Witamina K - ważna nie tylko u niemowląt

Witamina K - wielu z nas wie o jej istnieniu, jednak nieliczni są w stanie powiedzieć, za co jest odpowiedzialna. Chociaż wciąż mało popularna, nie należy o niej zapominać, ponieważ jej niedobory mogą przyczyniać się do poważnych schorzeń.

Formy witaminy K

Jest wiele form witaminy K, lecz najbardziej znane to witamina K1 (filochinon) oraz K2 (menachinon) - obie pochodzenia naturalnego.

Pierwsza z nich obecna jest głównie w produktach roślinnych, a w szczególności w w zielonych warzywach liściastych, w których zachodzi intensywny proces fotosyntezy (jarmuż, szpinak, sałata, brukselka, szczypiorek). Innym dobrym źródłem witaminy K1 są oleje roślinne jak oliwa z oliwek, olej rzepakowy, czy sojowy.

Menachinon (K2) znajduje się w fermentowanych przez bakterie produktach, takich jak na przykład długo dojrzewające sery. Co ciekawe doskonałym źródłem witaminy K2 jest japoński przysmak natto, który przygotowuje się z sfermentowanych ziaren soi. Witamina K2 produkowana jest także w naszym organizmie, przez bakterie znajdujące się w jelicie cienkim. Oznacza to, że zaburzając naszą naturalną florę jelitową, ograniczamy produkcję tej cennej witaminy.

Należy pamiętać że wszystkie witaminy K świetnie rozpuszczają się w tłuszczach, a spożywane przy ich udziale są lepiej przyswajane przez organizm.

Rola witaminy K1 oraz K2

Witamina K1 odpowiedzialna jest przede wszystkim za utrzymanie odpowiedniej krzepliwości krwi, a witamina K2 za gospodarkę wapniowo-mineralną organizmu. Obie witaminy działają poprzez indukcję karboksylacji (reakcja chemiczna polegająca na utworzeniu kwasu karboksylowego na skutek przyłączenia cząsteczki dwutlenku węgla) odpowiednich białek.

W przypadku pierwszego procesu, witamina K1 stanowi niezbędny element w reakcji krzepnięcia krwi, polegający na syntetyzowaniu czynników zespołu protrombiny. Ponieważ reakcja krzepnięcia jest reakcją kaskadową, zahamowanie jednego jej etapu uniemożliwia zajście całego procesu. Efektem mogą być nadmierne krwotoki z nosa, układu pokarmowego oraz moczowego.

W przypadku gospodarki wapniowo-mineralnej witamina K2 odpowiedzialna jest za aktywowanie białka zwanego ostaokalcyną. Białko to odpowiedzialne jest za utrzymanie odpowiedniej równowagi wapniowej kości oraz stymuluje ich mineralizację.

Dodatkowo poprzez uaktywnienie białka MGP, witamina K2 hamuje proces zwapnienia tkanki naczyniowej, a tym samym zapobiega miażdżycy.

Stosowana zewnętrznie witamina K wykazuje właściwości przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybicze.

Dodatkowo stosowana jest w kosmetykach do skóry naczyniowej (np. Pharmaceris Krem z witaminą K).

Dawkowanie witaminy K

Ze względu na brak danych niezbędnych do oszacowania średniego spożycia, posługujemy się tzw. odpowiednim poziomem spożycia. Odpowiedni poziom spożycia witaminy K wynosi:

  • u zdrowych mężczyzn 120 μg/dzień
  • u zdrowych kobiet 90 μg/dzień.

Witamina K dla niemowląt

Szczególną grupą narażoną na niedobory witaminy K są niemowlęta, u których w pierwszych dniach życia obserwuje się bardzo niskie stężenie witaminy we krwi. Wiąże się to z ryzykiem wystąpienia tzw. krwawień z niedoboru witaminy K (VKDB).

W pierwszych 6 godzinach życia dziecko urodzone o czasie powinno otrzymać 1 mg witaminy K w zastrzyku domięśniowym, lub 2 mg doustnie. Następnie witamina K powinna być podawana przez rodziców w postaci suplementów diety dostępnych w aptece.

Szczególnie ważne jest to u dzieci karmionych piersią, ponieważ ryzyko wystąpienia VKDB jest u nich wyższe. Według zaleceń z 2016 roku dzieci karmione piersią, urodzone o czasie powinny otrzymywać witaminę K w dawce 1 mg raz na tydzień do końca 3. miesiąca życia. Dzieci urodzone przedwcześnie powinny otrzymać dawkę zależnie od ich masy oraz sposobu karmienia.

Suplementy diety z witaminą K przeznaczone dla niemowląt to: Neonatus K150, K-Vitum 150 µg, K-Vitum 25 µg, Bobik K.

Na rynku dostępne są także produkty, w skład których jednocześnie wchodzi witamina K oraz D, której suplementacja jest również niezbędna dla prawidłowego rozwoju dziecka: Ibuvit K+D, Juvit K+D3, KiD-Vitum. Jest to z pewnością ułatwienie dla rodziców.

Objawy niedoboru witaminy K

U osób dorosłych niedobory witaminy K1 występują niezmiernie rzadko. Szczególną uwagę należy jednak zwrócić na:

  • osoby w podeszłym wieku,

  • pacjentów często poddawanych antybiotykoterapii oraz

  • osoby ze schorzeniami układu pokarmowego (celiakia, częste biegunki, nietolerancje pokarmowe, zaburzenia wchłaniania tłuszczów).

Pierwszymi z objawów niedoborów witaminy K będą nadmierne krwawienia z niewielkich ran, krwotoki z nosa oraz błon śluzowych oraz krwawe wybroczyny. U kobiet może dochodzić do bardzo obfitych i przedłużających się krwawień menstruacyjnych.

Niedobory witaminy K2 są także rzadkością. Pamiętać o jej suplementacji powinny osoby z:

  • osteoporozą oraz

  • częstą diagnozą próchnicy.

Warto przedyskutować z lekarzem wprowadzenie suplementacji witaminą K2 w przypadku chorób autoimmunologicznych, jak reumatoidalne zapalenia stawów.

Preparaty z witaminą K2 dla osób dorosłych to na przykład: K2-Vitum forte, Witamina K2 Solgar, Witamina K2 Protego.

Dostępne są także preparaty złożone: Molekin D3+K2, Molekin Osteo Gold-Vit D3+K2, Kalcikinon, Kinon D.

Interakcje leków z witaminą K

Mimo iż często zapominamy o tym, że suplementy diety mogą wchodzić w interakcje z przyjmowanymi przez nas lekami, w przypadku witaminy K trzeba mieć się szczególnie na baczności.

Witamina K może powodować osłabienie leków przeciwzakrzepowych (np. acenocumarol, warfaryna), co w konsekwencji może prowadzić do powstawania zakrzepów.


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 2017-09-29 06:55:53

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie możesz go traktować jako konsultację farmaceutyczną. Przed zażyciem leku przeczytaj ulotkę, a w przypadku pytań skonsultuj się ze swoim lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Na Twoje pytania w temacie witamina k - ważna nie tylko u niemowląt odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

+ dodaj pytanie


Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.