Czym różnią się leki od suplementów?

Leki na receptę - schowane w aptecznych szufladach, a tuż obok półki uginające się pod lekami bez recepty i suplementami diety. Skąd bierze się podział na te kategorie? Czy możemy wierzyć w reklamy suplementów diety obiecujące zdrowie, urodę i świetne samopoczucie?

Co to jest lek?

Lek zawiera substancję (lub kombinację kilku) posiadającą właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobom. Firma farmaceutyczna wprowadzając jakikolwiek lek na rynek musi udowodnić, że jest on skuteczny i bezpieczny dla pacjentów. W przypadku nowych substancji leczniczych poprzedzone jest to często długoletnimi badaniami najpierw na zwierzętach doświadczalnych, a następnie na ludziach.

Leki bez recepty

Leki bez recepty (często zwane lekami OTC, z ang. over-the-counter), oprócz wyżej wspomnianych, muszą spełnić kilka dodatkowych warunków dotyczących bezpieczeństwa stosowania bez kontroli lekarskiej.

Między innymi, nie mogą powodować częstych poważnych działań niepożądanych, a ponadto pacjent powinien być w stanie samodzielnie ocenić, czy przyjęcie danego leku jest w jego sytuacji zasadne. Przykładowo, o ile każdy z nas rozpozna u siebie ból głowy lub dolegliwości żołądkowe, o tyle samodzielna diagnoza cukrzycy nie jest możliwa. Ideą stosowania leków bez recepty jest właśnie krótkotrwałe leczenie powszechnych i stosunkowo niegroźnych dolegliwości. Pamiętajmy jednak o bezpiecznym stosowaniu leków bez recepty, o czym napisaliśmy tutaj.

Co to jest suplement diety?

Według prawodawstwa suplementy diety to środki spożywcze, których celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplementy nie leczą więc chorób, a przypisywanie im właściwości leczniczych w reklamach lub materiałach dołączonych do opakowania jest prawnie zabronione (jednak, czy prawo to nie jest naruszane, jest kwestią dyskusyjną).

Czym różnią się leki od suplementów?

Pomimo że obydwie kategorie produktów, leki i suplementy diety znajdziemy obok siebie w aptece, to warto zdawać sobie sprawę z bardzo ważnych różnic pomiędzy nimi. Przede wszystkim, zadaniem suplementu nie jest leczenie, a jedynie uzupełnianie niedoborów składników odżywczych.

To, czy dany lek jest na tyle bezpieczny i skuteczny, aby znaleźć się na aptecznej półce, ocenia Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Nad jakością leku, czyli między innymi tym, czy nie posiada szkodliwych zanieczyszczeń lub bakterii, czuwa ponadto Główny Inspektor Farmaceutyczny. Firma zamierzająca wprowadzić suplement diety na rynek nie musi w żaden sposób udowadniać jego jakości, skuteczności i bezpieczeństwa. Wystarczy, że powiadomi Główny Inspektorat Sanitarny i dostarczy wzór opakowania.

Zdarza się czasem, że daną substancję możemy znaleźć zarówno w leku, jak i suplemencie diety, m.in.:

Mamy wówczas wybór. Pamiętajmy jednak o różnicach pomiędzy tymi kategoriami produktów.

Czy można wierzyć reklamom suplementów diety?

W przygotowanym w 2011 r. raporcie angielskiej publicznej służby zdrowia i firmy analitycznej Bazian wzięto pod lupę skuteczność najpopularniejszych suplementów diety, m.in. stosowanych na przeziębienie, mających poprawiać pamięć i zdolność poznawcze u seniorów, czy zapewnić sprawność stawów. Okazuje się, że brak jest przekonujących dowodów naukowych, które uzasadniałyby stosowanie większości z nich [1].

Tymczasem zdrowie i dobre samopoczucie są tak ważnymi dobrami, że wielu z nas daje się uwieść reklamom suplementów diety. Problemowi reklam tych środków przyjrzała się w 2017 r. Najwyższa Izba Kontroli, żeby stwierdzić między innymi że „wykorzystują one niewiedzę, nieświadomość, brak doświadczenia klientów, nadużywają zaufania odbiorców” [2].

Producenci suplementów stosują wiele zabiegów, aby przekonać nas, że dany preparat jest nam absolutnie niezbędny. Między innymi, na odległość stawiają diagnozę (np. halitoza, zespół niespokojnych nóg, zbytnie nawodnienie), sugerują, że po przyjęciu multiwitaminy nagle staniemy się wulkanem energii, a nawet że możemy objadać się i chudnąć jednocześnie, jeśli tylko będziemy łykać pewną tabletkę...

Zdecydowanie podkreślamy - żadna "magiczna pigułka” nawet w małej części nie zapewni nam tego, co racjonalna dieta i aktywność fizyczna.

Czy stosowanie suplementów diety jest bezpieczne?

Można na rynku znaleźć suplementy, które zawierają potencjalnie dobroczynne dla zdrowia i bezpieczne składniki, których nie znajdziemy w żywności. Niestety obecne prawo nie pozwala nam odróżnić solidnych i uczciwych producentów suplementów od tych, którzy oferują bezużyteczne środki dla zdrowia. Radzimy zachować ostrożność przy kupowaniu suplementów diety przez internet, zwłaszcza ze źródeł pozaaptecznych. Szczególnie niebezpieczne dla zdrowia mogą być niektóre preparaty obiecujące szybką utratę wagi.

Należy również pamiętać, że składniki zawarte w suplementach, takie jak witaminy i minerały, przyjmowane w nadmiarze mogą poważnie szkodzić.

Jeśli stale przyjmujemy leki, musimy wiedzieć, że mogą one wchodzić w interakcje z niektórymi suplementami, m.in. [1,2]:

    W razie jakichkolwiek wątpliwości, zawsze możesz zadać pytanie farmaceutom GdziePoLek.

    Źródła

    1. NHS Choices. Supplements. Who needs them? June 2011 (dostęp 27.01.2018). Dostęp na: https://www.nhs.uk/news/2011/05May/Documents/BtH_supplements.pdf
    2. Najwyższa Izba Kontroli. NIK o dopuszczaniu do obrotu suplementów diety. 10 lutego 2017 (dostęp 27.01.2018). Dostęp na: https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o-dopuszczaniu-do-obrotu-suplementow-diety.html
    3. NHS Choices. Do I need vitamin supplements? 10/10/2016 (dostęp 27.01.2018). Dostęp na: https://www.nhs.uk/chq/Pages/1122.aspx

    Polub nasz profil na Facebooku:


    redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
    ostatnia zmiana: 12.03.2018 14:41:13

    Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

    Najnowsze pytania

    Gdzie można kupić lek (suplement) o nazwie "ZAAX" (Sequoia ), jak...
    Gdzie można kupić lek (suplement) o nazwie "ZAAX" (Sequoia ), jako alternatywa dla "Acard" ?
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Gdzie można kupić lek (suplement) o nazwie "ZAAX" (Sequoia ), j...
    Gdzie można kupić lek (suplement) o nazwie "ZAAX" (Sequoia ), jako alternatywa dla "Acard".
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Witam,czy jest możliwość wysłania produktu vagilan-m?
    Witam,czy jest możliwość wysłania produktu vagilan-m?
    odpowiada Andrzej Polski

    Witam, ile trwa rezerwacja leku? :)
    Witam, ile trwa rezerwacja leku? :)
    odpowiada Andrzej Polski

    WITAM,OD DŁUŻSZEGO CZASU SZUKAM WITAMIN" VITA-FEMIN ",GDZIE MOGĘ ...
    WITAM,OD DŁUŻSZEGO CZASU SZUKAM WITAMIN" VITA-FEMIN ",GDZIE MOGĘ JE KUPIĆ?
    odpowiada Andrzej Polski

    gdzie w Krakowie najtaniej
    gdzie w Krakowie najtaniej
    odpowiada Andrzej Polski

    Na Twoje pytania w temacie czym różnią się leki od suplementów? odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.



    Produkty

    Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

    1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.