Czy trzeba suplementować witaminy i minerały?

Chętnie sięgamy po preparaty z witaminami i minerałami. Czy oznacza to, że nie jesteśmy w stanie zapewnić odpowiedniego poziom składników odżywczych za pomocą codziennej diety? Kto powinien stosować witaminy i minerały, a dla kogo suplementacja może okazać się niebezpieczna?

Czym są witaminy i minerały?

Witaminy i minerały stanowią grupę składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niedobór lub nadmiar któregokolwiek ze składników może skutkować zaburzeniami stanu zdrowia.

Organizm człowieka nie potrafi wytwarzać witamin ani związków mineralnych, dlatego muszą być one dostarczane w odpowiednich ilościach i proporcjach wraz z pożywieniem. Wyjątek stanowi witamina D3, którą pod wpływem promieni słonecznych syntetyzujemy w skórze. Niewielkie ilości witaminy K oraz witamin z grupy B wytwarzane są również w przewodzie pokarmowym przez bakterie jelitowe.

Czy suplementacja witamin i minerałów jest konieczna?

W przypadku zdrowych dzieci i osób dorosłych dobrze zbilansowana, urozmaicona dieta powinna dostarczać odpowiednich ilości witamin i składników mineralnych. Badania wykazują jednak, że preparaty witaminowo-mineralne są grupą suplementów, po które Polacy sięgają najczęściej. Warto podkreślić, że suplementowanie składników odżywczych u osób, które nie mają niedoborów, nie ma naukowego uzasadnienia i nie przynosi korzyści zdrowotnych.

Niekiedy zdarza się jednak, że dieta (np. bogata w produkty wysokoprzetworzone) nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania organizmu na składniki odżywcze. Co zrobić w sytuacji, gdy podejrzewamy u siebie niedobory witamin lub minerałów? Warto wówczas zasięgnąć porady lekarza rodzinnego, który w razie potrzeby zaleci wykonanie badań diagnostycznych, a gdy suplementacja okaże się konieczna, pomoże w doborze odpowiedniego preparatu. Wsparciem może być też fachowa porada farmaceuty czy dietetyka.

Kto powinien suplementować witaminy i minerały?

Jedyną witaminą, dla której opublikowano oficjalne zalecenia odnośnie suplementacji dla ogółu populacji jest witamina D3. Jej niedobór stwierdza się bowiem aż u 90% Polaków. Przyjmowanie witaminy D3 (np. Vigantol, D-Vitum Forte, Vigantoletten, Bioaron D) w dawkach dostosowanych do wieku i masy ciała zaleca się od września do maja.

W przypadku pozostałych witamin oraz związków mineralnych suplementację zaleca się jedynie u pacjentów cierpiących na określone jednostki chorobowe oraz u osób z tzw. grup ryzyka niedoboru, m.in:

Czy suplementacja witamin i minerałów może być niebezpieczna?

Na ogół suplementacja witamin i minerałów, zwłaszcza w dawkach nieprzekraczających zalecanego dziennego spożycia (RDA) nie jest groźna. Nadmiar witamin rozpuszczalnych w wodzie (C, B1, B2, B3, B5, B6, B7, kwas foliowy, B12, PP) jest wydalany z organizmu wraz z moczem. Ryzyko przedawkowania jest więc stosunkowo małe. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, i K), które mogą kumulować się w tkance tłuszczowej i wątrobie.

Kto powinien szczególnie uważać na suplementy?

  • palacze tytoniu, u których suplementacja beta-karotenem, czyli prowitaminą A w dawkach większych niż 15 mg na dobę wiąże się ze wzrostem ryzyka rozwoju raka płuc,
  • kobiety ciężarne, u których przyjmowanie dużych ilości witaminy A rzędu 10 000 j.m. na dobę może być przyczyną wystąpienia wad rozwojowych u płodu,
  • chorzy na sarkoidozę i pierwotną nadczynność przytarczyc, u których przyjmowanie witaminy D3 powinno być ściśle monitorowane ze względu na możliwość wystąpienia zbyt wysokiego stężenia wapnia we krwi,
  • chorzy ze skłonnością do tworzenia kamieni nerkowych, u których przyjmowanie dużych dawek witaminy D3, C oraz wapnia jest przeciwwskazane.

Czy suplementy można łączyć z lekami?

Pacjenci często zapominają, że przyjmowane przez nich witaminy i minerały mogą wchodzić we wzajemne interakcje ze sobą oraz z przyjmowanymi lekami. W każdej takiej sytuacji, należy dokładnie przeczytać ulotkę bądź skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Szczególną ostrożność powinni zachować chorzy przyjmujący:

Źródła

  1. Raport Suplementy diety/Pacjent/Rynek/Trendy/Regulacje https://suplindex.com/wp-content/uploads/2017/10/RAPORT-Suplementy-diety-30.08.2017.pdf (dostęp: 28.05.2019).
  2. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących. Ginekol Pol 201485(5).
  3. Kmieć P., Sworczak K.: Korzyści i zagrożenia wynikające z suplementacji witaminą D. Forum Medycyny Rodzinnej 2017, vol 11, no 1, 38–46.
  4. Reguła J., Gramza-Michałowska A., Stachowiak B.: Udział suplementów diety w żywieniu osób dorosłych. Probl Hig Epidemiol 2011, 92(3): 614-616.
  5. Rusińska A., Płudowski P., Walczak M. i wsp.: Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018. Postępy Neonatologii, 2018 24 (1).
  6. Brzozowska A., Roszkowski W., Pietruszka W., Kałuża J.: Witaminy i składniki mineralne jako suplementy diety. Żywność. Technologia. Jakość, 2005, 4 (45) Supl., 5 – 16.
  7. Duda G., Saran A.: Polskie rekomendacje dotyczące spożycia witamin i składników mineralnych przez osoby. Farm. Wsp. 2008 1: 16-23.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 17.06.2019 09:59:18

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Czy w aptekach w Łubianie dostępny jest Euthyrox?
czy dostanę euthyeox w Lubianie województwo pomorskie
odpowiada Katarzyna Domagała

Gdzie w Koninie kupię Euthyrox N 88?
Dzień dobry, gdzie w Koninie kupię euthyrox 88?
odpowiada Olga Sierpniowska

Czy w Rzeszowie jest dostępny Euthyrox N 88 mcg?
Czy w Rzeszowie jest gdzieś na miejscu eutyrox88??
odpowiada Maciek

Czy Euthyrox N50 ma zamiennik?
Od dwuch lat po usunięciu tarczycy przyjmuję euthyrox N 50 jakim lekiem mogę zastąpić. mam przepisany na receptę niestety w aptekach dostawa jest ws...
odpowiada Andrzej Polski

Czym można zastąpić Letrox?
Czym można zastąpić Letrox 50
odpowiada Olga Sierpniowska

Czy Polpril jest lekiem dostępnym w Niemczech bez recepty?
Polpril w Niemczech bez recepty?
odpowiada Olga Sierpniowska

Na Twoje pytania w temacie czy trzeba suplementować witaminy i minerały? odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.