Zapalenie trzustki - przyczyny, objawy i leczenie

Ostre zapalenie trzustki i przewlekłe zapalenie trzustki, choć najczęściej powodowane są nadużywaniem alkoholu, to dwie odmienne jednostki chorobowe, różniące się objawami i sposobem leczenia. W leczeniu przewlekłego zapalenia trzustki wykorzystuje się enzymy trzustkowe oraz ziołowe preparaty w postaci herbatek, bądź tabletek. Ostre zapalenie trzustki może wymagać leczenia chirurgicznego.

Spis treści

Jakie są przyczyny zapalenia trzustki?

Objawy ostrego zapalenia trzustki

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

Leczenie zapalenia trzustki – kiedy konieczna jest hospitalizacja?

Terapia enzymami trzustkowymi - czym jest pankreatyna ?

Dieta w zapaleniu trzustki

Jakie są przyczyny zapalenia trzustki?

Przyczyną zapalenia trzustki jest przedwczesna aktywacja enzymów trawiennych zawartych w soku trzustkowym, prowadząca do „samotrwienia” trzustki i okolicznych narządów.

Czynniki prowadzące do rozwoju zapalenia trzustki:

Objawy ostrego zapalenia trzustki

  • Ostry ból o nagłym początku, umiejscowiony w nadbrzuszu, promieniujący do klatki piersiowej lub kręgosłupa

  • Duszność, przyśpieszenie oddechu i akcji serca

  • Wymioty, nudności, brak łaknienia

  • Zaburzenia świadomości

Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

  • Ostry ból w nadbrzuszu, powtarzający się okresowo, najczęściej po spożyciu alkoholu bądź obfitego posiłku

  • Stolce tłuszczowe, niedożywienie, utrata masy ciała (skutek upośledzenia wydzielania enzymów trzustkowych)

  • Cukrzyca lub upośledzona tolerancja glukozy (skutek zaburzeń wydzielania insuliny przez trzustkę)

  • Objawy niedoboru witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: A, D, E, K, np. osteoporoza

Leczenie zapalenia trzustki – kiedy konieczna jest hospitalizacja?

Ostre zapalenie trzustki wymaga leczenia szpitalnego, obejmującego podanie leków przeciwbólowych, przywrócenie prawidłowego nawodnienia organizmu, niekiedy zastosowania antybiotykoterapii bądź leczenia chirurgicznego. W początkowej fazie stosuje się głodówkę, następnie wprowadza się kilkuetapową dietę, trwającą średnio 4-6 tygodni.

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki nie wymaga hospitalizacji, pacjent pozostaje jednak pod stałą opieką lekarza. Poza stosowaniem leków przeciwbólowych, podstawą postępowania jest przestrzeganie diety oraz całkowita rezygnacja z picia alkoholu i palenia tytoniu.

W przypadku zaburzeń trawienia przyjmuje się preparaty zawierające enzymy trzustkowe (np. Kreon Travix, Lipancrea, KreoActiv Plus). Wspomagająco można stosować preparaty ziołowe zawierające m.in. spirulinę (np. Solgar Spirulina, Spirulina Hawajska), ziele macierzanki i ziele mniszka (np. Herbatka Fix dla trzustki), owoc kopru (np. Esse-Hepar Super Premium), ziele pokrzywy (np. Zielnik Apteczny pokrzywa fix, Zioła w tabletkach pokrzywa) oraz ziele glistnika. W zaawansowanych postaciach choroby pacjenci mogą wymagać podawania insuliny.

KreoActiv Plus

Herbatka Fix dla trzustki

Terapia enzymami trzustkowymi - czym jest pankreatyna?

  • Leczenie enzymami trzustkowymi stosuje się zarówno w przewlekłym zapaleniu trzustki, jak również w okresie rekonwalescencji po ostrym zapaleniu trzustki.

  • W terapii stosuje się pankreatynę, czyli mieszaninę enzymów trawiennych pochodzących z trzustek wieprzowych.

  • Preparaty zawierające pankreatynę mają postać kapsułek doustnych zawierających mikrosfery („kuleczki”) powleczone substancją rozpuszczającą się w jelicie. Dostępne są one zarówno na receptę jak i bez recepty (OTC). Siłę ich działania określa się za pomocą aktywności lipazy (enzymu trawiącego tłuszcze) wyrażoną w odpowiednich jednostkach.

  • Dawkę leku dobiera się indywidualnie w zależności od stopnia nasilenia objawów. Zwykle stosuje się 30 000–40 000 j. leku do głównego posiłku i dawkę o połowę mniejszą do przekąsek.

  • Kapsułki należy połykać w całości, bez rozgryzania i żucia, popijając szklanką wody, w trakcie posiłków bądź po każdym posiłku lub przekąsce. Jeśli konieczne jest przyjmowanie więcej niż jednej kapsułki podczas posiłku, pierwszą należy przyjąć na początku, kolejne zaś w trakcie i po posiłku.

  • Jeżeli połykanie kapsułek sprawia trudności (małe dzieci, osoby starsze), można je ostrożnie otworzyć i wymieszać ich zawartość z kwaśnym, niewymagającym żucia pokarmem lub płynem (np. jogurt, mus jabłkowy, sok pomarańczowy). Taką mieszaninę należy podać choremu natychmiast.

  • Efektem działania enzymów trzustkowych jest zmniejszenie nasilenia biegunek tłuszczowych, zahamowanie utraty masy ciała i łagodzenie bólu.

  • Leczenie może sprzyjać występowaniu zaparć, dlatego w czasie terapii należy zadbać o odpowiednią podaż płynów.

Dieta w zapaleniu trzustki

  • 5-6 posiłków dziennie

  • Przewaga pokarmów bogatych w białko i węglowodany

  • Ograniczenie podaży tłuszczów i błonnika, zwłaszcza błonnika nierozpuszczalnego (np. produkty pełnoziarniste, orzechy i nasiona, niedojrzałe banany)

  • Ograniczenie podaży cukrów prostych (słodycze, miód, dżemy) – ryzyko rozwoju cukrzycy

  • Odpowiednia kaloryczność posiłków, zapobiegająca utracie masy ciała (ok. 2500–3000 kcal dziennie)

  • Potrawy gotowane w wodzie, na parze lub pieczone w folii aluminiowej, unikanie potraw smażonych

  • Wykluczenie warzyw i owoców wzdymających (kapusta, cebula, czosnek, suche nasiona roślin strączkowych, śliwki, por, czereśnie)

  • Unikanie pikantnych przypraw.

  • Zwiększenie udziału w diecie produktów bogatych w witaminy AD, E, K, witaminy z grupy B oraz antyoksydanty (np. witamina C i E, cynk, selen) bądź suplementacja wspomnianych składników.

redaktor: Dina Dąbrowska

ostatnia zmiana: 04.09.2023 15:14:11

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów oraz zdjęcia są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Kreon Travix

kapsułki, 50 kapsułek

w 82% aptek

od 39,99 zł

Zielnik Apteczny pokrzywa fix

liście, 30 torebek 1,5 grama

w 67% aptek

od 5,20 zł

Neo-Pancreatinum Forte

kapsułki, 50 kapsułek

w 63% aptek

od 23,99 zł

KreoActiv Plus

kapsułki, 50 kapsułek dojelitowych

w 32% aptek

od 14,32 zł

Pangrol 10000

kapsułki, 50 kapsułek

w 49% aptek

od 29,99 zł

Pangrol 25000

kapsułki, 20 kapsułek

w 49% aptek

od 34,79 zł

Lipancrea 8000

kapsułki, 50 kapsułek

w 33% aptek

od 29,99 zł

Zioła w tabletkach pokrzywa

tabletki powlekane, 30 tabletek

w 41% aptek

od 6,99 zł

Herbatka Fix dla trzustki

zioła, 20 torebek 2 gramy

w 23% aptek

od 7,20 zł

Pokrzywa sok Alter Medica

płyn, 500 mililitrów

w 13% aptek

od 17,90 zł

Pangrol 10000

kapsułki, 20 kapsułek

w 14% aptek

od 19,93 zł

Lipancrea 8000

kapsułki, 20 kapsułek

w 11% aptek

od 18,99 zł

Neo-Pancreatinum Forte

kapsułki, 20 kapsułek

w 12% aptek

od 22,21 zł

Succus Urticae Phytopharm

płyn, 100 mililitrów

w 26% aptek

od 11,99 zł

Esse-Hepar Forte

tabletki, 30 tabletek

w 6% aptek

od 8,90 zł

Ziele Macierzanki

ziele, 50 gramów

w 5% aptek

od 3,88 zł

Ziele Glistnika

ziele, 50 gramów

w 5% aptek

od 3,99 zł

Esse-Hepar Super Premium

kapsułki, 30 kapsułek

w 5% aptek

od 12,99 zł

Solgar spirulina

kapsułki, 80 tabletek

w 7% aptek

od 76,99 zł

Herbatka Pankrofix

zioła, 20 torebek 2 gramy

w 1% aptek

od 7,50 zł

Ziele Macierzanki

ziele, 50 gramów

w 1% aptek

od 3,93 zł

Kreon 25000

kapsułki, 50 kapsułek

lek na receptę

w 79% aptek

od 71,42 zł

Lipancrea 16000

kapsułki, 60 kapsułek pojemnik + pudełko

lek na receptę

w 83% aptek

od 48,38 zł

Kreon 25000

kapsułki, 20 kapsułek

lek na receptę

w 3% aptek

od 39,90 zł

Lipancrea 16000

kapsułki, 30 kapsułek pojemnik + pudełko

lek na receptę

w 17% aptek

od 32,99 zł

KreoActiv Trawienie

kapsułki, 50 kapsułek

w 2% aptek

od 22,26 zł

Kreon Travix

kapsułki, 20 kapsułek

w 2% aptek

od 19,99 zł

Kreon 25000

kapsułki, 100 kapsułek

lek na receptę

w 0% aptek

Solgar spirulina

kapsułki, 100 tabletek

w 1% aptek

Aboca Mniszek Lekarski monokoncentrat

kapsułki, 50 kapsułek

w 1% aptek

Pangrol 25000

kapsułki, 50 kapsułek

w 0% aptek

Zielnik Apteczny pokrzywa fix

liście, 20 torebek 1,5 grama

w 0% aptek

Ziele Macierzanki

ziele, 50 gramów

w 1% aptek

Kreon Travix

kapsułki, 200 kapsułek

w 0% aptek

Lipancrea 16000

kapsułki, 60 kapsułek pojemnik z etykietoulotką

lek na receptę

w 0% aptek

Lipancrea 16000

kapsułki, 60 kapsułek blistry

lek na receptę

w 0% aptek

Pytania i opinie

Dodaj pytanie

* pole wymagane

Zdjęcia

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Podbicie pytania

Wymagane jest podbicie pytania: im większa kwota tym wyżej pytanie w kolejce do odpowiedzi.

Kwota podbicia pytania: 9,99 zł z VAT

Twój adres email:

Email będzie użyty tylko dla potrzeb płatności

Po wysłaniu pytania zostaniesz przekierowany do płatności.
Zadając pytanie użytkownik akceptuje regulamin korzystania z usług serwisu GdziePoLek.pl 
Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane.