Osocze ozdrowieńców COVID-19: kto i jak może oddać krew?

Terapia osoczem ozdrowieńców jest jedną z najskuteczniejszych metod leczniczych przy zakażeniach wirusowych. Zawarte w osoczu przeciwciała neutralizują wirusa SARS-CoV-2 i pozwalają szybciej pokonać infekcję COVID-19. Kto i jak może oddać osocze, tak aby uratować życie osób ciężko przechodzących infekcję koronawirusem?

Kim jest ozdrowieniec?

Zgodnie z definicją Ministerstwa Zdrowia, ozdrowieniec to osoba, u której w przeszłości wykryto materiał genetyczny wirusa SARS-CoV-2 (bez względu, czy zakażenie było przebyte bezobjawowo czy objawowo), a obecnie nie wykrywa się obecności wirusa. Uznaje się także, że ozdrowieńcem jest osoba, która nie ma stwierdzonego zakażenia, a w tej chwili we krwi posiada przeciwciała przeciwko SARS-CoV-2.

Jako ciekawostkę należy zauważyć, że przebycie ciężkiej infekcji dróg oddechowych, bez potwierdzenia obecności wirusa, nie pozwala traktować takiej osoby jako ozdrowieńca COVID-19. 

Kto może być dawcą osocza?

Osocze mogą oddać osoby w wieku 18–65 lat po wyzdrowieniu z potwierdzonego COVID-19, u których minął okres co najmniej 28 dni od ustąpienia objawów lub 18 dni od zakończenia izolacji (w przypadku osób, które przeszły zakażenie bezobjawowo).

Osoby, które nie miały stwierdzonego zakażenia, a obecnie w ich krwi wykrywa się przeciwciała przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, u których minął okres co najmniej 14 dni od dodatniego wyniku na obecność przeciwciał, także mogą być dawcą osocza.

Dawcy osocza powinni przede wszystkim spełniać kryteria kwalifikacji określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 września 2017 r. w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi (Dz.U.2017 poz. 1741).

Szczegóły pobrania osocza ustalane są indywidualnie z każdym dawcą. Warto zatem skontaktować się telefonicznie z Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Lista adresów i numerów telefonu dostępna jest na stronie Gdzie można oddać krew?.

Czy kobiety po ciąży i osoby po transfuzji mogą być dawcami osocza?

W przypadku przeprowadzonej w przeszłości transfuzji oraz kobiet po przebytej ciąży, w wywiadzie wymagane będą dodatkowe badania, które wykonane zostaną przez Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Na pierwszej wizycie w RCKiK pobierana będzie jedynie próbka do badania przeciwciał anty-HLA. Są to przeciwciała, które mogą wytworzyć się po ciąży lub transfuzji. Anty-HLA to antygeny zgodności tkankowej. Odpowiedzialne są za tak zwaną tolerancję immunologiczną i regulację odpowiedzi autoimmunologicznej, czyli m.in. za odrzucanie przeszczepów. Niestety ich obecność dyskwalifikuje do oddania osocza. Osoby, które nie mają przeciwciał any-HLA zostaną zaproszone telefonicznie do oddania osocza.

Wszystkie niezbędne badania dla dawców zapewnione są przez publiczną służbę krwi.

Pobieranie osocza - dokumenty i przygotowanie

Na wizytę do RCKiK należy zgłosić się z dokumentem tożsamości ze zdjęciem i numerem PESEL. Niezbędne jest także potwierdzenie przechorowania COVID-19, dlatego należy przedstawić co najmniej jeden z dokumentów:

  • informacja z aplikacji pacjent.gov.pl (np. wydrukowany zrzut z ekranu),
  • decyzja Sanepidu o zwolnieniu z kwarantanny (z informacją o zachorowaniu),
  • informacja o dodatnich wynikach badań wymazów wykonanych metodą PCR,
  • informacja o wynikach badań ilościowych stwierdzonych przeciwciał anty-SARS-CoV-2 klasy IgG.

W dniu oddania osocza należy być wypoczętym, dobrze nawodnionym, po lekkim posiłku.

Jak wygląda pobieranie osocza?

Osocze pobierane jest metodą plazmaferezy. Zabieg trwa około 30-40 minut i jest całkowicie bezpieczny i bezbolesny. Podczas plazmaferezy pobierana jest krew, którą rozdziela się na osocze i pozostałe składniki, które są przetaczane z powrotem do tej samej żyły. Podczas jednej wizyty pobierane jest nie więcej niż 750 ml osocza.

Najkorzystniejsze jest trzykrotne pobranie po ok. 600 ml osocza w tygodniowych odstępach, jednak uzależnione jest to od ilości przeciwciał. Jeśli ilość zbadanych przeciwciał jest wysoka, dawca może być zaproszony telefonicznie do ponownego oddania osocza.

Jeśli pobranie osocza metodą plazmaferezy nie jest możliwe, pobierane jest 450 ml krwi pełnej, z której otrzymywane jest ok 220-230 ml osocza.

Czy można oddać osocze z dedykacją dla danej osoby?

W Polsce nie ma możliwości oddania osocza dla konkretnej osoby. W momencie, gdy ktoś oddaje osocze, to oddaje je do banku, które zasila ogólne zapasy. Następnie osocze wydawane jest zgodnie z zapotrzebowaniem.

Co się dzieje z osoczem?

Po pobraniu osocza, poddawane jest ono procedurze redukcji patogenów i dzielone na dawki 100-250 ml. Następnie osocze jest zamrażane.

W zależności od zawartości przeciwciał, osobie chorej na COVID-19 podawane jest około 200-400 ml osocza. Jest to terapia zalecana przez Polskie Towarzystwo Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych u osób znajdujących się w 2. stadium choroby (pełnoobjawowe), którzy wymagają hospitalizacji.

Jakie przywileje przysługują osobie oddającej osocze?

Ozdrowieńcy po oddaniu osocza nabierają wszystkich praw Honorowych Dawców Krwi. Mają usprawiedliwioną nieobecność w pracy, zwrot kosztów dojazdu, ekwiwalent kaloryczny (osiem czekolad) i możliwość skorzystania z odliczenia darowizny na cele krwiodawstwa w danym roku podatkowym.

Zgodnie z przyjętą przez Senat nowelizacją ustawy covidowej - osoba, która oddała przynajmniej 3 razy krew pełną lub osocze po przechorowaniu COVID-19 ma prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptece dla dawcy krwi.

Dodatkowo, mimo że nie jest to korzyść materialna, ale pewnie dla wielu najważniejsza - dawca krwi lub osocza ratuje jedną z najcenniejszych wartości, jaką jest życie :)

Wyślij mi powiadomienie email o każdym nowym artykule

@

Nie będą wysyłane inne maile. Polityka Prywatności.

Koronawirus - kiedy będzie lek i szczepionka?

Mimo że choroba wywoływana przez koronawirusa SARS-CoV-2 (2019-nCoV) ma ciężki przebieg tylko u 15-20% zarażonych, a jej śmiertelność wynosi niecałe 3%, w walkę z nią zaangażowanych jest wiele firm farmaceutycznych i ośrodków badawczych, które niestrudzenie pracują nad wynalezieniem skutecznego leku i szczepionki na COVID-19.

Co po COVID-19: powikłania

Czy osoba, która przechorowała COVID-19 i jest ozdrowieńcem, może od razu cieszyć się pełnią zdrowia? Niekiedy okazuje się, że to nie sama infekcja, ale powrót do formy może okazać się prawdziwym wyzwaniem. Coraz częściej mówi się o powikłaniach po zakażeniu wirusem SARS-CoV-2. Czym jest zespół Post-COVID i czy można go wyleczyć?

Ograniczenia w sprzedaży leków w aptekach podczas epidemii koronawirusa

Podczas epidemii koronawirusa Minister Zdrowia może wprowadzić ograniczenie ilości leku, jaka może być wydana pacjentowi w aptece. 1 kwietnia 2020 roku po raz pierwszy skorzystano z tego prawa. Jakich leków dotyczy reglamentacja? Kto i na jakich zasadach może wykupić te leki w aptece?

Co po COVID-19: rehabilitacja płuc, trenażery oddechu

Przechorowanie COVID-19 wiąże się z dużym osłabieniem organizmu i wymaga odpowiedniej rehabilitacji. Oprócz przyjmowania leków czy witamin, pacjent może wymagać dodatkowych ćwiczeń, w tym treningu mięśni wdechowych. Czy trenażer oddechu może być przydatnym narzędziem dla osób które zmierzyły się z COVID-19? Poznajcie opinię eksperta!

Wpływ epidemii koronawirusa na środowisko

Nie ma wątpliwości, że epidemia koronawirusa ma zauważalny wpływ na stan środowiska przyrodniczego - powietrze, wodę, energię. W większości dziedzin ochrony środowiska zaobserwowano znaczące poprawy wskaźników. Niestety wielu ekspertów ma spore wątpliwości, czy ta zmiana będzie długotrwała. Wszystko w dużym stopniu zależy od zmiany świadomości społeczeństwa.

Co ustawa o zawodzie farmaceuty zmienia dla pacjenta?

15 stycznia 2021 roku opublikowano ustawę o zawodzie farmaceuty. Farmaceuci byli jedną z ostatnich grup zawodów zaufania publicznego, która nie miała ustawy regulującej ich pracę i rolę w systemie ochrony zdrowia. Dla osób wykonujących ten zawód jest to bardzo ważny dokument. Określany jest on jednak także jako propacjencki. Jakie nowości będą czekać na pacjentów w aptekach w najbliższej przyszłości?