Czarny bez (sambucus nigra)

Czarny bez (Sambucus Nigra) stosowany jest w lecznictwie już od starożytności. Właściwości lecznicze wykazuje zarówno kora, liście, kwiaty jak i owoce czarnego bzu. Najczęściej stosowany jest w przeziębieniach i stanach grypowych oraz dolegliwościach bólowych. W aptekach dostępne są bez recepty soki i syropy z czarnego bzu, kapsułki oraz zioła sypane i herbatki.

Spis treści

Jakie są właściwości czarnego bzu?

W jakich chorobach stosuje się czarny bez?

Z jakimi lekami nie należy łączyć czarnego bzu?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania bzu czarnego?

Jakie są działania niepożądane czarnego bzu?

Obejrzyj film!

Jakie są właściwości czarnego bzu?

• Czarny bez wykazuje właściwości wykrztuśne, napotne i przeciwgorączkowe.

• Działa przeciwzapalnie, przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie, immunostymulująco oraz słabo przeciwbólowo.

• Wzmacnia błony śluzowe dróg oddechowych poprzez zwiększenie elastyczności ścian naczyń włosowatych, uszczelnia naczynia krwionośne.

• Reguluje pracę układu pokarmowego oraz nerek. Działa żółciopędnie, moczopędnie i przeczyszczająco.

• Pobudza laktację.

• Ma działanie oczyszczające oraz odtruwające organizm. Wspomaga proces utraty wagi, m.in. poprzez przyspieszenie spalania tkanki tłuszczowej.

• Ma korzystny wpływ na wzrok.

• Hamuje procesy starzenia się organizmu.

• Obniża poziom cukru oraz cholesterolu we krwi. Poprawia profil lipidowy pacjenta.

• Może obniżać poziom kwasu moczowego we krwi.

• Wywiera korzystny wpływ na ciśnienie krwi.

• Wykazuje działanie przeciwnowotworowe.

• Może wykazywać właściwości antydepresyjne. Ułatwia zasypianie.

• Stosowany zewnętrznie łagodzi podrażnienia i oczyszcza skórę. Przyspiesza gojenie się stanów zapalnych oraz oparzeń słonecznych. Pobudza ukrwienie skóry. Wygładza cellulit i zmniejsza obrzęki. Zmiękcza i wybiela skórę.

• Zastosowany w formie płukanek, pogłębia czarny kolor włosów.

• Kwiaty czarnego bzu stanowią dodatek do deserów oraz substrat do produkcji octu ziołowego i wina.

W jakich chorobach stosuje się czarny bez?

Najczęściej czarny bez polecany jest w leczeniu infekcji dróg oddechowych i w stanach grypowych. Ze względu na działanie immunostymulujące czarny bez zaleca się w stanach obniżonej odporności. Potencjalnie może być stosowany w zmniejszeniu kaszlu i duszności u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Stosuje się go również w leczeniu bólu migrenowego lub dolegliwości bólowych stawów i mięśni (m.in. rwy kulszowej).

Czarny bez zaleca się osobom z zaburzeniami pracy układu pokarmowego objawiającymi się, m.in. skłonnością do zaparć, wzdęć, zgagi. Ponadto może być stosowany w zaburzeniach pracy nerek. Spożywanie preparatów z czarnego bzu może stanowić profilaktykę cukrzycy oraz chorób układu sercowo-naczyniowego.

Zewnętrznie preparaty z czarnego bzu stosuje się do płukania gardła i jamy ustnej, okładów na powieki przy zapaleniu spojówek oraz przemywania skóry. Może być stosowany u dzieci i przez mamy karmiące piersią.

Z jakimi lekami nie należy łączyć czarnego bzu?

Ze względu na działanie obniżające poziom cukru we krwi, należy zachować szczególną ostrożność w stosowaniu preparatów z czarnego bzu u pacjentów przyjmujących preparaty przeciwcukrzycowe. Czarny bez może nasilać działanie leków przeciwnowotworowych, immunosupresyjnych, moczopędnych i przeczyszczających.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania bzu czarnego?

Czarnego bzu nie należy spożywać na surowo ze względu na zawartość trującej sambunigryny, która rozkłada się podczas obróbki termicznej. Sambunigryna może powodować, m.in. zawroty głowy, wymioty i nudności. Z tego samego względu nie należy spożywać zielonych owoców czarnego bzu. Preparatów z czarnego bzu nie powinny stosować osoby uczulone na ten surowiec.

Nie zaleca się spożywania produktów na bazie czarnego bzu co najmniej na 2 tygodnie przed planowaną operacją, ponieważ może zakłócać kontrolę poziomu cukru we krwi. Czarny bez może nasilać objawy chorób autoimmunologicznych takich jak np. stwardnienie rozsiane, choroba Hashimoto. W przypadku stosowania preparatów z czarnego bzu w okresie ciąży, zaleca się wcześniejszą konsultację z lekarzem. Bezwzględnie w okresie ciąży przeciwwskazane jest stosowanie kory z czarnego bzu ze względu na silne działanie przeczyszczające.

Jakie są działania niepożądane czarnego bzu?

Preparaty z czarnego bzu mogą powodować wystąpienie reakcji alergicznych, jak np. katar, kichanie, duszności. W przypadku stosowania preparatów z czarnego bzu należy ściśle przestrzegać zaleceń producenta. Stosowany w nadmiernych ilościach może powodować zaburzenia ze strony układu pokarmowego jak np. biegunki i bóle brzucha. Nadmierne spożycie kory czarnego bzu powoduje wymioty.

Obejrzyj film!