Wzmacnianie odporności

Wraz z końcem lata i początkiem jesieni zaczynamy odczuwać większe zmęczenie, często również przygnębienie i przede wszystkim jesteśmy bardziej podatni na wszelkiego rodzaju infekcje. Dzieje się tak dlatego, że w okresie jesiennym spada nasza naturalna odporność organizmu.

Przyczyny braku odporności

Na obniżenie odporności wpływ mają wiele czynników, między innymi:

  • uwarunkowania genetyczne (wrodzone defekty układu immunologicznego),
  • leczenie immunosupresyjne,
  • choroby nowotworowe,
  • zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, niewydolność nerek, niedożywienie),
  • antybiotyki (szczególnie zażywane bezpodstawnie),
  • gwałtowna zmiana temperatur,
  • niska aktywność fizyczna,
  • używki,
  • stres, przemęczenie, brak snu,
  • nieodpowiedni ubiór do pogody,
  • nieodpowiednia dieta (mniejsza ilość świeżych warzyw i owoców).

Wszystkie te czynniki uderzają w siły obronne naszego organizmu. Trzeba również nadmienić, że wilgotna i chłodna pogoda (typowy jesienny obrazek w naszej szerokości geograficznej) oraz niedostateczna ilość słońca stwarza idealne środowisko do rozwoju bakterii i wirusów, co w połączeniu z obniżoną odpornością daje gotową receptę na wystąpienie przeziębienia lub grypy.

Nie bez znaczenia również jest fakt powrotu do szkoły lub przedszkola naszych dzieci. Dzieci z reguły i tak w porównaniu do dorosłych mają słabszą odporność (ich układ immunologiczny dopiero się rozwija), co w zestawie z jesienną aurą i kontaktem z innymi dziećmi w szkole lub przedszkolu daje pole do manewru wszelkim infekcjom przenoszonym drogą kropelkową. Przeziębione dziecko wraca do domu, gdzie zaraża dorosłych, którzy przenoszą infekcję w środowisko swojej pracy – i koło się zamyka.

Skutki obniżenia odporności

Następstwem osłabienia odporności mogą być:

  • częste infekcje, głównie górnych dróg oddechowych,
  • nawracające zakażenia wirusowe (takie jak opryszczka) i grzybicze.

Obniżona odporność w konsekwencji może doprowadzić do trwałych powikłań, znacznego pogorszenia jakości życia, a w skrajnych przypadkach może nawet życiu zagrozić.

Wynikiem osłabienia odporności może być również coraz częściej rozpoznawany zespół chronicznego zmęczenia (CFS), który dotyka coraz więcej osób i powoli staje się kolejną chorobą cywilizacyjną. Objawia się on sennością, osłabieniem, kłopotami z koncentracją i pamięcią. Objawy te nie ustępują nawet po długim odpoczynku.

Jak wzmocnić obniżoną odporność?

Wzmacniając naszą odporność, mamy o wiele większe szanse na uniknięcie chorób i ich powikłań, a nawet jeśli dojdzie do infekcji, to silny organizm poradzi sobie z nią znacznie łatwiej i szybciej, a przebieg choroby będzie łagodniejszy.

Ogromne znaczenie dla odporności organizmu jest zdrowy tryb życia, czyli:

  • właściwa dieta, bogata w witaminy i składniki odżywcze oraz
  • regularny wysiłek fizyczny.

Szczepionki przeciw grypie

Jak wiadomo, lepiej jest zapobiegać, niż leczyć, dlatego popularnym rozwiązaniem w okresie jesienno-zimowym jest szczepienie przeciw grypie. Szczepionki te w swoim składzie zawierają nieaktywne (zabite) wirusy, które po podaniu domięśniowym aktywizują nasz układ immunologiczny, pobudzając produkcję przeciwciał skierowanych na unieszkodliwienie wirusa grypy, co zapewnia ochronę przed nią.

Należy pamiętać, że wirus grypy co roku ewoluuje, dlatego też szczepienia zapewniają odporność tylko na jeden sezon grypowy i trzeba je powtarzać przed każdym kolejnym. Szczepionki wykazują się dość dużą skutecznością – szacuje się, że chronią 70-90% zaszczepionych nią osób.

Szczepionki przeciw grypie są wskazane właściwie dla osób w każdym wieku (można je stosować już po 6 miesiącu życia), natomiast szczególnie są wskazane osobom starszym (zwłaszcza po przebytym zawale serca), przewlekle chorym, ale również personelowi medycznemu (lekarze, pielęgniarki, farmaceuci), który z racji wykonywanego zawodu jest stale narażony na infekcję.

Istnieją również przeciwwskazania dla stosowania szczepień. Do nich należą:

  • aktualnie trwająca infekcja
  • podwyższona temperatura
  • uczulenie na kurze białko (używane jest przy produkcji szczepionek)
  • reakcja alergiczna po wcześniejszym szczepieniu
  • I trymestr ciąży
  • wiek < 6 miesiąca życia

W aptekach dostępne są następujące szczepionki przeciw grypie:

Preparaty wzmacniające odporność

Wśród składników aktywnie oddziałujących na nasz układ odpornościowy możemy wyróżnić kilka najważniejszych.

Tran

Od lat znanym i często stosowanym środkiem jest tran – czyli olej z wątroby ryb (najczęściej dorsza), który zawiera w swoim składzie witaminy A, E, D oraz kwasy omega-3. Połączenie tych składników powoduje to, że tran aktywnie wspiera układ immunologiczny, tym samym wzmacniając odporność.

Preparaty zawierające tran to:

Olej z wątroby rekina

Niezwykle popularne jest również stosowanie oleju z wątroby rekina, który oprócz typowych składników tranu, zawiera również alkiloglicerole oraz skwalen, które bezpośrednio pobudzają układ odpornościowy.

Olej z wątroby rekina znajdziemy w aptekach w następujących preparatach:

Czosnek

Czosnek, zwany często naturalnym antybiotykiem, to również ważny sprzymierzeniec odporności. Pobudza układ immunologiczny, ma działanie bakterio- i grzybobójcze oraz wspiera florę bakteryjną jelit.

Dla osób, które nie lubią czosnku w pożywieniu, w aptece dostępne są preparaty czosnku, na przykład:

Probiotyki

Wspomniana wcześniej flora bakteryjna ma bardzo duże znaczenie dla właściwej odporności naszego organizmu. Dzieje się tak dlatego, że w jelitach jest największe skupisko limfocytów – czyli „żołnierzy” układu immunologicznego. Stąd niezwykle ważne jest utrzymanie flory jelitowej w odpowiednim, fizjologicznym stanie. Pomóc w tym mogą bakterie kwasu mlekowego (w skrócie nazywane probiotykami), które kolonizują środowisko jelit i namnażając się tam, normalizują florę, tym samym wspierając nie tylko procesy trawienne, ale również cały system odpornościowy organizmu.

W aptekach znajdziemy następujące preparaty probiotyczne:

Żeń-szeń

Żeń-szeń, zwany korzeniem życia, jest od wieków cenionym środkiem na wiele schorzeń. Uważany był za panaceum, czyli lekiem na każdą dolegliwość. I rzeczywiście, jego składniki czynne (ginsenozydy), wykazuję wielokierunkowe działanie na nasz organizm. Działa stymulująco na ośrodkowy układ nerwowy, pozytywnie wpływa na krążenie i ma działanie immunomodulujące, co w praktyce oznacza, że nie tylko pobudza układ odpornościowy, żeby lepiej radził sobie z infekcjami, ale również osłabia nadmierną reakcję immunologiczną, która organizmowi szkodzi.

Wyciąg z żeń-szenia zawarty jest w:

Echinacea

Składniki, zawarte w zielu i korzeniu jeżówki purpurowej (echinacea), są również skutecznym aktywizatorem naszej odporności. Ekstrakt z echinacei działa immunostymulująco, przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo, przeciwgrzybiczno, a nawet wykazuje niewielkie działanie przeciwbólowe. Można ją stosować zarówno w zapobieganiu infekcjom, jak i podczas choroby, dzięki czemu czas trwania i jej nasilenie wyraźnie się skraca.

W aptekach wyciąg z jeżówki znajdziemy w preparatach:

Propolis

Skutecznie pobudza naszą odporność również propolis, zwany inaczej kitem pszczelim, który dzięki swojemu bogatemu składowi ułatwia organizmowi niszczenie lub blokowanie bakterii, wirusów oraz grzybów.

Propolis zawarty jest w:

Bez czarny

Od kilku lat bardzo popularne stały się preparaty, w skład których wchodzą wyciągi z bzu czarnego, zarówno z kwiatów, jak i owoców. Zawdzięczają to udowodnionym właściwościom przeciwwirusowym, przeciwbakteryjnym oraz immunostymulujacym składników zawartych w owocach i kwiatach bzu, czyli flawonoidom oraz glikozydom.

Na półkach aptecznych preparaty zawierające wyciągi z bzu to:

Nie należy również zapominać o tym, że na odporność wpływa również utrzymanie prawidłowego poziomu witamin w organiźmie.

Podsumowując, jesień to czas próby dla naszego systemu odpornościowego. Zadbajmy o nasz organizm i dodajmy mu sił do walki z przeróżnymi infekcjami. Właściwa dieta, ruch, spacery na świeżym powietrzu są nieocenione dla odporności, a zdobycze medycyny i farmacji mogą dodatkowo nas w tym wesprzeć.


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 2017-09-27 13:52:40

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie możesz go traktować jako konsultację farmaceutyczną. Przed zażyciem leku przeczytaj ulotkę, a w przypadku pytań skonsultuj się ze swoim lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

zapytanie
odpowiada Agnieszka Soroko

Odporność u dzieci przedszkolnych
odpowiada Antonina Kłudkiewicz

Bc.
odpowiada Justyna Grzechocińska

Na Twoje pytania w temacie wzmacnianie odporności odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

+ dodaj pytanie


Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.