Jak zaszczepić się na COVID-19?

Do Polski docierają pierwsze szczepionki przeciwko COVID-19. Kiedy i gdzie będzie można się zaszczepić? Czy jest to bezpieczne?

Uzupełniamy na bieżąco informacje o możliwości szczepienia się przeciwko COVID-19.

Które szczepionki i kiedy będą dostępne?

Do Polski jako pierwsza trafiła szczepionka firmy Pfizer/BioNTech pod nazwą Comirnaty. 21 grudnia 2020 uzyskała ona pozytywną opinię EMA - Europejskiej Agencji Leków. W Unii Europejskiej, w tym w Polsce szczepienia rozpoczęły się 27 grudnia 2020. W połowie stycznia 2021 dostępne mogą być także inne szczepionki. W drugim tygodniu grudnia pierwsze szczepionki przeciwko COVID-19 zostały już podane pacjentom w Wielkiej Brytanii oraz w Kanadzie.

Szczepionka Pfizer jest jedną ze szczepionek w technologii mRNA. To nad tą grupą prace są najbardziej zaawansowane. Wykorzystuje ją także CureVac i Moderna. 6 stycznia 2021 Europejska Agencja leków wydała pozytywną rekomendację dla warunkowego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu dla szczepionki wyprodukowanej przez firmę Moderna - COVID-19 Vaccine Moderna. Najprawdopodobniej to właśnie ta szczepionka jako druga będzie dostępna w naszym kraju.

Natomiast AstraZeneca oraz Janssen Pharmaceutica NV/Johnson&Johnson pracują nad szczepionką wektorową, zawierającą zmodyfikowane wirusy, które są w stanie w organizmie człowieka wyprodukować białka wzbudzające odporność.

Sanofi-GSK opracowuje szczepionkę podjednostkową. Taki preparat zawiera już gotowe, oczyszczone białka pobudzające tworzenie się przeciwciał i odpowiedzi immunologicznej.

Z dokumentu "Narodowy Program Szczepień" wynika, że do Polski będą sprowadzane szczepionki od pięciu dostawców, nie została podpisana umowa na szczepionkę podjednostkową.

Kiedy będę mógł się zaszczepić?

Proces szczepienia Polaków został podzielony na cztery etapy. Od 15 stycznia 2021 każdy chętny będzie mógł zgłosić chęć zaszczepienia się przeciw COVID-19 poprzez formularz online. Nie jest to równoważne z rejestracją na szczepienie. Dopiero w momencie, kiedy szczepienia będą dostępne dla Twojej grupy - dostaniesz maila z informacją o wystawieniu e-skierowania. Ono upoważnia do ustalenia terminu szczepienia w wybranym punkcie szczepień.

W etapie "zero", który już się rozpoczął, pierwszeństwo w przyjęciu szczepionki mają pracownicy ochrony zdrowia, Domów Pomocy Społecznej, Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej oraz cały personel pomocniczy i administracyjny w placówkach medycznych, laboratoriach, transporcie medycznym oraz nauczyciele akademiccy i studenci kierunków medycznych. W tym momencie osoby wytypowane do szczepienia w "fazie zero" zostały poproszone o złożenie deklaracji chęci zaszczepienia się w swoich własnych placówkach lub w wytypowanych szpitalach węzłowych (czytaj więcej: Znamy szpitale, w których będzie szczepiony personel placówek medycznych).

Szczegóły kolejnych etapów (czytaj więcej: Narodowy Program Szczepień przeciw COVID-19) poznamy wkrótce i mają one wynikać z wniosków i doświadczeń zebranych przy początkowych szczepieniach. Wiadomo jednak, jak będzie wyglądała kolejność szczepień.

W etapie I będą mogli szczepić się pensjonariusze Domów Pomocy Społecznej oraz Zakładów Opiekuńczo-Leczniczych, pielęgnacyjno-opiekuńczych i innych miejsc stacjonarnego pobytu, osoby powyżej 60. roku życia w kolejności od najstarszych, służby mundurowe i nauczyciele.

15 stycznia: uruchomiona zostanie centralna rejestracja i możliwość umawiania szczepień dla seniorów powyżej 80 roku życia
18 stycznia: rozpoczną się szczepienia mieszkańców DPS
22 stycznia: rozpocznie się umawianie terminów szczepień dla osób powyżej 70 roku życia
25 stycznia: rozpoczną się szczepienia populacyjne seniorów powyżej 70 roku życia

Osoby posiadające PESEL otrzymają automatycznie e-skierowanie bez konieczności wizyty u lekarza rodzinnego.

W etapie II będą mieć możliwość przyjęcia szczepionki osoby w wieku poniżej 60. roku życia z chorobami przewlekłymi zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19, albo w trakcie diagnostyki i leczenia, wymagającego wielokrotnego lub ciągłego kontaktu z placówkami ochrony zdrowia oraz osoby bezpośrednio zapewniające funkcjonowanie podstawowej działalności państwa i narażone na zakażenie ze względu na częste kontakty społeczne.

W etapie III przyjdzie kolej na szczepienia przedsiębiorców i pracowników sektorów zamkniętych na mocy rozporządzeń ws. ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii oraz pozostałej części populacji dorosłej.

Gdzie zapisać się na szczepienie?

Każdy obywatel otrzyma zaproszenie do szczepienia: e-skierowanie ważne 60 dni od dnia wystawienia, które będzie generowane automatycznie w terminach zgodnych z ustaloną kolejnością szczepień dla poszczególnych grup wiekowych i zawodowych ludności.

Indywidualne e-skierowanie na szczepienie będzie mógł także wystawić lekarz. Będzie to możliwe, jeśli na przykład upłynie termin ważności pierwszego e-skierowania lub jeśli lekarz uzna, że pacjent np. z powodów zdrowotnych powinien być zaszczepiony poza kolejnością wynikającą z przynależności do grupy wiekowej czy zawodowej.

Po otrzymaniu e-skierowania należy umówić się na szczepienie poprzez specjalną infolinię (pod numerem 989 lub (22) 62 62 989), Internetowe Konto Pacjenta, w placówce wystawiającej e-skierowanie (przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej) albo bezpośrednio w punkcie szczepień. Po dokonaniu rezerwacji wizyty, przesłany zostanie SMS z potwierdzeniem terminu i miejsca szczepienia. Na podanie drugiej dawki pacjent będzie umawiany przy pierwszej wizycie szczepiennej.

Szczepić będzie się można w punktach szczepień w przychodniach, centrach szczepiennych w szpitalach rezerwowych oraz w innych placówkach medycznych - stacjonarnie.

Przewiduje się również uruchomienie mobilnych zespołów szczepiących, które będą w stanie zaszczepić pacjenta w miejscu jego pobytu.

Czy szczepionka mRNA jest bezpieczna?

Działania niepożądane po tej szczepionce nie różnią się od odczynów poszczepiennych po innych szczepionkach przeciwwirusowych. Są to przede wszystkim reakcje w miejscu podania (bolesność i zaczerwienienie skóry) oraz objawy ogólne takie jak bóle głowy, mięśniowo-stawowe, dreszcze, gorączka czy zmęczenie. Mogą wystąpić także nudności i wymioty. Jest bardziej prawdopodobne, że pojawią się dopiero po drugiej dawce szczepionki. Rzadkim możliwym działaniem niepożądanym, które może wystąpić u maksymalnie 1 na 1 000 osób jest przemijające jednostronne porażenie nerwu twarzowego. Czytaj więcej: Czy szczepionka na Comirnaty powoduje powikłania i jeśli tak, to jakie?

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych wystosował apel, w którym czytamy: Podawanie każdego leku i szczepionki wiąże się z jakimś ryzykiem, dlatego zlecając każdy, nawet najprostszy preparat medyczny, lekarz musi rozważać za i przeciw, korzyści wobec ryzyka. W tym wypadku rachunek jest prosty, ryzyko krótkotrwałego bólu w miejscu podania czy nawet uczucie zmęczenia naprzeciwko ryzyka śmierci z powodu COVID-19, które wśród polskich pacjentów wymagających hospitalizacji przekracza 7%, a u chorych z koniecznością wsparcia wentylacją mechaniczną (zastosowanie respiratora) sięga 67%.

Jak działa szczepionka i czy może spowodować zmiany genetyczne u ludzi?

Szczepionka firmy Pfizer oparta jest o nowoczesną technologię mRNA (informacyjnego RNA). Jest to rodzaj materiału genetycznego (sekwencji genetycznej), które przedostaje się do komórki człowieka, ale nie do jądra komórkowego, które przechowuje nasze DNA. Nie ma zatem podstaw, aby sądzić, że może dojść do modyfikacji ludzkiego genomu - RNA nie ma takich możliwości.

Na bazie mRNA produkowany jest tylko niewielki fragment wirusa - tak zwane białko szczytowe (spike protein), które odpowiada za charakterystyczną wizualizację SARS-CoV-2, czyli "koronę". Białko to pełni kluczową rolę w zakażaniu komórek przez wirusa SARS-CoV-2. Obecność tego białka wzbudza produkcję przeciwciał skierowanych przeciwko niemu i rozwój odporności. Cząsteczka RNA po wytworzeniu białka ulega szybkiej dezintegracji.

Podczas zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w warunkach naturalnych dochodzi do podobnej sekwencji zdarzeń z namnażaniem się informacji genetycznej patogenu, jednak w towarzystwie objawów, które u niektórych przekształcają się w ciężki COVID-19. Szczepionka jedynie "udaje zakażenie", a po jej podaniu powstają takie same przeciwciała, jak po chorobie. Szczepionka mRNA nie zawiera żywego wirusa i nie może wywołać choroby. Mówiąc wprost - szczepionka nie zrobi nam niczego, czego nie zrobiłby sam wirus, ale w dużo bezpieczniejszy sposób.

Eksperci podkreślają, że technologia mRNA pozwala na szybkie dostosowanie szczepionki w przypadku, gdyby nowy koronawirus w przyszłości istotnie zmutował.

Czy szybkie opracowanie szczepionki oznacza, że nie jest ona wystarczająco sprawdzona?

Technologia produkcji szczepionki w oparciu o mRNA jest innowacyjna, jednak rozwijana jest już od prawie 30 lat, gdyż testowano ją w badaniach nad nowotworami, wirusem SARS-CoV-1 czy wirusem Ebola. Jednak to właśnie teraz znalazła swoje przełomowe zastosowanie. Dzięki niej prace nad preparatem mogły rozpocząć się szybko i przebiegać bardzo sprawnie. Ta technika nie wymaga kontaktu z samym wirusem - wystarczające są informacje o jego sekwencji genetycznej i wiedza, który fragment odpowiada za cząsteczkę, przeciwko której wytworzy się najlepsza odporność organizmu. Co więcej szczepionka przeciw SARS-CoV-2 bazuje na pracach dotyczących szczepionek przeciwko SARS-CoV-1 i MERS, dzięki czemu nie musiała być tworzona "od zera".

Procedury oceny produktu i rejestracyjne zostały skrócone do minimum, ale wynika to przede wszystkim z nadania pracom nad wynalezieniem szczepionki najwyższego priorytetu oraz ogromnym nakładom sił i środków, aby sfinalizować te prace jak najszybciej. Jednocześnie żadna z faz badań przedklinicznych oraz klinicznych na ludziach nie została pominięta.

Czy szczepionka na koronawirusa powoduje zaburzenia płodności?

W internecie pojawiły się informacje, że białko spike wirusa jest podobne do białka syncytyny-1, niezbędnego w procesie tworzenia się łożyska. Przeciwciała po szczepionce miałyby zwalczać to białko, a to miałoby mieć wpływ na płodność. Zostały one jednak rozpowszechnione przez osoby niewiarygodne i nie są poparte żadnymi dowodami.

Czy szczepionka mRNA jest skuteczna?

Wykazano, że preparat firmy Pfizer zapewnia skuteczność na poziomie 94,6%. Dowiodły tego badania kliniczne III fazy badań, w których uczestniczyło blisko 44 tysiące osób, z różnych grup wiekowych, a także z chorobami współistniejącymi.

Skuteczność COVID-19 Vaccine Moderna oceniano w badaniu fazy III prowadzonym w Stanach Zjednoczonych, do którego włączono 30 351 uczestników i wyniosła ona 93,6%.

Czy szczepionka będzie chronić przed zmutowanym koronawirusem?

Wirus SARS-CoV-2 zmutował i jest bardziej zakaźny, zmodyfikował się bowiem jego fragment odpowiedzialny za przedostawanie się do komórki - białko kolca (spike protein). Zidentyfikowano modyfikacje, dzięki którym przenosi się on o około 70% szybciej. Może to oznaczać przyspieszenie statystyk dotyczących nowych zakażeń.

Nic nie wskazuje jednak na to, aby nowy szczep był bardziej śmiercionośny. Najwięcej przypadków wariantu VUI-202012/01 wirusa wykryto w Wielkiej Brytanii. Uważa się, że zmodyfikowany koronawirus powstał u pacjenta z zaburzeniami odporności.

Podanie szczepionki powoduje, że w organizmie człowieka powstaje "pełnowartościowe" białko kolca (spike) o pełnej długości 1273 aminokwasów (podstawowych elementów z których składa się białko). Organizm produkuje w odpowiedzi wiele różnych przeciwciał kierowanych przeciwko różnym fragmentom tego białka, które mają za zadanie je zneutralizować. Mutacje obejmujące tylko niektóre aminokwasy powodują, że zmienione białko nie różni się aż tak bardzo od tego, które powstaje pod wpływem szczepionki. Naukowcy będą nadal testować skuteczność szczepionek w stosunku do różnych wariantów koronawirusa.

Na ten moment eksperci oceniają, że mutacja nie zmieniła podstawowych cech wirusa, dlatego szczepionka, którą aktualnie dysponujemy, powinna być tak samo skuteczna. Nie można jednak wykluczyć, że wirus w którymś momencie wymknie się skuteczności szczepionki.

Jak długo będę mieć odporność przeciwko COVID-19 po zaszczepieniu?

Nie wiadomo na razie dokładnie, jak długo utrzyma się odporność po szczepieniu. Uważa się jednak, że uodpornienie będzie się utrzymywać przez dłuższy czas. Najnowsze badania donoszą, że u ozdrowieńców odporność po przechorowaniu utrzymuje się co najmniej osiem miesięcy.

Na ten moment można stwierdzić, że koronawirus jest mniej mutujący niż wirus grypy. Jak czytamy w dokumencie opracowanym przez inicjatywę "Nauka przeciw pandemii": Chociaż koronawirusy charakteryzują się wyższą zmiennością od wirusów DNA czy tym bardziej organizmów wyższych, daleko im pod tym względem do innych wirusó RNA, takich jak wirus grypy. W przeciwieństwie do nich mają bowiem system korekty błędów powstających w procesie replikacji materiału genetycznego - w rezultacie zmieniają się istotnie wolniej. To oznacza, że najprawdopodobniej nie będzie konieczności odnawiania szczepienia co roku.

Czy można się szczepić przeciwko COVID-19 zaraz po szczepieniu przeciwko grypie?

Zgodnie z zaleceniami "Szczepienia przeciw COVID-19 będą realizowane z zastosowaniem ogólnych zasad dotyczących realizacji szczepień, z zastrzeżeniem, że szczepienia przeciwko COVID-19 należy wykonać z zachowaniem 2-tygodniowego odstępu od innych szczepień, aby uniknąć ewentualnego nałożenia się niepożądanych odczynów poszczepiennych."

Czy osoba, która przechorowała COVID-19 powinna się dodatkowo zaszczepić?

Przebycie COVID-19 nie jest przeciwwskazaniem do szczepień przeciw COVID-19, a zakwalifikowanie do szczepienia nie wymaga przeprowadzania badania na poziomu przeciwciał przeciw SARS-CoV-2.

Podanie szczepionki powoduje nie tylko wzbudzenia produkcji przeciwciał, ale również silną odpowiedź komórkową. Podanie szczepionki po przechorowaniu może wzmocnić naturalne mechanizmy obronne, jakie zostały uruchomione wskutek choroby. Ponadto u dużej grupy ozdrowieńców stwierdzono niskie stężenie swoistych przeciwciał, a szczepienie może je skutecznie podnieść i zwiększyć ochronę przed ponownym zachorowaniem.

Według bieżących rekomendacji nie ma konieczności zachowania wymaganych minimalnych odstępów pomiędzy infekcją COVID-19 a szczepieniem. Decyzję podejmuje lekarz w zależności od stanu zdrowia kandydata do szczepienia.

Jak wygląda szczepienie?

Procedura szczepienia będzie obejmowała identyfikację i rejestrację pacjenta, kwalifikację do szczepienia przeprowadzoną przez lekarza, podanie szczepionki oraz obserwację stanu pacjenta wkrótce po tym zabiegu.

Szczepienie będzie darmowe i dobrowolne. Szczepionka podawana jest domięśniowo. Dla pełnej skuteczności szczepionki mRNA Comirnaty konieczne jest podanie drugiej dawki w odstępie co najmniej 21 dni, a dla szczepionki Moderny - po 28 dniach. Według dokumentacji pełna odporność wytwarza się po tygodniu od podania drugiej dawki Comirnaty i po co najmniej 14 dniach od otrzymania drugiej dawki szczepionki Moderna.

Na ten moment nie zaleca się "mieszania" szczepionek - druga dawka szczepionki powinna zostać podana tym samym produktem handlowym, co dawka pierwsza. Ze względu na duże podobieństwo pomiędzy szczepionkami w technologii mRNA nie można wykluczyć, że takie postępowanie będzie dopuszczone w przyszłości.

Czy będzie identyfikator dla osób zaszczepionych?

Przyjęcie szczepionki będzie potwierdzone przez system informatyczny do e-Karty Szczepień, umożliwiającej zweryfikowanie tego faktu (poprzez nadanie specjalnego kodu QR).

Formy otrzymania przez pacjenta kodu QR to pobranie elektroniczne poprzez Internetowe Konto Pacjenta, w aplikacji mObywatel lub jako wydruk w punkcie szczepień. Funkcjonalność kodów QR będzie dostępna w systemie prawdopodobnie od lutego 2021.

Narodowa strategia szczepień masowych zakłada, że "radykalnie ograniczą one możliwość zachorowania i transmisji wirusa SARS-CoV-2". W związku z tym, "osoby zaszczepione będą mogły bez dodatkowych testów korzystać z usług zdrowotnych w publicznej służbie zdrowia, a także nie będą uwzględniane w limitach dotyczących spotkań towarzyskich. Nie będzie także potrzeby odbywania kwarantanny przez zaszczepionych w wypadku kontaktu z osobą zakażoną koronawirusem".

Uważa się, że szczepionka najprawdopodobniej nie uchroni przed nosicielstwem wirusa SARS-CoV-2, dlatego na tym etapie wydaje się nieuzasadnione zwolnienie osób zaszczepionych z obowiązku noszenia osłony nosa i ust w miejscach publicznych. Możliwe jest jednak wprowadzenie dalszych udogodnień i zwolnień z zasad bezpieczeństwa dla osób zaszczepionych.

Kto nie może się zaszczepić przeciwko COVID-19?

Szczepionka Pfizera przeznaczona jest dla pacjentów powyżej 16. roku życia. Szczepionkę Moderny można podawać osobom, które skończyły 18 lat. Nie będą nią na obecnym etapie szczepione dzieci.

Kwestionariusz wstępnego wywiadu przed szczepieniem

Przed wizytą u lekarza pacjent wypełni kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem osoby dorosłej przeciw COVID-19. Przeciwwskazaniem względnym i czasowym do szczepienia się są objawy infekcji takie jak na przykład gorączka. Ze szczepieniem powinni wstrzymać się także pacjenci, którzy przechodzą aktualnie zaostrzenie chorób przewlekłych. W tych przypadkach ostateczną decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia. Pełna lista przeciwwskazań będzie dołączona do każdego preparatu.

Czy alergicy mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19?

Ponieważ szczepionka mRNA przeciwko COVID-19 - podobnie jak inne szczepionki - może potencjalnie uczulać ze względu na skład substancji pomocniczych (przypuszcza się, że winne mogą być lipidowe nanocząsteczki wykonane z poliglikolu etylenowego), dlatego osoby uczulone oraz takie, które w przeszłości przeszły anafilaksję, czyli nagłą i gwałtowną reakcję alergiczną będą szczególnie uważnie kwalifikowane do szczepienia.

Wystąpienie w przeszłości ciężkiej, uogólnionej reakcji anafilaktycznej po podaniu jakiejkolwiek szczepionki, jakiegokolwiek leku lub pokarmu według najnowszych rekomendacji ma stanowić przeciwwskazania trwałe do podania szczepionki mRNA. Ryzyko wystąpienia takiego zdarzenia jest największe tuż po podaniu szczepionki. Dlatego po jej przyjęciu konieczne będzie pozostanie w punkcie szczepień na obserwacji przez około 15 minut (lub dłużej, jeśli będzie to konieczne). Szczepionki będzie podawał przeszkolony personel wyposażony w zestawy przeciwwstrząsowe, w przypadku, gdyby doszło jednak do uczulenia po podaniu szczepionki. Warto zaznaczyć, że wystąpienie reakcji anafilaktycznej bez względu na rodzaj szczepionki jest niezwykle rzadkie - szacuje się, że jest to 1-1,3 na 1 000 000 podanych dawek.

Czy kobiety w ciąży i karmiące piersią mogą zaszczepić się przeciwko COVID-19?

Planowane są dopiero badania, które ocenią bezpieczeństwo szczepionki w populacji ciężarnych. Dlatego podanie szczepionki mRNA w okresie ciąży można rozważyć jedynie, jeśli potencjalne korzyści przewyższają jakiekolwiek potencjalne ryzyko dla matki i płodu. Zauważono, że u ciężarnych zakażonych COVID-19 może dochodzić do przedwczesnego porodu, a sama infekcja może przebiegać ciężej. Dlatego ustalenie, czy mogą one bez przeszkód się zaszczepić będzie bardzo istotne. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na ciążę, rozwój zarodka lub płodu, poród ani rozwój już po urodzeniu.

Szczepionka mRNA nie była w badaniach klinicznych podawana kobietom karmiącym piersią. Jednak zgodne z dokumentem Rekomendacje Zespołu ds. Szczepień w rozszerzonym składzie  dotyczące kwestionariusza kwalifikacyjnego dla osoby dorosłej do szczepienia przeciw COVID-19: Biorąc pod uwagę mechanizm działania szczepionek mRNA przeciw COVID-19, ryzyko niepożądanych zdarzeń u dziecka karmionego piersią przez zaszczepioną matkę jest czysto teoretyczne, podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych szczepionek niezawierających wirusów zdolnych do replikacji. Niektóre instytucje regulatorowe nie zalecają szczepień w tej grupie osób, inne pozostawiają decyzję pacjentce po rozważeniu korzyści i ryzyka oraz przekazaniu informacji, że na ten moment nie ma danych na temat przenikania składników szczepionki do mleka i bezpieczeństwa szczepionki przeciwko COVID-19 dla karmionego dziecka.

O czym należy powiedzieć lekarzowi przed szczepieniem?

Lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia należy powiedzieć także o przypadkach omdlenia po zastrzyku, kłopotach z oddychaniem po jakimkolwiek szczepieniu, problemach z krzepnięciem i układem immunologicznym oraz o wszystkich przyjmowanych lekach, w szczególności, jeśli są to preparaty działające na krzepliwość i odporność. Istotne mogą być także informacje o niedawno otrzymanych szczepionkach.

Czy u osób z niedoborami odporności szczepionka może być niebezpieczna?

U osób z niedoborami odporności nie ma obaw o bezpieczeństwo szczepienia szczepionką mRNA, ponieważ nie wywoła ona zakażenia, natomiast może być ono istotnie mniej skuteczne. U tych osób należy rozważyć opóźnienie szczepienia do czasu zakończenia terapii immunosupresyjnej oraz zaszczepienie osób z najbliższego otoczenia (według "strategii kokonowej").

Dlaczego powinniśmy się zaszczepić na COVID-19?

Aby epidemia wygasła, większość ludzi w Polsce musi posiadać odporność przeciwko SARS-CoV-2 wskutek przechorowania lub przyjęcia szczepionki. Co się stanie, jeśli się nie zaszczepimy? W swoim stanowisku jasno tłumaczą to eksperci Polskiej Akademii Nauk: "Warto pamiętać, że brak szczepień oznacza, że przynajmniej 75% społeczeństwa się zarazi i większość z tych osób zachoruje. Będzie to związane z setkami tysięcy zgonów, oraz realnymi skutkami ubocznymi zachorowania, które u części z zakażonych zostawiają trwały ślad. To abstrakcyjne liczby. A jednak oznaczają coś bardzo konkretnego, a mianowicie, że COVID-19 dotknie niemal każdą rodzinę. Każdy będzie znał osobę, która zmarła z powodu COVID-19. Każdy odczuje skutki kryzysu. (...) Bilans korzyści osobistych i społecznych jednoznacznie przemawia za szczepieniem. Niewielkie indywidualne ryzyko szczepienia dotyczy przede wszystkim braku 100% gwarancji wytworzenia odporności. Ale jeśli wszyscy wokół są zaszczepieni, to ryzyko zakażenia się nawet dla osoby, która nie wytworzy odporności, lub ma przeciwwskazania do szczepienia również jest znikome".

Wyślij mi powiadomienie email o każdym nowym artykule

@

Nie będą wysyłane inne maile. Polityka Prywatności.

Koronawirus - kiedy będzie lek i szczepionka?

Mimo że choroba wywoływana przez koronawirusa SARS-CoV-2 (2019-nCoV) ma ciężki przebieg tylko u 15-20% zarażonych, a jej śmiertelność wynosi niecałe 3%, w walkę z nią zaangażowanych jest wiele firm farmaceutycznych i ośrodków badawczych, które niestrudzenie pracują nad wynalezieniem skutecznego leku i szczepionki na COVID-19.

Co po COVID-19: powikłania

Czy osoba, która przechorowała COVID-19 i jest ozdrowieńcem, może od razu cieszyć się pełnią zdrowia? Niekiedy okazuje się, że to nie sama infekcja, ale powrót do formy może okazać się prawdziwym wyzwaniem. Coraz częściej mówi się o powikłaniach po zakażeniu wirusem SARS-CoV-2. Czym jest zespół Post-COVID i czy można go wyleczyć?

Ograniczenia w sprzedaży leków w aptekach podczas epidemii koronawirusa

Podczas epidemii koronawirusa Minister Zdrowia może wprowadzić ograniczenie ilości leku, jaka może być wydana pacjentowi w aptece. 1 kwietnia 2020 roku po raz pierwszy skorzystano z tego prawa. Jakich leków dotyczy reglamentacja? Kto i na jakich zasadach może wykupić te leki w aptece?

Co po COVID-19: rehabilitacja płuc, trenażery oddechu

Przechorowanie COVID-19 wiąże się z dużym osłabieniem organizmu i wymaga odpowiedniej rehabilitacji. Oprócz przyjmowania leków czy witamin, pacjent może wymagać dodatkowych ćwiczeń, w tym treningu mięśni wdechowych. Czy trenażer oddechu może być przydatnym narzędziem dla osób które zmierzyły się z COVID-19? Poznajcie opinię eksperta!

Wpływ epidemii koronawirusa na środowisko

Nie ma wątpliwości, że epidemia koronawirusa ma zauważalny wpływ na stan środowiska przyrodniczego - powietrze, wodę, energię. W większości dziedzin ochrony środowiska zaobserwowano znaczące poprawy wskaźników. Niestety wielu ekspertów ma spore wątpliwości, czy ta zmiana będzie długotrwała. Wszystko w dużym stopniu zależy od zmiany świadomości społeczeństwa.

Co ustawa o zawodzie farmaceuty zmienia dla pacjenta?

15 stycznia 2021 roku opublikowano ustawę o zawodzie farmaceuty. Farmaceuci byli jedną z ostatnich grup zawodów zaufania publicznego, która nie miała ustawy regulującej ich pracę i rolę w systemie ochrony zdrowia. Dla osób wykonujących ten zawód jest to bardzo ważny dokument. Określany jest on jednak także jako propacjencki. Jakie nowości będą czekać na pacjentów w aptekach w najbliższej przyszłości?