Cynk

Cynk, obok żelaza, jest zaliczany do najważniejszych mikroelementów w organizmie. Poza wspieraniem odporności, cynk przyśpiesza gojenie ran, wspomaga płodność oraz wspiera prawidłowe widzenie. Kto jest narażony na niedobory cynku? Jakie są objawy niedoboru cynku? Czy w czasie pandemii koronawirusa warto suplementować cynk?

Funkcje cynku w organizmie

  • Wspomaga odporność - cynk jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego. Jego niedobór zwiększa podatność na infekcje.
  • Przyśpiesza gojenie ran - reguluje syntezę kolagenu i białek.
  • Wspiera wzrok - dzięki właściwościom przeciwutleniającym zapobiega uszkodzeniom siatkówki i opóźnia progresję zwyrodnienia plamki żółtej (AMD) i związanej z nią utraty wzroku.
  • Wspomaga płodność - zwiększa produkcję plemników u mężczyzn i reguluje cykl miesiączkowy u kobiet.

Cynk na przeziębienie - czy jest skuteczny?

Uważa się, że cynk stosowany w formie tabletek do ssania, przyjęty w ciągu 24 godzin od wystąpienia objawów, takich jak katar, kichanie, ból i drapanie w gardle, skraca czas trwania i zmniejsza ich nasilenie.

Nie ma oficjalnych wytycznych odnośnie dawkowania w tym wskazaniu. Za skuteczne uznaje się stosowanie 80-90 mg cynku na dobę, w postaci tabletek do ssania przyjmowanych co 2 godziny w ciągu dnia.

Tabletki należy ssać, nie należy ich połykać, ponieważ zgodnie z hipotezą naukowców, cynk uwalniany w jamie ustnej działa poprzez bezpośrednie hamowanie wiązania i replikacji rhinowirusów będących najczęstszą przyczyną przeziębienia.

Czy cynk zapobiega infekcjom?

Wiadomo, że niedobory cynku sprzyjają występowaniu infekcji. Badania nad skutecznością długotrwałej suplementacji cynkiem w profilaktyce chorób przeziębieniowych potwierdziły jej pozytywny wpływ w zapobieganiu infekcjom wśród małych dzieci i osób powyżej 55 roku życia. W tym przypadku forma podania (tabletki do ssania, tabletki do połykania) nie ma znaczenia.

Czy cynk jest skuteczny w walce z koronawirusem?

Nie ma dowodów potwierdzających skuteczność cynku w leczeniu pacjentów zakażonych wirusem SARS-CoV-2, stąd brak oficjalnych wytycznych odnośnie suplementacji cynku u pacjentów z COVID-19.

Badania potwierdziły jednak, że u chorych zakażonych wirusem SARS-CoV-2, u których stwierdzano znaczne niedobory cynku, prawdopodobieństwo ciężkiego przebiegu choroby i wystąpienia powikłań było wyższe. Należy więc zadbać o prawidłowo zbilansowaną dietę, a u pacjentów narażonych na niedobór cynku warto rozważyć dodatkową suplementację.

Źródła cynku w pożywieniu

  • ostrygi, krab, homar
  • wołowina
  • kurczak
  • rośliny strączkowe
  • pestki dyni, słonecznika, migdały
  • gorzka czekolada, kakao, itd.

Kto jest narażony na niedobór cynku?

Objawy niedoboru cynku

  • Osłabienie odporności
  • Utrata apetytu, spadek masy ciała, osłabienie
  • Wypadanie włosów, łamliwość paznokci, pogorszenie stanu skóry
  • Opóźnienie dojrzewania płciowego i wzrostu u dzieci

Badanie poziomu cynku - kto powinien je wykonać?

Okresowe badania poziomu cynku zaleca się osobom z grup ryzyka niedoboru oraz u osób, u których obserwuje się objawy niedoboru tego pierwiastka. Poziom cynku w organizmie określa się na podstawie próbki krwi, rzadziej próbki włosa.

Czym kierować się wybierając preparat z cynkiem w aptece?

  • Postać preparatu - w przypadku przeziębienia stosuje się cynk w postaci tabletek do ssania lub syropów, w uzupełnianiu niedoborów i profilaktyce infekcji zaleca się formę tabletek tradycyjnych bądź kapsułek.
  • Rodzaj soli cynku – dobrze przyswajalne są organiczne sole, np. glukonian cynku, cytrynian cynku, asparginian cynku, pikolinian cynku bądź cynk w postaci chelatu, np. diglicynian cynku.
  • Zawartość jonów cynku w pojedynczej dawce preparatu - ilość cynku w zależności od rodzaju preparatu waha się w granicach 5-50 mg. Wśród suplementów diety najczęściej spotyka się preparaty zawierające 15 mg cynku. Rekomendowane dzienne spożycie (RDA) cynku dla populacji Polski wynosi 8 mg dla kobiet i 11 mg dla mężczyzn. Maksymalne tolerowane dzienne spożycie (ang. Tolerable upper intake level, UL) cynku dla osób dorosłych bez niedoborów jest równe 40 mg.
  • Zawartość innych witamin i pierwiastków – w preparatach wspierających odporność, poza cynkiem można znaleźć m.in. witaminy A, C i D, laktoferynę czy selen. Występują także preparaty zawierające połączenie cynku i miedzi - długotrwała suplementacja cynku ogranicza wchłanianie miedzi, prowadząc do jej niedoborów.
  • Rodzaj preparatu - wybierając lek, masz pewność, że zawartość cynku jest zgodna z deklarowaną, a jakość produktu jest kontrolowana na każdym etapie produkcji. Sięgając po suplement diety, wybieraj produkty renomowanych producentów, wytwarzane w standardach odpowiadających produkcji leków - w razie wątpliwości odwiedź stronę internetową producenta w poszukiwaniu dodatkowych informacji.

Najczęstsze interakcje cynku z lekami

  • Antybiotyki tetracyklinowe (np. doksycyklina, minocyklina) - hamowanie wchłanianie zarówno cynku, jak i antybiotyku. Antybiotyk należy przyjąć co najmniej 2 godziny przed lub 4-6 godzin po przyjęciu cynku.
  • Diuretyki tiazydowe (chlortalidon, hydrochlorotiazyd) - wzrost wydalania cynku z moczem o 60%. Zalecane monitorowanie poziomu cynku w organizmie.
  • Żelazo - ograniczenie wchłaniania cynku przez leki i suplementy diety zawierające żelazo w dawce powyżej 25 mg. Przyjmowanie preparatów żelaza pomiędzy posiłkami pomaga zmniejszyć jego wpływ na wchłanianie cynku.

Czy można przedawkować cynk?

Suplementacja cynku w dawkach nie przekraczających 40 mg na dobę jest uważana za bezpieczną. 

Cynk przyjęty w dawce powyżej 200 mg na dobę może wywołać objawy ostrej toksyczności obejmujące wymioty, bóle brzucha, biegunkę, bóle głowy, zmęczenie i senność. 

Długotrwałe stosowanie cynku w dawkach 50-150 mg może wiązać się z wystąpieniem niedoboru miedzi powodującego anemię, obniżeniem poziomu HDL - "dobrego cholesterolu" i osłabieniem układu odpornościowego. 

Lek bez recepty

Zincas Forte tabletki

Zincas Forte to doustny lek zawierający jony cynku. Preparat pozwala uzupełnić niedobór pierwiastka, który jest niezbędny, m.in. do prawidłowego wzrostu komórek organizmu, wydzielania insuliny, prawidłowej reakcji odpornościowej oraz rozwoju narządów płciowych w czasie okresu dojrzewania.

Dostępny w 92% aptek.

Środek spożywczy

Bio-Selen + Cynk tabletki

Bio-Selen + Cynk to tabletki przeznaczone do codziennego stosowania w celu uzupełnienia diety o cynk, selen oraz witaminy A,B6, E oraz C. Zawarte w preparacie cynk i selen wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Witaminy A i E pomagają zachować zdrowy wygląd skóry oraz chronią komórki przed stresem oksydacyjnym. Dodatkowo, zawarta w preparacie witamina B6 znosi zmęczenie i przyczynia się do zachowania prawidłowych funkcji poznawczych.

Dostępny w 13% aptek.

Produkt na receptę

Zincteral tabletki powlekane

Zincteral to tabletki powlekane zawierające jony cynku. Preparat wskazany jest do stosowania w celu zapobiegania i leczenia niedoborów cynku spowodowanych nieprawidłowym odżywianiem, w zaburzeniach wchłaniania i niedostatecznej ilości cynku oraz pomocniczo w chorobie Wilsona.

Dostępny w 55% aptek.

Suplement diety

Solgar cynk pastylki/lamelki/żelki

Solgar cynk to pastylki do ssania o smaku cytrynowym zawierające cynk w postaci glukonianu i cytrynianu. Produkt wskazany jest, m.in. w celu utrzymania prawidłowej płodności i funkcji rozrodczych, zapewnienia odpowiedniego poziomu testosteronu we krwi oraz zachowania prawidłowego widzenia.

Dostępny w 14% aptek.

Środek spożywczy

Chela-Cynk kapsułki

Chela-Cynk to tabletki zawierające cynk w postaci chelatu o bardzo wysokiej przyswajalności, które mogą być stosowane do uzupełnienia codziennej diety o ten pierwiastek. Cynk wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego oraz kontroluje procesy metaboliczne. Dodatkowo ma działanie antyoksydacyjne i przyczynia się do zachowania zdrowego wyglądu włosów, skóry, paznokci.

Dostępny w 63% aptek.

Suplement diety

Solgar cynk chelat tabletki

Solgar cynk to tabletki odpowiednie dla wegetarian zawierające cynk w postaci chelatu aminokwasowego. Cynk bierze udział w licznych procesach enzymatycznych i odpowiada za metabolizm kości. Chroni komórki przed działaniem wolnych rodników i wspomaga układ odpornościowy. Wpływa na metabolizm glukozy, a także na metabolizm białek co może przyspieszać gojenie się ran.

Dostępny w 15% aptek.

Lek bez recepty

Zincas tabletki

Zincas to tabletki zawierające jony cynku. Uzupełniają niedobór tego mikroelementu, który może być przyczyną występowania zmian trądzikowych. Dodatkowo preparat pozytywnie wpływa na zwiększenie odporności organizmu i prawidłowy rozwój hormonalny.

Dostępny w 72% aptek.

Suplement diety

Zilavir kapsułki

Zilavir to kapsułki, które w swoim składzie posiadają kompleks witamin i minerałów m.in. cynk, selen, witaminy C i D. Preparat wspiera właściwe funkcjonowanie układu odpornościowego oraz chroni komórki przed rozwojem stresu oksydacyjnego.

Dostępny w 39% aptek.

Środek spożywczy

Cynek SR kapsułki

Cynek+SR to kapsułki, które w sposób przedłużony uwalniają cynk w postaci chelatu oraz witaminę A. Składniki te wpływają korzystnie na działanie układu odpornościowego oraz pomagają utrzymać zdrową skórę, włosy i paznokcie.

Dostępny w 46% aptek.

Środek spożywczy

Salfazin kapsułki

Salfazin to kapsułki, które w swoim składzie zawierają cynk oraz kompleks witamin m.in. witaminę A, E, C i B6. Składniki preparatu wspomagają właściwą pracę układu odpornościowego oraz zapobiegają przed rozwojem stresu oksydacyjnego. Ponadto przyczyniają się one do utrzymania zdrowej skóry, włosów i paznokci. Suplement można również stosować w celu poprawienia płodności, ponieważ cynk wspiera utrzymanie funkcji rozrodczych, a witamina B6 reguluje aktywność hormonalną wpływającą na rozrodczość.

Dostępny w 21% aptek.

Środek spożywczy

Cynek+Forte kapsułki

Cynek+Forte to kapsułki, które w sposób przedłużony uwalniają cynk w postaci chelatu i tym samym uzupełniają jego niedobory w diecie. Składnik ten wpływa korzystnie na działanie układu odpornościowego oraz pomaga utrzymać zdrową skórę, włosy i paznokcie.

Dostępny w 48% aptek.

Środek spożywczy

Selen+Cynk Z Witaminami tabletki

Selen + Cynk z witaminami to tabletki przeznaczone do uzupełnienia codziennej diety o cynk, selen oraz witaminy z grupy B, A, E. Preparat wspomaga funkcjonowanie układu immunologicznego oraz chroni przed negatywnymi skutkami stresu oksydacyjnego. Dodatkowo korzystnie wpływa na procesy zachodzące w komórkach organizmu i reguluje przemianę materii.

Dostępny w 40% aptek.

Środek spożywczy

Zincuprin tabletki

Zincuprin to tabletki stosowane w celu uzupełnienia codziennej diety w cynk i miedź. Substancje te przyczyniają się do zachowania zdrowej skóry, włosów i paznokci. Ponadto chronią one komórki przed szkodliwym działaniem stresu oksydacyjnego.

Dostępny w 28% aptek.

Środek spożywczy

Apteo Cynk organiczny tabletki

Apteo Cynk organiczny to tabletki zawierające dobrze przyswajalną formę cynku, które mogą być stosowane do uzupełniania codziennej diety o ten pierwiastek. Cynk wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. Dodatkowo pomaga zachować zdrową skórę, włosy i paznokcie.

Dostępny w 10% aptek.

Środek spożywczy

Cynk Organiczny Avet tabletki

Cynk organiczny Avet to tabletki przeznaczone do codziennego stosowania w celu uzupełnienia diety o jony cynku. Preparat zawiera dobrze przyswajalną postać pierwiastka – mleczan cynku. Suplement diety przyczynia się do zachowania odpowiedniej sprawności układu odpornościowego, korzystnie wpływa na kondycje włosów, skóry i paznokci.

Dostępny w 15% aptek.


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 28.03.2021 22:04:54

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o. o.

Skonsultuj się z lekarzem on-line

Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

Umów telekonsultację

Najnowsze pytania

Czy infekcje i osłabienie organizmu wpływają na skuteczność antykoncepcji?
Witam serdecznie, czy neosine duo wpływa na antykoncepcję hormonalną? Czy infekcja i osłabienie organizmu spowodowane chorobą obniżają skuteczność tab...
odpowiada Aleksandra Żywiec-Pelczar

Na Twoje pytania w temacie cynk odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.