Choroby skóry - autoimmunologiczne, wirusowe, bakteryjne, genetyczne, alergie skórne i inne

Skóra zbudowana jest z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Zawiera także gruczoły potowe i łojowe, mieszki włosowe, naczynia krwionośne i chłonne, zakończenia nerwowe oraz narządy zmysłu. Właściwa pielęgnacja skóry utrzymuje ją w czystości i zapobiega chorobom. Dobierając preparaty należy uwzględnić, czy skóra jest sucha, normalna, tłusta lub mieszana. Typ skóry może zmieniać się w zależności od pory roku, poziomu hormonów i ogólnego stanu zdrowia.

Spis treści

Bakteryjne choroby skóry

Grzybica skóry

Pasożytnicze choroby skóry

Wirusowe choroby skóry

Autoimmunologiczne choroby skóry

Alergie skórne

Choroby skóry uwarunkowane genetycznie

Uszkodzenia skóry wywołane czynnikami fizykalnymi

Nowotwory skóry

Źródła

Bakteryjne choroby skóry

Stosunkowo rzadko dochodzi do rozwoju bakteryjnych zakażeń skóry, ponieważ namnażaniu patogennych bakterii zapobiegają ściśle przylegające do siebie komórki jej nabłonka, kwaśne pH (5,4-5,9), względnie suche środowisko i naturalne substancje przeciwbakteryjne. Ryzyko zakażenia zwiększa się w przypadku utraty ciągłości naskórka (skaleczenia, otarcia), zaburzeń jego funkcji ochronnej (stany zapalne skóry) lub ogólnego spadku odporności (nowotwory, cukrzyca, AIDS). Do bakteryjnych chorób skóry zaliczamy m.in.:

• zapalenie mieszków włosowych - występowanie na twarzy, tułowiu lub kończynach pęcherzyków wypełnionych treścią ropną, czasami przebitych w centrum włosem. W leczeniu wykorzystuje się preparaty odkażające (np. Oktaseptal) i antybiotyki,

• trądzik - za przyczynę trądziku uznaje się nadmiar sebum i bakterię Propionibacterium acnes (aktualnie już Cutibacterium acnes), która jest drobnoustrojem bytującym u każdego człowieka na skórze i żywiącym się sebum. Wyróżniamy trądzik młodzieńczy, który występuje w czasie dojrzewania oraz trądzik dorosłych. Przeczytaj więcej w artykułach: Fakty i mity o trądziku młodzieńczym oraz Jak pozbyć się trądziku u dorosłych?

  Sprawdź też jak pielęgnować cerę trądzikową: Kosmetyki do skóry trądzikowej w aptekach

• liszajec zakaźny - zakaźna choroba bakteryjna skóry, która często występuje u dzieci. W wyniku namnażania się bakterii w skórze dochodzi do powstania pęcherzy wypełnionych treścią surowiczą lub ropną. W leczeniu wykorzystuje się preparaty odkażające (np. Oktaseptal) i antybiotyki stosowane zewnętrznie.

Grzybica skóry

Grzybica skóry jest chorobą zakaźną wywołaną przez różne rodzaje grzybów chorobotwórczych, głownie dermatofity. Objawami grzybicy skóry może być zaczerwienienie, świąd i złuszczanie się skóry czy wypadanie włosów w miejscu zakażenia. W leczeniu stosuje się preparaty zawierające przeciwgrzybicze składniki, takie jak terbinafina, klotrimazol czy cyklopiroks z olaminą. Przeczytaj więcej w artykule: Grzybica skóry - objawy, przyczyny, jak zapobiegać i leczyć?

Pasożytnicze choroby skóry

• świerzb - choroba wywoływana przez świerzbowca drążącego, który żywi się komórkami skóry. Zapłodniona samica świerzbowca przenika pod naskórek i drąży w skórze nory, w których składa jaja. Choroba rozprzestrzenia się głównie przez bezpośredni kontakt fizyczny, a na zakażenie szczególnie narażone są dzieci i osoby z obniżoną odpornością. Przeczytaj artykuł: Świerzb u ludzi i zwierząt

• wszawica - choroba wywoływana przez wesz ludzką, która rozprzestrzenia się przez kontakt fizyczny (bezpośrednio z zakażonym człowiekiem lub pośrednio przez przedmioty w jego otoczeniu). Objawia się silnym świądem, który powoduje ciągłe drapanie skóry, co prowadzi do powstawania sączących się nadżerek. Przeczytaj artykuł: Wszy, owsiki i inne przedszkolne pasożyty

W leczeniu świerzbu i wszawicy wykorzystuje się preparaty do stosowania miejscowego na skórę zawierające składniki, takie jak permetryna (np. Sora Forte), olejki eteryczne czy dimetykon lub biococidinę (np. Nyda Plus, Parasidose, Hedrin).

Wirusowe choroby skóry

• opryszczka - zwana potocznie zimnem, powodowana jest obecnością w organizmie wirusa opryszczki HSV (Herpes simplex virus). Objawia się ona swędzącymi pęcherzykami na ustach wypełnionymi płynem surowiczym, w których znajdują się wirusy. Pęcherzyki po kilku dniach pękają i w ich miejsce pojawiają się strupki. W leczeniu wykorzystuje się tabletki oraz kremy zawierające acyklowir. Przeczytaj artykuł: Jak skutecznie leczyć opryszczkę?

• ospa wietrzna i półpasiec - to choroby zakaźne, przenoszone drogą kropelkową. Ospa wietrzna dotyczy głównie dzieci w wieku przedszkolnym, natomiast półpasiec występuje u osób dorosłych, które w przeszłości chorowały na ospę. Ospę charakteryzuje pęcherzykowata wysypka na całym ciele, a półpasiec to również wysypka, jednak zlokalizowana po jednej stronie ciała, szczególnie na tułowiu. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania półpaścowi są szczepionki: Szczepienie przeciwko półpaścowi

• brodawki - łagodne zmiany skórne spowodowane przez wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Choć nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia człowieka, wyglądają nieestetycznie i często są przyczyną kompleksów. W celu usunięcia brodawki można zastosować preparaty w płynie z kwasem salicylowym i kwasem mlekowym (np. Brodacid, Acerin), sztyft z azotanem srebra (np. Lapis - diabelski kamyk) lub specjalne aplikatory do wymrażania (np. Undofen krioterapia, Wartix, Wortie). Przeczytaj artykuł: Jak pozbyć się brodawki (kurzajki)?

• mięczak zakaźny - powszechnie występujące zakażenie skóry wywołane przez wirusa mięczaka zakaźnego (MCV), które najczęściej występuje u dzieci w wieku szkolnym i u młodych dorosłych aktywnych seksualnie. Do zakażenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu fizycznego skóry ze zmianą chorobową (zakaźność jest duża). Choroba objawia się występowaniem gładkich guzków barwy skóry lub białawej na skórze rąk, twarzy lub narządów płciowych. W ciągu kilku miesięcy choroba ustaje samoistnie i zwykle nie pojawia się po raz drugi. Guzki można też usunąć chirurgicznie lub przy pomocy preparatów do stosowania miejscowego zawierających 5% wodorotlenek potasu (np. Solpha-Dermol, Molutrex).

Autoimmunologiczne choroby skóry

W przebiegu chorób autoimmunologicznych dochodzi do nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego, który "atakuje" tkanki organizmu. Do autoimmunologicznych chorób skóry zaliczmy m.in.:

• łuszczyca - przewlekła, zapalna choroba skóry, która przebiega w rzutach o różnej częstotliwości i długości. Charakterystycznym objawem są czerwone, wypukłe, nieswędzące plamy, pokryte srebrzystymi łuskami. Nie jest możliwe całkowite i trwałe wyleczenie łuszczycy, jednak istnieje wiele metod, które pozwalają ograniczyć jej negatywny wpływ na życie pacjenta, przeczytaj artykuł: Łuszczyca - jak leczyć i pielęgnować skórę z łuszczycą?

• łysienie plackowate - przewlekła choroba zapalna, przebiegającą z uszkodzeniem mieszków włosowych i utratą włosów m.in. na skórze głowy, która objawia się widocznymi „plackami” wyłysienia. W leczeniu stosuje się przede wszystkim dostępne na receptę preparaty sterydowe do stosowania miejscowego (np. Alpicort) oraz wspomagająco minoksydyl (np. Loxon Max, Alocutan Forte).

• bielactwo - choroba polegająca na depigmentyzacji skóry na skutek niszczenia komórek odpowiedzialnych za jej kolor. Przeczytaj artykuł: Bielactwo - przyczyny i leczenie

• atopowe zapalenie skóry - jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, która rozpoczyna się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie. U prawie 20% pacjentów, choroba utrzymuje się do wieku dorosłego. Głównymi objawami jest silny świąd i suchość skóry. Podstawą leczenia AZS jest połączenie codziennej terapii emolientowej ze środkami o działaniu przeciwzapalnym. Przeczytaj artykuły: Atopowe zapalenie skóry (AZS) - jakie są objawy egzemy i jak ją leczyć? i Kosmetyki na atopowe zapalenie skóry (AZS) w aptekach - jak pielęgnować skórę z egzemą?

• trądzik różowaty - choroba zapalna, dotykająca przeze wszystkim naczyń. Objawia się częstym, intensywnym czerwieniem się twarzy, zwłaszcza z towarzyszącym uczuciem ciepła i pieczenia. Trądzik różowaty dotyka wyłącznie osób dorosłych. W szczególności chorują kobiety, osoby o jasnej karnacji i z cerą naczynkową. Przeczytaj artykuł: Trądzik różowaty - z rumieńcem nam nie do twarzy

Alergie skórne

Alergia skórna, nazywana również uczuleniem to zapalne zmiany na skórze, które pojawiają się jako odpowiedź na kontakt z alergenem. Mogą ją powodować czynniki zewnętrzne, np. kosmetyki, środki myjące, zbyt intensywna ekspozycja na słońce, pyłki roślin lub sierść zwierząt - alergia kontaktowa lub czynniki wewnętrzne, jak procesy zachodzące w naszym ciele czy spożyte pokarmy (m.in. owoce cytrusowe, produkty mleczne) - alergia pokarmowa. Może objawiać się rumieniem, czerwonymi plamami, grudkami, pęcherzykami, strupami, obrzękiem, łuszczeniem naskórka oraz świądem. O tym jak leczyć alergiczne zmiany skórne pisaliśmy w artykule: Preparaty na alergie skórne

Choroby skóry uwarunkowane genetycznie

• albinizm - to rodzina chorób, w której występują zaburzenia funkcji enzymów (najczęściej tyrozynazy) niezbędnych do wytwarzania melaniny. Osoby z potwierdzoną chorobą muszą pozostawać pod stałą opieką specjalisty dermatologa oraz okulisty - konieczna jest m.in. odpowiednia ochrona przeciwsłoneczna, która obejmuje filtry słoneczne i stosowanie odpowiedniej odzieży ochronnej.

• rogowacenie okołomieszkowe - to schorzenie dermatologiczne, które charakteryzuje się nadmiernym rogowaceniem ujść mieszków włosowych. Defekt ten często nazywany jest „gęsią skórką”. Przeczytaj artykuł: Czym jest rogowacenie okołomieszkowe i jak sobie z nim poradzić?

Do dziedzicznych schorzeń skóry zaliczmy również choroby autoimmunologiczne, takie jak:

• łuszczyca,

• łysienie plackowate,

• bielactwo,

• atopowe zapalenie skóry.

Uszkodzenia skóry wywołane czynnikami fizykalnymi

W wyniku nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV, wysoką lub niską temperaturę czy ucisk, mogą powstać szkodzenia skóry, takie jak np.:

• poparzenia,

• odmrożenia,

• przebarwienia (np. melasma),

• odciski,

• odleżyny.

Nowotwory skóry

Nowotwory złośliwe skóry (raki skóry) mają różne objawy, przebieg, leczenie i rokowanie. Szczególnym rodzajem nowotworu złośliwego skóry jest czerniak, o którym można przeczytać w artykule: U kogo i jak często występuje czerniak oraz na czym polega leczenie?

Źródła

1. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73199,choroby-bakteryjne-skory

2. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73239,grzybice-skory

3. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73202,choroby-pasozytnicze-skory

4. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/73327,choroby-wirusowe-skory

5. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/285720,kurzajki-brodawki-czym-sa-i-jak-sie-ich-pozbyc

6. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/167668,albinizm

7. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/nowotwory_skory/74462,nowotwory-zlosliwe-skory-raki-skory