Szczepionki na grypę

Szczepienia są najskuteczniejszą strategią zapobiegania grypie, a także zmniejszają ryzyko wystąpienia ciężkich powikłań pogrypowych. Przeczyta, jakie szczepionki są dostępne i kto może zaszczepić się za darmo oraz jak zaszczepić się w aptece!

Jakie rodzaje szczepionek przeciw grypie dostępne są w aptekach?

W Polsce dostępne są inaktywowane (zawierające zabitego wirusa) szczepionki przeciw grypie. Produkty te mają postać iniekcji domięśniowej i mogą być podawane osobom dorosłym i dzieciom powyżej 6. miesiąca życia.

Od sezonu 2019/2020 kupić można również szczepionkę zawierającą atenuowane (sztucznie otrzymywane) żywe wirusy. Preparat dostępny jest w postaci zawiesiny do nosa i przeznaczony jest dla dzieci i młodzieży między 24. miesiącem, a 18. rokiem życia (Fluenz Tetra).

Co zawiera szczepionka na grypę?

Wszystkie dostępne w Polsce szczepionki przeciw grypie produkowane są z wykorzystaniem wirusów grypy namnażanych na zarodkach jaj kurzych.

Szczepionki na grypę w postaci zastrzyku mogą zawierać rozszczepione wiriony wirusa grypy (typu „split”), np. Vaxigrip Tetra lub jedynie powierzchniowe białka wirusa grypy hemaglutyninę i neuraminidazę (szczepionki podjednostkowe, typu „subunit”), np. Influvac Tetra.

Szczepionka donosowa zawiera żywe wirusy. Ponieważ po jej zastosowaniu istnieje ryzyko przekazania wirusa osobom o obniżonej odporności, zaleca się unikania kontaktu z takimi pacjentami na 1-2 tygodnie po szczepieniu.

Skład pod względem typów/podtypów wirusa wszystkich dostępnych szczepionek (zarówno iniekcji, jak i zawiesiny do nosa) jest w danym sezonie taki sam, niezależnie od producenta. W sezonie 2022/23, tak jak i w ubiegłym szczepionki zawierają antygeny 4 szczepów wirusa grypy (tzw. szczepionki czterowalentne). Skład ich jest zgodny z zaleceniami WHO na aktualny sezon grypowy.

Kiedy należy zaszczepić się na grypę?

Optymalny czas na szczepienie przeciw grypie powinien wyprzedzać szczyt zachorowań, dotyczy to szczególnie osób z grup podwyższonego ryzyka zachorowania na grypę. Ponieważ szczyt zachorowań na grypę w Polsce przypada na koniec grudnia - początek kwietnia, warto zaszczepić się od razu, gdy pojawi się aktualna na dany rok szczepionka - czyli w okresie wrzesień - grudzień.

Eksperci podkreślają, że szczepienia przeciw grypie można realizować w czasie trwania całego sezonu grypowego (Szczepienia na grypę - dla kogo są przeznaczone?).

Obejrzyj film!

Jakie szczepionki przeciw grypie dostępne są w sezonie 2022/2023?

Szczepionki w postaci iniekcji domięśniowej (zastrzyku) dla dorosłych i dzieci:

Szczepionka w postaci aerozolu do nosa dla dzieci i młodzieży:

Kto może zaszczepić się za darmo na grypę?

W ubiegłym sezonie za darmo na grypę zaszczepić się mogła każda osoba powyżej 18. roku życia. Program był realizowany z wykorzystaniem szczepionek wydawanych bezpłatnie przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych. 

W tym sezonie bezpłatnie zaszczepią się tylko seniorzy objęci programem Leki 75+ oraz kobiety w ciąży - w ramach programu Ciąża+.

Czy w aptece można zaszczepić się na grypę?

Tak, farmaceuta posiadający odpowiednie uprawnienia może kwalifikować i szczepić przeciw grypie w aptece. W ubiegłym sezonie szczepionki na grypę były wykonywane za darmo. W sezonie 2022/23 za szczepionkę trzeba zapłacić zgodnie z refundacją, po wykupieniu recepty na preparat, farmaceuta może zaszczepić pacjenta - usługa podania szczepionki w aptece jest bezpłatna. Listę aptek, które realizują szczepienia przeciw grypie można znaleźć - tutaj.

Czy szczepionka na grypę jest skuteczna i jak długo utrzymuje się odporność?

Ponieważ na skuteczność szczepionki przeciw grypie ma wpływ wiele zmiennych, jak choćby wiek pacjenta, stan jego zdrowia czy dopasowanie szczepów wirusa grypy wchodzących w skład szczepionki w danym sezonie grypowym do szczepów krążących rzeczywiście w populacji i wywołujących zachorowania, szacuje się, iż wynosi ona od 40-70%.

Czas potrzebny na wykształcenie odporności po szczepieniu to ok. 2-3 tygodnie. Odporność utrzymuje się od 6-12 miesięcy.

Jakie są przeciwwskazania do przyjęcia szczepionki na grypę?

  • ciężka reakcja alergiczna na białko jaja kurzego lub inne składniki szczepionki,

  • ostra infekcja przebiegająca z gorączką,

  • z uwagi na brak odpowiednich badań, szczepionka donosowa nie jest polecana do stosowania u kobiet w ciąży,

  • w przypadku szczepionki donosowej, nie poleca się stosowania jej osobom z ciężkimi zaburzeniami odporności (np. z objawowym zakażeniem HIV, białaczką) oraz przyjmującym salicylany (np. Aspirin).

Jakie są najczęstsze działania niepożądane szczepionki przeciw grypie?

Ponieważ szczepionki inaktywowane (dostępne w postaci zastrzyków) zawierają zabite fragmenty wirusa, patogen nie może się sam namnażać i nie jest w stanie wywołać grypy. Po podaniu szczepionki najczęściej pojawiają się krótkotrwałe (2-3 dniowe) skutki uboczne, jak ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu podania, ból głowy, gorączka czy złe samopoczucie.

Inna sytuacja dotyczy natomiast szczepionki żywej (zawiesina do nosa). Tutaj istnieje ryzyko przenoszenia wirusa na inne osoby, zwłaszcza na pacjentów z obniżoną odpornością. Dlatego osobom zaszczepionym zaleca się ograniczenie kontaktów z takimi pacjentami przez okres 1-2 tygodni po szczepieniu. Najczęściej występujące działania niepożądane szczepionki donosowej to, m.in. katar, ból głowy, złe samopoczucie, wysypka czy zmniejszone łaknienie.

Jak przewozić i przechowywać szczepionkę na grypę?

Szczepionki przeciw grypie wymagają przechowywania w temperaturze 2°C-8°C, w oryginalnym opakowaniu.

Produkt powinien być transportowany w specjalnych warunkach. Jeżeli czas transportu jest krótki, wystarczy zastosować torbę termoizolacyjną. W przypadku dłuższych podróży zalecane są lodówki turystyczne, które dłużej zachowują niską temperaturę (Jak przechowywać leki?).

W przypadku szczepionki donosowej również wymagane jest przechowywanie w lodówce. Przed użyciem szczepionkę tą można jednokrotnie wyjąć z lodówki i pozostawić poza lodówką przez okres do 12 godzin w temperaturze nieprzekraczającej 25°C.

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 06.10.2022 11:57:36

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

od 51,90 zł

1 ampułkostrzykawka (refundowany)

od 51,56 zł

1 ampułkostrzykawka

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Najnowsze filmy

Artykuły

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.