Atopowe zapalenie skóry (AZS)

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, która rozpoczyna się zazwyczaj we wczesnym dzieciństwie. U prawie 20% pacjentów, choroba utrzymuje się do wieku dorosłego. Głównymi objawami jest silny świąd i suchość skóry. Podstawą leczenia AZS jest połączenie codziennej terapii emolientowej ze środkami o działaniu przeciwzapalnym.

Objawy atopowego zapalenia skóry

Atopowe zapalenie skóry jest jedną z najtrudniej leczących się chorób skóry wieku dziecięcego. W celu jej rozpoznania stosuje się specjalne kryteria diagnostyczne. Warunkiem rozpoznania choroby jest występowanie trzech z czterech głównych objawów klinicznych (duże kryteria diagnostyczne) oraz stwierdzenie co najmniej trzech kryteriów uzupełniających (dodatkowych).

Do dużych kryteriów diagnostycznych zaliczamy świąd skóry, charakterystyczną lokalizację zmian skórnych (w zależności od wieku), przewlekły i nawrotowy przebieg, dodatni wywiad w kierunku rodzinnej atopii.

Do kryteriów dodatkowych zaliczamy m.in.: suchość skóry, świąd podczas pocenia, dodatnie wyniki testów skórnych z alergenami, przebarwienia powiek i zacienienia wokół oczu, nietolerancje niektórych pokarmów i inne.

Fazy i stopień ciężkości atopowego zapalenia skóry

W różnym wieku u tej samej osoby zmiany skórne mają odmienną lokalizację. W przebiegu AZS można wyróżnić trzy fazy:

  • I faza - okres niemowlęcy - do 2. roku życia, często ma ostry przebieg, a zmiany występują głównie na twarzy i głowie, mają charakter wysiękowy,
  • II faza - późne dzieciństwo - do ok. 12. roku życia, może dojść do samoistnej remisji lub rozwinąć się astma i alergia wziewna,
  • III faza - okres młodzieńczy i wieku dorosłego - zmiany mają charakter grudkowo - wypryskowy.

Atopowe zapalenie skóry może może mieć przebieg łagodny, średni i ciężki.

Leczenie atopowego zapalenia skóry

Terapia AZS polega na leczeniu objawowym, przeciwzapalnym i wzmacniającym uszkodzonej naturalnej warstwy skóry. Dobór terapii zależy od wieku pacjenta i nasilenia zmian chorobowych.

Leczenie miejscowe

Glikokortykosteroidy

GSK to złoty standard w leczeniu AZS. Ze względu na siłę działania podzielono je na siedem grup. Leki należące do grupy I charakteryzują się największą, a leki z grupy VII najmniejszą aktywnością:

Glikokortykosteroidy wykazują silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne (zmniejszają odpowiedź układu odpornościowego) i antyproliferacyjne (hamują nieprawidłowe podziały komórek).

W przypadku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów w postaci preparatów miejscowych może dojść do pojawienia się objawów ubocznych w postaci zaniku naskórka i skóry właściwej, rozszerzenia naczyń krwionośnych (teleangiektazji), rozstępów skóry, odbarwienia i przebarwienia skóry, nadmiernego owłosienia, trądziku posteroidowego, zapalenia mieszków włosowych, owrzodzenia oraz nadkażenia skóry (bakteryjnego, wirusowego, grzybiczego).

Inhibitory kalcyneuryny

  • takrolimus - naturalna substancja wyizolowana z bakterii Streptomyces tsukubensis; stosowany w transplantologii, w prewencji odrzucania przeszczepów; skuteczny w umiarkowanym i ciężkim AZS; może być stosowany na wszystkich powierzchniach skóry, włączając głowę, szyję oraz powieki,
  • pimekrolimus - zalecany w terapii umiarkowanej i łagodnej postaci AZS.

Emolienty

Emolienty są preparatami nawilżająco-zmiękczającymi, które łagodzą objaw suchości skóry. Tworzą ochronny płaszcz lipidowy, który zapobiega utracie wody przez naskórek. Powinny być stosowane dwa razy dziennie, ponieważ ich działanie utrzymuje się maksymalnie 6 godzin. Aplikuje się je bezpośrednio po kąpieli, ponieważ zawartość wody w skórze jest wtedy największa.

Tutaj znajdziecie więcej informacji o emolientach i innych kosmetykach używanych w AZS.

Leczenie ogólne

Leki przeciwhistaminowe

Stosowane są w celu zniesienia świądu, jako leczenie uzupełniające:

Inne leki

W leczeniu AZS niezbyt często stosuje się cyklosporynę i glikokortykosteroidy doustne. Związane jest to z ich działaniami niepożądanymi.

Leczenie uzupełniające

W leczeniu uzupełniającym można stosować fototerapię, która zarezerwowana jest dla przypadków ciężkich i opornych na leczenie. Niestety może ona powodować przedwczesne starzenie się skóry i wzrost ryzyka nowotworów skóry.

Suplementacja preparatów zawierających kwas γ-linolenowy, który zawarty jest w nasionach ogórecznika lekarskiego i nasionach wiesiołka.

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 27.07.2020 14:41:55

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie
2
2

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Artykuły

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk (Google Analytics). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.