Meningokoki to bakterie wywołujące m.in. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i sepsę meningokokową. Choroba dotyka najczęściej dzieci do 5. roku życia, ale dorośli również mogą zachorować. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową (kaszel, kichanie) lub w bezpośrednim kontakcie z osobą chorą. Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed zachorowaniem jest szczepienie, co dodatkowo zmniejsza ryzyko wystąpienia groźnych powikłań. Każda osoba dorosła może zaszczepić się w aptece.
Przeciw meningokokom możesz zaszczepić się w aptece
Wybrane apteki wykonują szczepienia przeciw meningokokom. W aptece zaszczepić może się każda osoba dorosła. Usługa kwalifikacji do szczepienia i podania szczepionki jest w aptece darmowa. Pacjent pokrywa jedynie koszt preparatu. |
Dla kogo meningokoki mogą stanowić zagrożenie?
Zakażenia wywoływane przez meningokoki (Neisseria meningitidis) stanowią jedną z najgroźniejszych przyczyn inwazyjnych zakażeń bakteryjnych, zwłaszcza u dzieci. Wyróżnia się kilka serogrup meningokoków, jednak największe znaczenie kliniczne mają serogrupy A, B, C, W oraz Y. Ich znaczenie epidemiologiczne różni się w zależności od wieku pacjenta oraz regionu świata.
U niemowląt i małych dzieci zdecydowanie dominują zakażenia wywołane przez serogrupę B oraz C – to właśnie te dwa typy odpowiadają za większość przypadków inwazyjnej choroby meningokokowej w tej grupie wiekowej. U młodzieży i dorosłych, poza nadal istotną serogrupą B i C, coraz większą rolę odgrywają serogrupy W i Y, których znaczenie epidemiologiczne w ostatnich latach wzrasta. Serogrupa A natomiast ma szczególne znaczenie globalne, zwłaszcza w tzw. „pasie meningokokowym” w Afryce, natomiast w Europie występuje rzadziej.
Profilaktyka zakażeń meningokokowych opiera się na szczepieniach ochronnych, które są dostępne w kilku wariantach – w zależności od serogrupy bakterii.
Jakie szczepionki przeciw meningokokom dostępne są w aptekach?
Szczepionki przeciw serogrupie B
od 2. miesiąca życia – niemowlęta, dzieci, młodzież i dorośli,
Schemat szczepienia – zgodnie z aktualnymi wytycznymi, najczęściej:
Niemowlęta: 2–3 dawki podstawowe + dawka przypominająca
dzieci od 12 miesiąca życia i dorośli: zwykle 2 dawki
zawiera rekombinowane białka meningokokowe (NHBA, NadA, fHbp) oraz pęcherzyki błony zewnętrznej (OMV).
dla dzieci od 10. roku życia i dorosłych,
Schemat szczepienia – zgodnie z aktualnymi wytycznymi, najczęściej:
Standardowo 2 dawki (0, 6 miesięcy)
W grupach ryzyka: 3 dawki
zawiera rekombinowane białko fHbp (2 warianty).
Szczepionka przeciw serogrupie C
dla dzieci od 2. miesiąca życia i dorosłych,
Schemat szczepienia – zgodnie z aktualnymi wytycznymi, najczęściej:
2–3 miesiące życia: 2 dawki + booster
4–11 miesiące życia: 1 dawka + booster
≥12 miesiąca życia: 1 dawka
zawiera polisacharyd serogrupy C sprzężony z toksoidem tężcowym
Szczepionki przeciw serogrupom A, C, W, Y (MenACWY)
dla dzieci od 6. tygodnia życia i dorosłych,
Schemat szczepienia – zgodnie z aktualnymi wytycznymi, najczęściej:
<6 miesięcy: 2 dawki podstawowe + booster
≥6 miesięcy: 1 dawka (czasem przypominająca)
zawiera polisacharydy A, C, W, Y sprzężone z toksoidem tężcowym
dla dzieci od 2. roku życia oraz dorosłych,
schemat szczepienia: 1 dawka,
zawiera polisacharydy A, C, W, Y sprzężone z CRM197 (nietoksyczna pochodna toksyny błoniczej).
dla dzieci od 12. miesiąca życia i dorosłych,
schemat szczepienia: 1 dawka,
zawiera polisacharydy A, C, W, Y sprzężone z toksoidem tężcowym.
Jak długo utrzymuje się odporność po szczepieniu?
Szczepionki MenB mają krótszą trwałość odporności (do 2-3 lat) i często wymagają dawki przypominającej, zwłaszcza jeśli szczepienie zaczęto we wczesnym niemowlęctwie.
Szczepionki MenC i MenACWY zapewniają dłuższą odporność (co najmniej 10 lat), ale w grupach wysokiego ryzyka również wskazane są dawki przypominające.
Okres ochrony u dorosłych jest dłuższy niż u niemowląt, a odporność po szczepionkach skoniugowanych utrzymuje się dłużej niż po szczepionkach białkowych (MenB).
Pamiętaj! Szczepienie jest nieobowiązkowe, ale znacząco obniża ryzyko zachorowania.
Więcej informacji: Szczepionka przeciw zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych (meningococcal vaccine)
2026-03-18
redaktor: Angelika Talar-Śpionek, mgr farm.
ostatnia zmiana: 18.03.2026 14:43:44
Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów oraz zdjęcia są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.