---

Witamina D - witamina D2 i D3 dla dzieci i dla dorosłych

Witamina D, poza utrzymaniem prawidłowej gęstości kości, pełni w organizmie wiele ważnych funkcji, m.in. wspierając układ odpornościowy i zapobiegając chorobom układu sercowo-naczyniowego, chorobom autoimmunologicznym, nowotworom i niektórym chorobom psychicznym. Skąd możemy czerpać witaminę D?

Czym różni się witamina D2 od D3?

Pod pojęciem "witamina D" kryją się dwie witaminy: witamina D2 (ergokalcyferol) i witamina D3 (cholekalcyferol). Witaminy te różnią się źródłem pochodzenia i budową chemiczną. W organizmie są one jednak przekształcane do tej samej aktywnej formy, dlatego pełnią te same funkcje.

Witamina D2 występuje głównie w grzybach (pieczarki, grzyby shitake, drożdże). Źródłem witaminy D3 są pokarmy zwierzęce (mleko, masło, tłuste ryby i żółtka jaj) oraz synteza skórna pod wpływem promieni słonecznych (promieniowania UVB). Większość dostępnych w aptekach preparatów z witaminą D zawiera witaminę D3.

Synteza skórna witaminy D pod wpływem słońca

W Polsce synteza skórna jest efektywna jedynie w okresie od maja do września, w słoneczny dzień, w godzinach od 10 do 15. Aby wytworzyć wystarczającą ilość witaminy D, osoby o jasnej karnacji potrzebują minimum 15-minutowej ekspozycji na słońce, z odsłoniętymi przedramionami i podudziami, bez użycia filtrów ochronnych. U osób z ciemną karnacją synteza skórna zachodzi wolniej, dlatego potrzebują one dłuższej ekspozycji.

Korzystanie z solarium a synteza witaminy D

Lampy w solariach emitują głównie promieniowanie UVA. Natężenie promieni UVB, niezbędnych do produkcji witaminy D, wytwarzanych przez lampy w solariach jest niewystarczające do efektywnej syntezy witaminy D. Korzystanie z solarium zwiększa natomiast ryzyko rozwoju nowotworów skóry i narządu wzroku oraz przyśpiesza procesy fotostarzenia skóry. Eksperci są zgodni, że korzystanie z solarium nie jest efektywną i bezpieczną metodą uzupełnienia niedoborów witaminy D.

Badanie poziomu witaminy D

W diagnozowaniu niedoborów witaminy D wykorzystuje się pomiar stężenia jej pochodnej - 25(OH)D w surowicy krwi. Badanie można wykonać w większości laboratoriów diagnostycznych. Jego koszt, w zależności od placówki, waha się w przedziale od 70 do ponad 100 zł. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Można je wykonać o dowolnej porze dnia, nie trzeba być na czczo, nie należy także przerywać suplementacji witaminy D przed jego wykonaniem.

Normy witaminy D - interpretacja wyników badania poziomu 25(OH)D

  • 0-10 ng/ml - ciężki niedobór
  • 10-20 ng/ml - niedobór
  • 20-30 ng/ml - suboptymalne
  • 30-50 ng/ml optymalne
  • 50-100 ng/ml wysokie
  • >100 ng/ml toksyczne

Wyniki badania należy przedstawić lekarzowi, który w razie potrzeby, na ich podstawie zaleci odpowiedni schemat dawkowania witaminy D. Osobom z optymalnym poziomem powinny kontynuować suplementację zgodnie ze standardowymi zaleceniami dla danej grupy wiekowej. W przypadku niedoborów, badanie warto powtórzyć po ok. 3 miesiącach suplementacji.

Jaką dawkę witaminy D powinno się brać?

Aktualne zalecenia suplementacji dla populacji ogólnej (osób bez niedoborów witaminy D) opublikowane w 2018 r. są następujące:

  • noworodki urodzone przed 32 tyg. ciąży - 800 IU/dobę,
  • noworodki urodzone w terminie - 400 IU/dobę,
  • niemowlęta w wieku 6-12 miesięcy - 400-600 IU/dobę,
  • dzieci (1-10 rok życia) - 600-1000 IU/dobę,
  • młodzież (11-18 rok życia) - 800-2000 UI/dobę,
  • dorośli (19-65 rok życia) - 800-2000 IU/dobę,
  • seniorzy powyżej 75 roku życia - 4000 IU/dobę,
  • osoby otyłe - 1600-4000 IU/dobę.

Czy witaminę D trzeba suplementować przez cały rok?

W okresie od maja do września u zdrowych dzieci, nastolatków i osób dorosłych do 65 roku życia, spełniających wspomniane wcześniej warunki ekspozycji na słońce niezbędnej do skórnej syntezy witaminy D, jej suplementacja nie jest konieczna, choć wciąż zalecana i bezpieczna.

Preparaty zawierające witaminę D

Wśród preparatów zawierających witaminę D znajdziemy zarówno suplementy diety, jak i leki bez recepty oraz produkty lecznicze na receptę, dostępne pod różnymi postaciami m.in. tabletek, kapsułek, kapsułek "twist-off", kropli doustnych, syropów, gum do żucia.

Zgodnie z uchwałą Zespołu ds. Suplementów Diety z lutego 2021r. maksymalna ilość witaminy D w suplementach diety przeznaczonych dla osób dorosłych w wieku do 75 roku życia wynosi 2000 IU. W suplementach diety dedykowanych osobom powyżej 75 roku życia maksymalna dawka witaminy D wynosi natomiast 4000 IU.

Leki na receptę mogą zawierać znacznie wyższe dawki witaminy D (7 000 IU, 20 000 IU, 30 000 IU). Przyjmuje się zwykle raz w tygodniu bądź raz w miesiącu. Stosowanie dawek skumulowanych należy prowadzić pod ścisłą kontrolą lekarza, najlepiej po wcześniejszym oznaczeniu poziomu witaminy D w organizmie. Ze względu na ryzyko wystąpienia nadmiernego wzrostu stężenia wapnia we krwi (hiperkalcemii) i jego kumulacji w tkankach nie jest to rutynowa procedura.

Połączenie witamin D i K - czy jest konieczne?

W aptekach dostępne są suplementy diety zawierające połączenie witamin D i K. Dowiedziono, że witamina K, podobnie jak witamina D, pełni istotną rolę w prewencji i leczeniu osteoporozy. Jak dotąd nie potwierdzono jednak skuteczności połączenia wspomnianych witamin w zapobieganiu zwapnieniu naczyń i tkanek miękkich, podawanemu jako główną zaletę stosowania tych preparatów. Ich przyjmowanie może być korzystne zwłaszcza u osób narażonych na niedobory witaminy K - np. pacjentów po długotrwałej antybiotykoterapii czy przyjmujących leki przeciwzakrzepowe.

Suplementacja witaminy D u dzieci i niemowląt

W przypadku dzieci najwygodniejszą formą podania witaminy D są krople. W aptekach dostępne są preparaty w butelkach z kroplomierzem bądź specjalnym aplikatorem oraz krople do wyciskania w tzw. kapsułkach twist-off. Starszym dzieciom można podawać także witaminę D w postaci kapsułek do żucia lub tabletek do ssania.

Popularnością cieszą się również preparaty dla dzieci zawierające połączenie witaminy D i kwasów omega-3 w postaci kropli, kapsułek twist-off i syropów. Połączenie witaminy D, A i kwasów omega-3 jest obecne także w tranie. Podając dziecku jednocześnie tran i inny preparat zawierający witaminę D, należy wziąć pod uwagę łączną dawkę witaminy D, by nie doprowadzić do jej przedawkowania.

Suplementacja witaminy D w ciąży i podczas karmienia piersią

Niedobór witaminy D w czasie ciąży wiąże się ze wzrostem ryzyka stanu przedrzucawkowego, porodu przedwczesnego i może przyczyniać się do niskiej masy urodzeniowej dziecka. W związku z tym, kobietom ciężarnym zaleca się suplementację witaminy D w oparciu o wyniki oznaczeń stężenia 25(OH)D. Jeśli badania poziomu witaminy D nie zostały wykonane, kobiet ciężarnym i matkom karmiącym zaleca się suplementację witaminy D w dawce 2000 IU na dobę.

Obejrzyj film!

Wpływ poziomu witaminy D na ryzyko zachorowania i przebieg COVID-19

Powszechnie wiadomo, że witamina D wspiera odporność organizmu. Naukowcy intensywnie poszukują związku pomiędzy poziomem witaminy D, a śmiertelnością z powodu COVID-19. Wyniki analizy 26 badań naukowych oceniających wpływ witaminy D, witaminy C i cynku na przebieg COVID-19, opublikowane w styczniu 2022 r., nie potwierdziły, że suplementacja wspomnianymi związkami zmniejsza śmiertelności z powodu infekcji koronawirusem. Wykazano natomiast, że leczenie wspomagające pacjentów z COVID-19 za pomocą witaminy D przyczynia się do zmniejszenia częstości intubacji i skrócenia długości hospitalizacji.

Zgodnie z zaleceniami dotyczącymi postępowania u osób z chorobą COVID-19 leczonych w domu opublikowanymi przez Ministerstwo Zdrowia brakuje wiarygodnych danych dotyczących wpływu stosowania witaminy D na ryzyko zakażenia i przebieg choroby COVID-19. Biorąc jednak pod uwagę powszechny niedobór tej witaminy w populacji polskiej – szczególnie w okresie jesiennym i zimowym – oraz niewielkie ryzyko powikłań, zaleca się stosowanie witaminy D w dawce 2000 IU dziennie u osób dorosłych poniżej 75 roku życia i 4000 IU u osób powyżej 75 roku życia.

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 26.08.2022 09:34:58

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie
2

od 59,89 zł

45 kapsułek

od 13,49 zł

10 mililitrów

od 36,89 zł

120 tabletek

od 29,49 zł

90 kapsułek

od 21,49 zł

90 kapsułek

od 16,98 zł

90 tabletek

od 24,39 zł

120 tabletek

od 12,69 zł

60 kapsułek

od 9,99 zł

120 kapsułek

od 19,98 zł

30 kapsułek 'twist-off'

od 9,69 zł

10 mililitrów = 200 dawek

od 21,99 zł

150 mililitrów

od 39,90 zł

100 kapsułek

od 19,74 zł

60 tabletek

od 9,79 zł

10 mililitrów

od 49,90 zł

59 mililitrów

od 12,89 zł

90 kapsułek 'twist-off'

od 19,90 zł

60 kapsułek

od 24,90 zł

60 tabletek

od 19,88 zł

60 tabletek

od 7,60 zł

10 mililitrów

od 16,90 zł

100 tabletek

od 26,89 zł

60 kaps. liquid protect caps

od 9,69 zł

30 kapsułek 'twist-off'

od 24,90 zł

30 kaps. flow caps

od 11,99 zł

90 tabletek

od 3,59 zł

60 kapsułek

od 27,89 zł

60 tabletek

od 21,99 zł

60 kapsułek

od 23,39 zł

60 tabletek

od 16,55 zł

6 mililitrów

od 9,40 zł

60 tabletek

od 15,50 zł

60 żelowych misiów

od 37,00 zł

60 tabletek

od 8,00 zł

60 kapsułek

od 6,99 zł

120 kapsułek

od 9,99 zł

60 tabletek

od 5,99 zł

60 żelowych misiów

od 17,99 zł

60 kapsułek

od 34,90 zł

30 mililitrów

od 20,33 zł

30 mililitrów

od 79,95 zł

60 kapsułek

od 15,00 zł

20 mililitrów

od 34,99 zł

10 mililitrów

od 4,99 zł

30 tabletek

od 19,44 zł

30 tabletek

od 24,99 zł

75 kapsułek

od 18,90 zł

90 kaps. 'twist-off'

2

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Najnowsze filmy

Artykuły

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.