Witaminy i suplementy

Witaminy są to z reguły różne związki organiczne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ze strony chemicznej nie jest to jedna grupa związków. Budowa witamin jest dość skomplikowana i różnorodna. Większość z nich przyswajamy z pożywieniem, stosując urozmaiconą dietę. W dzisiejszym świecie, w biegu, nie zawsze jesteśmy w stanie zapewnić ich pełną podaż. Dzienne dawki witamin są raczej niewielkie, ale należy pamiętać o ich optymalnym przyjmowaniu.

Rodzaje witamin

Warto wspomnieć, że odkrywcą pierwszej witaminy, tj. witaminy B1 był Polak, biochemik – Kazimierz Funk. Miało to miejsce w 1913 roku. To również on wprowadził ich nazwę – witaminy (z łaciny vitae – życie oraz amina od grupy aminowej w cząsteczce witaminy B1).

Najprostszym podziałem witamin, istotnym z punktu widzenia ich przyjmowania, jest podział na:

  • witaminy rozpuszczalne w wodzie (takie jak witamina C; witaminy z grupy B - B1, B2, B5, B6, B7, B12; kwas foliowy; witamina PP)
  • witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (witamina A, witamina D, witamina E, witamina K).

Jaka jest główna rola witamin?

Większość witamin przyjmujemy z pożywieniem. Jednak nie dostarczają one energii. Ich głównym zadaniem jest wpływ na prawidłowy przebieg procesów metabolicznych w naszym organizmie. Ich znaczenie jest fundamentalne. Właściwa podaż witamin zapewnia nam uniknięcie wielu schorzeń i chorób oraz wypływa na naszą wydolność, a w konsekwencji (przy pewnym uproszczeniu) także na samopoczucie.

Brak witamin (kilku lub jednej konkretnej), czyli stan określany awitaminozą, może prowadzić do wielu nieprzyjemnych, a także groźnych dla zdrowia dysfunkcji.

Nadmiar witamin to stan niewystępujący zbyt często, ale również niepożądany, a w niektórych wypadkach niebezpieczny. Dlatego tak ważne jest, by świadomie się odżywiać, czy wybierać preparaty witaminowe oraz ich dawki. Ludzki organizm to specyficzny mechanizm, który do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje optymalnej dawki, czyli takiej „w sam raz”. Więcej nie zawsze znaczy lepiej.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach

Witamina A

Dzienna dawka witaminy A: 1-2 mg

Najważniejsze funkcje witaminy A: odpowiada za prawidłowy proces widzenia, ma wpływ na właściwy rozwój i wzrost kości, stan skóry, nabłonka wyścielającego przewód pokarmowy.

Skutki niedoboru witaminy A: kurza ślepota (zaburzenia widzenia o zmierzchu), problemy ze wzrostem, suchość i łuszczenie się naskórka

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Vitaminum A, Beta Karoten.

Więcej informacji dostępnych jest w osobnym artykule: Witamina A – jak wpływa na nasze zdrowie.

Witamina D

Dzienna dawka witaminy D: 0,01-0,02 mg

Najważniejsze funkcje witaminy D: jej obecność umożliwia organizmowi wchłanianie wapnia, potasu i fosforu; wpływa na prawidłowy wzrost kości oraz zębów, a także na ich odpowiednią gęstość; wpływa na funkcjonowanie układu immunologicznego; reguluje poziom cukru we krwi; ma znacznie dla utrzymania prawidłowego poziomu testosteronu u mężczyzn.

Skutki niedoboru witaminy D: najważniejszym z nich jest krzywica u dzieci oraz demineralizacja kości u dorosłych; osłabienie mięśni; wypadanie zębów.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: D-Vitum Forte, Vigantoletten, Bioaron D

Więcej informacji o tej witaminie opisuje artykuł Witamina D, czyli nie unikaj słońca.

Witamina E

Dzienna dawka witaminy E: 10-20 mg

Najważniejsze funkcje witaminy E: ogólnie ma ogromne znaczenie dla prawidłowej budowy błon biologicznych, poprzez wpływ na produkcję lipidów. Jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania mięśni, układu krążenia oraz krzepnięcia krwi.

Skutki niedoboru witaminy E: najważniejsze to osłabienie mięśni oraz problemy z płodnością, a także pogorszenie stanu skóry i samopoczucia (osłabienie).

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Vitaminum E, Vitaminum A+E

Witamina K

Dzienna dawka witaminy K: 0,05-1 mg

Najważniejsze funkcje witaminy K: najistotniejszą jest warunkowanie procesu krzepnięcia krwi.

Skutki niedoboru witaminy K: problemy z krzepnięciem krwi, a co za tym idzie, na przykład dłuższe gojenie się ran.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Ambiovit K, Bioaron K.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tej witaminie, przeczytaj Witamina K – ważna nie tylko u niemowląt.

Witaminy rozpuszczalne w wodzie

Witamina B1

Dzienna dawka witaminy B1: 1,5-2 mg

Najważniejsze funkcje witaminy B1: wpływa na metabolizm cukrów, tłuszczów oraz aminokwasów; zapewnia prawidłowe i wydajne funkcjonowanie układu nerwowego, układu krążenia, a także przewodu pokarmowego.

Skutki niedoboru witaminy B1: skrajny niedobór prowadzi do choroby o nazwieberi-beri, czyli uszkodzeń struktury nerwów ruchowych. Konsekwencją niedoboru jest także osłabienie mięśni, a w poważnych przypadkach ich zwyrodnienie, osłabienie układu krążenia, drżenie mięśni, brak apetytu.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Vitaminum B1, Witamina B Complex, Vitaminum B Compositum

Witamina B2

Dzienna dawka witaminy B2: 1,7-3 mg

Najważniejsze funkcje witaminy B2: wpływa na prawidłowy wzrost oraz odpowiedź immunologiczną organizmu, czyli odporność. Uczestniczy także w metabolizmie cukrów (węglowodanów), tłuszczów i aminokwasów oraz w wytwarzaniu hemoglobiny.

Skutki niedoboru witaminy B2: różnego rodzaju zapalenia skóry, łysienie, a także częste zajady. W skrajnych niedoborach mamy do czynienia z zaburzeniem, a nawet zahamowaniem wzrostu oraz spadkiem wydolności umysłowej.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę:Witamina B Complex, Apteo Witamina B2, Vitaminum B Compositum

Witamina B3

Dzienna dawka witaminy B3: 20-25 mg

Najważniejsze funkcje witaminy B3: wpływ na poziom cholesterolu we krwi, właściwy stan skóry, przewodu pokarmowego oraz układu nerwowego. Ma znaczenie dla metabolizmu (spalania) składników odżywczych. Umożliwia właściwy przepływ krwi – rozszerza naczynia krwionośne.

Skutki niedoboru witaminy B3: w skrajnym niedoborze może wystąpić pelagra (ogólnoustrojwe zaburzenia objawiające się zapaleniem skóry, osłabieniem mięśni, biegunką, a często także agresją i bezsennością). Inne poważne skutki sporego niedobory to zaburzenia układu nerwowego, np. depresja.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Witamina B Complex, Vitaminum B Compositum

Witamina B5

Dzienna dawka witaminy B5: 3-10 mg

Najważniejsze funkcje witaminy B5: wpływ na metabolizm składników odżywczych oraz prawidłowy stan skóry i układu nerwowego. Ma znaczenie także dla właściwego wzrostu i wyglądu włosów.

Skutki niedoboru witaminy B5: zaburzenia wzrostu, spadek wydolności umysłowej, siwienie oraz problemy z właściwy odbiorem bodźców (czuciem).

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Witamina B Complex, Vitaminum B Compositum

Witamina B6

Dzienna dawka witaminy B6: 2-3 mg

Najważniejsze funkcje witaminy B6: niezbędna w procesie krwiotworzenia; wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego poprzez oddziaływanie na właściwą podaż glukozy do komórek nerwowych.

Skutki niedoboru witaminy B6: zaburzenia skórne i układu nerwowego (w skrajnych niedoborach); osłabienie, zmiany w czerwonym szpiku kostnym.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Witamina B Complex, Vitaminum B Compositum, APTEO Witamina B6

Witamina B(biotyna)

Dzienna dawka witaminy B7: 0,015-0,3 mg

Najważniejsze funkcje witaminy B7: wpływa na poziom cukru we krwi, prawidłową przemianę materii oraz syntezę niektórych hormonów. Ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego stanu i wyglądu skóry, włosów oraz kości.

Skutki niedoboru witaminy B7: pogorszenie wyglądu skóry, wypadanie włosów, podwyższenie poziomu cholesterolu we krwi.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę:Biotebal,Biotyna Max,Zdrovit H Biotyna

Witamina B11 (kwas foliowy)

Dzienna dawka witaminy B11: 0,3-0,4 mg

Najważniejsze funkcje witaminy B11: bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych (czyli w uproszczeniu, w syntezie DNA) to przekłada się na regulowanie wzrostu i rozwoju wszystkich komórek naszego ciała. Ma ogromne znaczenie dla prawidłowego wzrostu układu nerwowego płodu, dlatego tak ważne jest optymalne suplementowanie tej witaminy podczas ciąży.

Skutki niedoboru witaminy B11: zaburzenia w procesie trawienia, anemia, wady wrodzone płodu oraz zwiększone ryzyko chorób układu krążenia.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Folik, Vitamax Kwas Foliowy, Apteo Kwas Foliowy 400 Mcg, Biotter Kwas Foliowy

Witamina B12

Dzienna dawka witaminy B12: 2,4-2,8 μg

Najważniejsze funkcje witaminy B12: niezbędna w procesie krwiotworzenia, a także w syntezie kwasów nukleinowych. Zwiększa odporność na stres, odpowiada na prawidłową wydolność organizmu.

Skutki niedoboru witaminy B12: najważniejszym jest anemia.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Witamina B12, Witamina B12 Forte, B12 Forte Bio-Complex, Apteo Witamina B12, Molekin B12

Przeczytaj również, kiedy należy suplementować witaminę B12.

Witamina C

Dzienna dawka witaminy C: 60-100 mg

Najważniejsze funkcje witaminy C: jeden z głównych przeciwutleniaczy, wpływa na przyswajalność żelaza, odpowiada za prawidłowy stan zębów i dziąseł, zapobiega próchnicy. Zwiększa odporność na infekcje, uszczelnia naczynia krwionośne.

Skutki niedoboru witaminy C: najistotniejszym jest szkorbut czyli choroba objawiająca się krwawieniem dziąseł i wypadaniem zębów; osłabienie odporności organizmu, bóle stawów, dłuższe gojenie się ran.

Przykładowe preparaty zawierające tę witaminę: Witamina C Monovitan, Witamina C 1000 Mg Cewitan, Gold-Vit C 500

Więcej o witaminie C i jej zastosowaniu w trosce o zdrowie i skórę przeczytasz w tym artykule.

Suplementy

Suplementy diety to temat dość szeroki, zwłaszcza w Polsce. Prawdopodobnie nigdzie w Europie nie ma tylu zarejestrowanych i dostępnych w aptekach suplementów diety co w naszym kraju. Firmy prześcigają się w produkcji tych produktów. Co trzeba o nich wiedzieć? Czy suplement, skoro można go kupić w aptece, jest lekiem?

Suplement diety jest to według polskiego prawa produkt, który zawiera substancje odżywcze i stanowi jedynie uzupełnienie diety (czyli codziennego odżywiania). Nie jest lekiem. I to warto podkreślić. Nie przechodzi tych samych badań i nie podlega tym samym restrykcjom przy rejestracji i wprowadzania do obrotu co leki. Nie ma zatem działania leczniczego, a tylko uzupełniające, a jest to diametralna różnica.

W Polsce mamy ogromną ilość suplementów diety. Codziennie w radio, telewizji, internecie jesteśmy bombardowani ich reklamami. Producenci starają się przedstawić je w jak najlepszym świetle i często prowadzi to do poważnych niedomówień. Pacjenci utwierdzają się w przekonaniu, że by być zdrowym, trzeba kupić preparat X lub Y.

Nie twierdzę, że wszystkie suplementy diety są niewarte naszej uwagi. Jest wiele interesujących preparatów wspomagających proces leczenia czy codzienną profilaktykę, w tym na przykład preparaty wspomagające odporność, czy dedykowane kobietom. Przy ich wyborze najlepiej konsultować się z farmaceutą i nie sugerować najniższą ceną.


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 2017-10-12 15:05:48

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie możesz go traktować jako konsultację farmaceutyczną. Przed zażyciem leku przeczytaj ulotkę, a w przypadku pytań skonsultuj się ze swoim lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Revalid kapsułki
odpowiada Dina

Witamina C na zęby?
odpowiada Agnieszka Soroko

niedobór wit D
odpowiada Andrzej Śniegurski

mlody jeczmien
odpowiada Andrzej Śniegurski

bóle żołądka przy zażywaniu 4 razy calperos 1000
odpowiada Andrzej Śniegurski

Na Twoje pytania w temacie witaminy i suplementy odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

+ dodaj pytanie


Produkty

Brak produktów przypisanych do tego tematu.