---

Kwasy omega 3-6-9

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) - kwasy omega-3 i omega-6 wspierają pracę serca, zapobiegają chorobom układu krążenia i warunkują prawidłowy rozwój mózgu. Z racji tego, że organizm nie jest w stanie samodzielnie wytwarzać wspomnianych związków, stanowią one niezbędny składnik właściwie zbilansowanej diety. Kwasy omega-9 są syntetyzowane w organizmie w niewielkiej ilości, dlatego również powinny być dostarczane wraz z dietą. Czy powinniśmy suplementować kwasy omega-3, omega-6 i omega-9?

Co oznaczają skróty DHA, EPA, ALA, GLA?

Skróty te odnoszą się do nazw niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT).

Do kwasów omega-3 zalicza się:

  • kwas α-linolenowy - ALA,
  • kwas eikozapentaenowy - EPA,
  • kwas dokozaheksaenowy - DHA.

Wśród kwasów omega-6 wyróżnia się:

  • kwas linolowy - LA,
  • kwas γ-linolenowy - GLA,
  • kwas arachidonowy - AA/ARA.

Kwasy omega-9 reprezentują:

  • kwas oleinowy,
  • kwas erukowy,
  • kwas nerwonowy.

Jakie funkcje pełnią kwasy omega-3, omega-6 i omega-9 w organizmie?

Kwasy omega-3

Kwasy omega-6

Kwasy omega-9

  • Powodują wzrost stężenia "dobrego cholesterolu" (HDL), obniżając równocześnie całkowite stężenie cholesterolu i trójglicerydów we krwi.
  • Normalizują ciśnienie tętnicze krwi.
  • Warunkują prawidłowe funkcjonowania układu nerwowego poprzez udział w produkcji osłonek mielinowych komórek nerwowych.

Jakie są źródła kwasów omega-3, omega-6 i omega-9 w diecie?

Kwasy omega-3:

  • EPA, DHA - tłuste ryby (np. łosoś, makrela, sardynki), owoce morza, algi.
  • ALA - oleje roślinne (np. lniany, rzepakowy, sojowy) , orzechy włoskie.

Kwasy omega-6:

  • LA - olej słonecznikowy, krokoszowy, olej z pestek winogron,
  • GLA - nasiona ogórecznika lekarskiego, wiesiołka, olej konopny.

Kwasy omega-9 (głównie kwas oleinowy): oliwa z oliwek, migdały, awokado, siemię lniane.

Czy nadmiar kwasów omega-6 w diecie może być szkodliwy?

Kwasy omega-6 pełnią w organizmie szereg ważnych funkcji. Spożywane w nadmiarze, mogą jednak niekorzystnie wpływać na zdrowie. Dzieję się tak, ponieważ kwasy omega-3 i omega-6 konkurują o te same enzymy uczestniczące w ich przemianach. W sytuacji, gdy dużej podaży kwasów omega-6 w diecie towarzyszy niedobór kwasów omega-3, korzystny wpływ EPA i DHA jest niwelowany, co zwiększa ryzyko rozwoju zaburzeń zakrzepowych, chorób serca czy stanów zapalnych. W metabolizmie kwasów omega-9 biorą udział inne enzymy, stąd ich proporcja w stosunku do pozostałych kwasów tłuszczowych nie jest tak istotna.

Jaka jest właściwa proporcja kwasów omega-3 do omega-6?

Odpowiedni stosunek kwasów omega-3 do omega-6 w diecie powinien wynosić ok. 1:5. Badania dowodzą, że wśród Polaków proporcja ta wynosi 1:15. Oznacza to, że nasza dieta obfituje głównie w produkty bogate w kwasy omega-6. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy rezygnować z żywności bogatej w kwasy omega-6. Wystarczy zwiększyć podaż pokarmów zawierających kwasy omega-3. W związku z tym Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca dietę zawierającą co najmniej 2 porcje (ok. 300 g) tłustych ryb tygodniowo.

Które spośród NNKT należy suplementować?

Niedobory kwasów omega-6 i omega-9 właściwie nie występują, dlatego ich suplementacja jest konieczna niezwykle rzadko. Na rynku dostępne są preparaty zawierające kwasy omega-6 pochodzące z oleju z ogórecznika i wiesiołka, tradycyjnie polecane osobom zmagającym się m.in. z atopowym zapaleniem skóry (AZS) i zespołem napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Kwasy omega-9 wchodzą w skład preparatów zawierających połączenie kwasów omega-3-6-9. Znacznie częściej obserwuje się niedobory kwasów omega-3.

Kto powinien suplementować kwasy omega-3?

  • Osoby nie jedzące ryb lub spożywające mniej niż 1,5 porcji (ok. 225 g) tłustych ryb tygodniowo – badania dowiodły, że we wspomnianej grupie osób suplementacja kwasami omega-3 zmniejsza ryzyko zawału serca o 40%.
  • Osoby z chorobą wieńcową - udowodniono, że suplementacja kwasów omega-3 zmniejsza ryzyko powikłań i zgonów związanych z chorobą niedokrwienną serca.
  • Kobiety ciężarne i matki karmiące piersią – za kluczowe uważa się w tym aspekcie dostarczenie wystarczających ilości kwasu DHA, który warunkuje prawidłowy rozwój układu nerwowego i narządu wzroku.
  • Wcześniaki - dzieci urodzone przedwcześnie są narażone na niedobór kwasu DHA ze względu na fakt, iż w ostatnim trymestrze ciąży transport DHA przez łożysko jest najbardziej efektywny. Dodatkowa suplementacja jest w tym przypadku zalecana. W przypadku niemowląt urodzonych w terminie, wystarczające źródło kwasów DHA stanowi mleko matki bądź mleko modyfikowane wzbogacone o odpowiednio zbilansowane kwasy omega-3.
  • Osoby cierpiące na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG), chorobę Crohna, toczeń rumieniowaty, łuszczycę i migrenowe bóle głowy – korzystny wpływ suplementacji kwasami omega-3 wśród tych grup pacjentów dowiedziono w badaniach naukowych.

Preparaty z kwasami omega-3 - o czym należy pamiętać?

  • Wybierając preparat zwróć uwagę nie tylko na ogólną zawartość kwasów omega-3, która powinna wynosić ok. 1 g, lecz także na dawkę poszczególnych kwasów omega-3: EPA i DHA. Kwasy te znajdziesz w preparatach zawierających olej z ryb. Preparaty zawierające oleje pochodzenia roślinnego zawierają głównie kwas ALA, który w niewielkim stopniu może być przekształcany do EPA i DHA. Wyjątek stanowią suplementy diety na bazie oleju z alg.
  • Olej z alg stanowi bezpieczne źródło kwasów EPA i DHA pochodzenia roślinnego. Poza kwasami omega-3, zawiera także minerały, m.in. jod i jest wolny od zanieczyszczeń w postaci metali ciężkich. Jest to najlepszy wybór dla wegan, wegetarian, osób uczulonych na ryby i owoce morza oraz kobiet ciężarnych i matek karmiących.
  • Dobrym źródłem kwasów omega-3 jest tran, czyli olej z wątroby dorsza lub ryb z rodziny dorszowatych. Uwaga: oleju z rekina, często mylonego z tranem, nie należy traktować jako źródła kwasów omega-3 ze względu na niską ich zawartość. Więcej na ten temat przeczytasz klikając w materiale.
  • Interesującą alternatywą są suplementy diety zawierające olej z kryla – niewielkiego skorupiaka, wyglądem przypominającego krewetkę, zamieszkującego wody Antarktyki. Badania dowodzą, że olej z kryla stanowi bogate źródło kwasów EPA i DHA o wysokiej przyswajalności, wolnych od zanieczyszczeń, a zawarta w nim astaksantyna – silny przeciwutleniacz, chroni kwasy omega-3 przed utratą swoich właściwości.
  • Wybierając preparat w płynie pamiętaj, aby przechowywać go w lodówce, w szczelnie zamkniętej butelce. Pod wpływem światła, tlenu i wysokiej temperatury, nienasycone kwasy ulegają utlenieniu, tracąc swoje właściwości. Jakość oleju można łatwo ocenić na podstawie jego smaku. Zepsuty olej staje się gorzki i niesmaczny – łatwo rozpoznasz produkt, którego termin przydatności minął. Otwierając butelkę po raz pierwszy, zwróć uwagę na podany przez producenta maksymalny czas przechowywania produktu po otwarciu.
  • Zaletą preparatów dostępnych w postaci kapsułek zawierających olej jest wygoda stosowania, zwłaszcza dla osób, które nie przepadają za zapachem i smakiem ryb. Nie trzeba ich także przechowywać w lodówce. Kapsułki powinny być przechowywane w oryginalnym opakowaniu, w miejscu nie narażonym na działanie wysokich temperatur czy promieni słonecznych. Mimo to, olej może ulec utlenieniu i stracić swoje właściwości. W tym przypadku rozpoznanie produktu niezdatnego do spożycia jest utrudnione. Warto więc raz na jakiś czas rozgryźć kapsułkę, by upewnić się, że olej nie jest zepsuty.
  • Preparaty zawierające kwasy omega-3 przyjmuj podczas posiłku, najlepiej bogatego w tłuszcze - wpływa to pozytywnie na jego przyswajalność i zapobiega przykrym objawom, takim jak „odbijanie”.
  • Bez konsultacji z lekarzem nie przekraczaj dawki kwasów omega-3 równej 1 g. Suplementacja kwasami omega-3 w ilościach większych niż 3 g na dobę może skutkować wydłużeniem czasu krwawienia. Ze względu na ryzyko niebezpiecznych interakcji powinny o tym pamiętać osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe oraz chorzy przed planowanym operacjami.

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 02.11.2022 10:20:40

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

od 67,49 zł

60 kapsułek

od 18,49 zł

60 kapsułek

od 9,90 zł

60 kapsułek

od 7,99 zł

500 mililitrów

od 21,55 zł

112 kapsułek

od 22,79 zł

30 kapsułek

od 22,88 zł

30 kapsułek

od 20,20 zł

36 żelowych rybek

od 12,99 zł

30 kapsułek

od 33,00 zł

30 kapsułek

od 24,28 zł

60 kapsułek

od 94,90 zł

60 kapsułek

od 70,00 zł

120 kapsułek

od 29,00 zł

60 kapsułek

od 27,29 zł

30 kapsułek

od 25,00 zł

30 kapsułek do żucia

od 18,99 zł

140 mililitrów

od 74,99 zł

60 kapsułek

od 24,99 zł

150 kapsułek

od 6,99 zł

400 gramów = 2 torebki 200 gramów

od 19,99 zł

36 żelowych rybek

od 115,89 zł

120 kapsułek

od 125,00 zł

50 kapsułek

od 39,58 zł

60 kapsułek

od 13,99 zł

60 kapsułek

od 9,99 zł

60 kapsułek

od 14,20 zł

120 kapsułek blistry

od 24,99 zł

60 kapsułek

od 16,99 zł

60 kapsułek

od 21,99 zł

30 kaps. flow caps

od 9,99 zł

40 kapsułek

od 27,39 zł

60 kapsułek

od 29,99 zł

60 kapsułek

od 48,00 zł

30 kaps. flow caps

od 19,99 zł

36 żelowych rybek

od 29,99 zł

30 kapsułek

od 12,00 zł

120 kapsułek

od 19,99 zł

120 kapsułek

od 96,93 zł

15 mililitrów

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Najnowsze filmy

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.