---

Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe

Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe (minipigułki) to metoda antykoncepcji hormonalnej oparta wyłącznie na działaniu progestagenów. Rozważa się ich stosowanie szczególnie u kobiet m.in. obciążonych ryzykiem rozwoju chorób zakrzepowo-zatorowych, u których tradycyjne, dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne nie zawsze mogą być stosowane, karmiących piersią bądź cierpiących na migrenę z aurą. Dowiedz się, czym minipigułki różnią się od złożonych środków antykoncepcyjnych.

Czym są tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe?

Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe, zwane także minipigułakmi, to rodzaj tabletek antykoncepcyjnych zawierających jeden rodzaj hormonów płciowych - progestagen (dezogestrel, rzadziej drospirenon). 

Obejrzyj film!

Czym różnią się tabletki jednoskładnikowe od dwuskładnikowych?

Minipigułki, w odróżnieniu od tradycyjnych tabletek antykoncepcyjnych dwuskładnikowych:

  • nie zawierają estrogenów,
  • zawarta w nich dawka progestagenu jest niższa,
  • charakteryzują się nieco niższą skutecznością,
  • rzadziej hamują owulację - u ok. 50% zachowana jest czynność jajników,
  • powodują mniej działań niepożądanych.

Jak działają tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe - minipigułki?

Działanie antykoncepcyjne minipigułek polega przede wszystkim na zagęszczaniu śluzu szyjkowego, co utrudnia dotarcie plemników do komórki jajowej, a tym samym zapłodnienie. Dodatkowo, zmieniają one strukturę błony śluzowej macicy, tak by uniemożliwić zagnieżdżenie zarodka, na wypadek, gdyby doszło do zapłodnienia. Zahamowanie owulacji obserwuje się jedynie u połowy kobiet stosujących tę metodę antykoncepcji.

Jaka jest skuteczność tabletek antykoncepcyjnych - minipigułek?

Skuteczność tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych wynosi 99%. Oznacza to, że stosując tabletki w sposób prawidłowy za każdym razem, 1 na 100 kobiet zajdzie w ciążę w ciągu roku stosowania. W rzeczywistości, uwzględniając błędy popełniane podczas stosowania antykoncepcji, szacuje się, że 9 na 100 kobiet przyjmujących minipigułki zajdzie w ciążę w ciągu roku. 

Kto powinien rozważyć tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe zamiast tradycyjnych tabletek dwuskładnikowych?

  • Kobiety karmiące piersią - tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe nie wpływają na proces laktacji i nie stanowią zagrożenia dla dziecka.
  • Kobiety z grup ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych (osoby powyżej 35 roku życia palące papierosy, kobiety otyłe z BMI powyżej 30, osoby z nadciśnieniem, kobiety z rodzinną historią zaburzeń zakrzepowo-zatorowych) - prawdopodobieństwo wystąpienia wspomnianych powikłań jest wielokrotnie mniejsze w przypadku stosowania minipigułek.
  • Kobiety cierpiące na silne migrenowe bóle głowy bądź migreny z aurą - badania dowiodły, że kobiety stosujące tabletki antykoncepcyjne zawierające dezogestrel rzadziej miewają ataki migrenowe, a ich nasilenie jest mniejsze.

Jak stosuje się tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe?

  • Tabletki antykoncepcyjne zawierające dezogestrel: dostępne w opakowaniach 28-tabletkowych, każda z tabletek zawiera tę samą dawkę hormonu, nie ma tabletek placebo. Tabletki stosuje się w odstępach 24-godzinnych, bez przerwy na krwawienie z odstawienia. Po przyjęciu ostatniej tabletki ze starego blistra należy rozpocząć stosowania tabletek z nowego opakowania. 
  • Tabletki antykoncepcyjne zawierające drospirenon: dostępne w opakowaniach 28 tabletkowych, stosowane w schemacie 24+4 - przez 24 dni o tej samej porze przyjmuje się tabletki aktywne zawierające  hormony, następnie przez 4 dni stosuje się tabletki placebo. Po przyjęciu ostatniej tabletki placebo ze starego blistra należy rozpocząć stosowanie tabletek aktywnych z nowego opakowania.

W którym dniu cyklu należy rozpocząć przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych?

Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych zaleca się rozpocząć w pierwszym dniu cyklu, czyli w dniu rozpoczęcia krwawienia miesięcznego - działanie antykoncepcyjne jest wówczas zapewnione od momentu przyjęcia pierwszej tabletki.

W przypadku tabletek zawierających dezogestrel dopuszcza się także możliwość rozpoczęcia stosowania leku w 2-5 dniu cyklu - wówczas przez pierwsze 7 dni należy stosować dodatkową barierową metodę antykoncepcji (np. prezerwatywę).

Czy podczas stosowania tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych występuje miesiączka?

Krwawienia miesiączkowe podczas stosowania tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych nie występują z taką regularnością, jak krwawienia z odstawienia związane ze stosowaniem tradycyjnych tabletek dwuskładnikowych. Miesiączki mogą występować z różną częstotliwością, ich nasilenie może być mniejsze lub ograniczać się jedynie do plamienia. U niektórych kobiet, krwawienia miesiączkowe zanikają całkowicie, co postrzega się jako ich zaletę.

Co zrobić w przypadku pominięcia tabletki antykoncepcyjnej jednoskładnikowej?

Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe zawierające dezogestrel

  • Jeśli opóźnienie w przyjęciu tabletki wyniosło mniej niż 12 godzin, skuteczność antykoncepcji pozostaje zachowana. Pominiętą tabletkę należy przyjąć jak najszybciej, a następną o stałej porze.
  • Jeśli opóźnienie wyniosło więcej niż 12 godzin, skuteczność antykoncepcji mogła ulec osłabieniu. Pominiętą tabletkę należy przyjąć jak najszybciej, a przez kolejne 7 dni stosować dodatkową barierową metodę antykoncepcji (np. prezerwatywę). Jeśli tabletkę pominięto w 1 tygodniu cyklu, a w tygodniu poprzedzającym pominięcie doszło do stosunku, należy rozważyć możliwość zajścia w ciążę.

Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe zawierające drospirenon

  • W przypadku przyjęcia tabletki później niż po 24 godzinach od ostatniej dawki, skuteczność antykoncepcyjna może być zmniejszona - przez kolejne 7 dni należy stosować dodatkową barierową metodę antykoncepcji (np. prezerwatywę). Pominiętą tabletkę należy przyjąć tak szybko, jak to możliwe, nawet jeśli oznacza to przyjęcie 2 tabletek jednocześnie. Jeżeli pominięto przyjęcie tabletek w 1 tygodniu cyklu, a podczas tygodnia poprzedzającego pominięcie tabletek doszło do stosunku, należy uwzględnić możliwość zajścia w ciążę.
  • Jeśli tabletkę pominięto w 3 tygodniu, należy jak najszybciej przyjąć pominiętą tabletkę, następnie kontynuować stosowanie tabletek o stałej porze, pomijając jednak 4 tabletki placebo z bieżącego blistra - po przyjęciu 24 aktywnych tabletek, następnego dnia należy rozpocząć przyjmowanie kolejnych 24 tabletek aktywnych z nowego blistra.

Obejrzyj film!

Wymioty i biegunka a skuteczność tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych

W przypadku wystąpienia wymiotów lub ostrej biegunki w ciągu 3-4 godzin od przyjęcia leku należy założyć, że jego składniki mogły nie zostać wchłonięte i postępować tak, jakby tabletka została pominięta (opis powyżej). 

Jakie leki osłabiają skuteczność tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych?

Powyżej podano jedynie przykłady możliwych interakcji. Więcej o tym, jakie leki osłabiają działanie antykoncepcji, można przeczytać w artykule

Przeciwwskazania do stosowania minipigułek

  • Czynna choroba zakrzepowo-zatorowa żył
  • Występowanie lub podejrzenie nowotworów złośliwych zależnych od hormonów płciowych (np. rak piersi, rak jajnika)
  • Ciężkie choroby wątroby
  • Krwawienia z dróg rodnych o nieznanej przyczynie
  • Problemy z regularnym przyjmowaniem tabletek

Najczęstsze działania niepożądane tabletek antykoncepcyjnych jednoskładnikowych (minipigułek)

Działania niepożądane mogą, lecz nie muszą wystąpić. Pełną listę skutków ubocznych oraz częstość ich występowania można znaleźć w ulotce leku. 

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 09.03.2022 16:02:11

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.