te łączą się ze specyficznymi receptorami w naszym organizmie, tj. z receptorami: μ (mi), δ (delta) oraz κ (kappa).

Leki opioidowe skutecznie uśmierzają ból, a także poprawiają funkcjonowanie, nie tylko u chorych na nowotwór, ale również u osób z bólem nienowotworowym pochodzenia receptorowego i neuropatycznego. Wykorzystywane są między innymi w przypadku:

Słabe opioidy

Jeżeli po zastosowaniu nieopioidowych leków przeciwbólowych, ból nie ustąpi lub nasili się, lekarz może zadecydować o wprowadzeniu słabych opioidów. Leki te znalazły zastosowanie w leczeniu bólu umiarkowanego i silnego. Zaliczamy do nich następujące substancje lecznicze:

Silne opioidy

Leki te wprowadzane są w sytuacji braku skuteczności słabych opioidów, gdy ból staje się bardzo silny. Zaliczamy do nich następujące substancje lecznicze:

  • morfina - najczęściej stosowany lek przeciwbólowy, stosowany w zwalczaniu przewlekłych bóli nowotworowych, występuje w postaci tabletek (np. Sevredol) oraz iniekcji (np. Morphini Sulfas WZF),
  • fentanyl - sto razy silniejszy od morfiny, występuje w postaci systemów transdermalnych (np. Matrifen), aerozoli do nosa (np. Instanyl) i tabletek podjęzykowych (np. Effentora);
  • buprenorfina - dostępna w postaci tabletek podjęzykowych (np. Bunondol) i plastrów (np. Transtec),
  • oksykodon - posiada właściwości podobne do morfiny, występuje w postaci tabletek (np. OxyContin) i roztworów do wstrzykiwań (np. Oxycodone Molteni),
  • petydyna - stosowana tylko w leczeniu bólu ostrego, np. pooperacyjnego; nie nadaje się do leczenia bólu przewlekłego, występuje w postaci iniekcji (np. Dolcontral),
  • pentazocyna - wyłącznie w postaci iniekcji, nie powinna być stosowana w leczeniu bólu przewlekłego, występuje w postaci iniekcji (np. Pentazocinum WZF),
  • metadon - kilkukrotnie silniejszy od morfiny, stosowany w leczeniu bólu przewlekłego, a także w terapii substytucyjnej u osób uzależnionych od opioidów, występuje w postaci syropu (np. Methadone Hydrochloride Molteni).

Nalokson jest lekiem, który odwraca działanie opioidów. Stosowany jest przede wszystkim w przypadkach zatruć opioidami. Bywa również dodawany do leków przeciwbólowych zawierających inne opioidy, takie jak oksykodon (np. Oxyduo), w celu przeciwdziałania występowaniu działań niepożądanych opioidów w postaci zaparć. 

Działania niepożądane opioidów

  • senność,
  • zmiana nastroju, halucynacje,
  • depresja oddychania,
  • spadek ciśnienia tętniczego,
  • nudności i wymioty,
  • zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego (zaparcia).

Należy oczywiście pamiętać, że działania niepożądane nie występują u wszystkich pacjentów.

Obejrzyj film!

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 22.03.2022 12:05:41

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie
2
2

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Najnowsze filmy

Artykuły

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.