Wysoki cholesterol

udostępnij:

Słysząc „cholesterol”, myślimy zwykle – miażdżyca, zawał, udar. Jest to jednak tylko pół prawdy, ponieważ cholesterol spełnia też pozytywną rolę w naszym organizmie. Aby zachować dobrą formę i zdrowie, nie należy całkowicie wystrzegać się cholesterolu, a jedynie utrzymywać go w prawidłowych granicach. Kluczem do sukcesu jest tutaj odpowiednia dieta oraz aktywność fizyczna.

Rodzaje cholesterolu i innych lipidów

Podstawowe frakcje cholesterolu oznaczane w badaniach krwi są następujące:

  • cholesterol HDL – lipoproteiny wysokiej gęstości, tzw. dobry cholesterol; cząsteczki HDL transportują nadmiar cholesterolu z komórek do wątroby, gdzie ulega dalszym przemianom,

  • cholesterol LDL – lipoproteiny niskiej gęstości, tzw. zły cholesterol; cząsteczki LDL działają odwrotnie niż HDL, tzn. transportują cholesterol z wątroby do komórek. Odkładanie nadwyżkowych ilości cholesterolu w komórkach ścian naczyń krwionośnych prowadzi do rozwoju miażdżycy,

  • cholesterol całkowity – obejmuje obie frakcje cholesterolu: LDL i HDL.

W ramach panelu lipidowego możemy zbadać również poziom trójglicerydów (zwanych też triglicerydami lub triacyloglicerolami, skrótowo TG) – stanowiących połączenie glicerolu i kwasów tłuszczowych.

Przyczyny wysokiego poziomu cholesterolu

  • nieodpowiednia dieta – zbyt tłusta, bogata w tłuszcze nasycone (głównie zwierzęce), a uboga w nienasycone (głównie roślinne); spożywanie dużych ilości żywności wysoko przetworzonej (w tym także produktów smażonych),

  • brak lub zbyt mała aktywność fizyczna, co prowadzi do nadwagi lub nawet otyłości,

  • palenie papierosów - obniża poziom HDL oraz zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca i udaru mózgu,

  • spożywanie alkoholu – udowodniono, że spożywanie alkoholu przez osoby z podwyższonym poziomem TG powoduje dalszy ich wzrost,

  • choroby współistniejące, np. źle leczona cukrzyca,

  • wiek – wraz z wiekiem poziom cholesterolu wzrasta,

  • stosowanie niektórych leków, np. glikokortykosteroidów (leki o działaniu przeciwzapalnym, przeciwalergicznym i immunosupresyjnym, stosowane m.in. w leczeniu astmy, np. Encorton, Encortolon),

  • predyspozycje genetyczne.

Wszystkie te czynniki odpowiadają nie tylko za wysoki cholesterol, ale też inne schorzenia układu sercowo-naczyniowego, o których możesz przeczytać tutaj.

Normy cholesterolu

Poniższa tabela przedstawia normy badań dla cholesterolu. Zwróć uwagę, w jakich jednostkach podane są Twoje wyniki – mg/dl czy mmol/l.

Parametr

Norma [mg/dl]

Norma [mmol/l]

Cholesterol HDL

> 40 (mężczyźni)

> 46 (kobiety)

> 1,0 (mężczyźni)

> 1,2 (kobiety)

Cholesterol LDL

< 115

< 3,0

Cholesterol całkowity

< 190

< 5,0

Triglicerydy

< 150

< 1,7

Źródło: Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Wartości te dotyczą tylko zdrowych osób, tzn. bez rozpoznanych chorób układu krążenia lub cukrzycy. Ostatecznie o tym, czy należy obniżyć poziom cholesterolu czy też nie, decyduje zawsze lekarz.

Jak obniżyć poziom cholesterolu?

Pierwszym krokiem do obniżenia poziomu cholesterolu powinna być zmiana diety i odpowiednia ilość ruchu.

Zmiana stylu życia

Jednym z najlepszych sposobów na zbicie zbyt wysokiego poziomu cholesterolu jest aktywność fizyczna. Ruch obniża poziom LDL i podwyższa HDL. Polecany jest umiarkowany wysiłek fizyczny (np. szybki marsz) przez co najmniej 4 dni w tygodniu po 30 min. Nie ćwicz zbyt dużo i zbyt intensywnie, zwłaszcza, jeśli cierpisz na choroby współtowarzyszące, jak np. astma.

Prawidłowa dieta

Unikaj:

  • pokarmów wysokoprzetworzonych,

  • słodyczy,

  • produktów z mąki pszennej,

  • nadmiaru tłuszczów zwierzęcych (masła, smalcu),

  • nadmiaru pełnotłustego nabiału,

  • czerwonego mięsa.

Wzbogać swoją dietę o:

  • produkty wysokobłonnikowe,

  • warzywa i owoce,

  • chude ryby,

  • oleje roślinne (słonecznikowy, rzepakowy) oraz oliwę z oliwek.

Obejrzyj film!

Preparaty na cholesterol bez recepty

Często preparaty obniżające cholesterol zawierają także dodatek witamin B6 oraz B12, które przyczyniają się do utrzymania prawidłowego poziomu homocysteiny. Jest to korzystne, ponieważ homocysteina w nadmiarze działa uszkadzająco na naczynia krwionośne.

Leki na cholesterol na receptę

  • statyny, np. Apo-Atorva, Sortis, Atorvasterol; ich działanie polega na hamowaniu syntezy cholesterolu w wątrobie,

  • pochodne kwasu fibrynowego (fibraty), np. Apo-Feno 200 M, Biofibrat, Lipanthyl Supra 160; leki te zmniejszają poziom triglicerydów, w niewielkim stopniu także LDL,

  • inne leki stosowane w zaburzeniach lipidowych, np. ezetymib (hamuje wchłanianie cholesterolu), mipomersen (stosowany w tzw. hipercholesterolemii heterozygotycznej), metreleptyna (stosowana w uogólnionej lipodystrofii).

Wybór leków na cholesterol jest bardzo duży, jednak wciąż aktualna jest stara zasada: lepiej zapobiegać niż leczyć. Pamiętaj o aktywności fizycznej i rozsądnej diecie, a poziom Twojego cholesterolu na pewno będzie w normie i będziesz cieszyć się dobrym zdrowiem przez długie lata.

W razie jakichkolwiek wątpliwości zawsze możesz zadać pytanie naszym farmaceutom w zakładce Zapytaj farmaceutę

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 24.06.2022 11:30:15

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Najnowsze filmy

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.