Leki na odchudzanie - jak działają i czy są skuteczne?

Spis treści

Kto może stosować leki na odchudzanie dostępne na receptę?

Jakie leki na odchudzanie dostępne są w aptece?

Tabletki na odchudzanie 

Zastrzyki na odchudzanie 

Czy leki na odchudzanie mogą uzależniać?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania tabletek na odchudzanie?

Kiedy widać efekty stosowania leków na odchudzanie? 

Kto może stosować leki na odchudzanie dostępne na receptę?

• osoby z nadwagą, u których występuje jedna lub więcej chorób towarzyszących otyłości (np. cukrzyca typu 2, dyslipidemia, wyrównane nadciśnienie tętnicze),

• osoby otyłe.

Jakie leki na odchudzanie dostępne są w aptece?

Sprawdź jakie preparaty na odchudzanie są dostępne w aptece bez recepty:

• Preparaty hamujące apetyt - jak zmniejszyć apetyt?

• Zioła na odchudzanie - naturalne preparaty, które pomogą Ci schudnąć

Tabletki na odchudzanie 

• to preparaty złożone zawierające dwie substancje czynne - naltrekson i bupropion , bądź fenteraminę i topiramat lub jednoskładnikowe z orlistatem,

• naltrekson jest antagonistą receptora opioidowego µ, bupropion to słaby inhibitor neuronalnego wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny - obie te substancje oddziałują na dwa główne obszary mózgu, hamując łaknienie, 

• orlistat blokuje enzymy trawienne należące do lipaz, tym samym tłuszcze spożywane z pokarmami nie ulegają hydrolizie do monoglicerydów i wolnych kwasów tłuszczowych - w efekcie lek ogranicza wchłanianie tłuszczów, 

• przeznaczone są dla osób dorosłych, 

• należy zachować ostrożność stosując leki te u osób powyżej 65 roku życia; z uwagi na ograniczone doświadczenia dotyczące stosowania ich u osób starszych - osoby powyżej 75 roku życia nie powinny przyjmować tego typu preparatów,

• tabletkę zawierającą naltrekson i bupropion należy przyjmować podczas posiłku, orlistat - bezpośrednio przed, w trakcie lub w ciągu godziny po spożyciu głównego posiłku, 

• zwykle stosowane dawkowanie leków złożonych (np. Mysimba) to jedna tabletka dziennie przez pierwszy tydzień, w drugim tygodniu należy zwiększyć dawkowanie do dwóch tabletek dziennie (jedna rano, jedna wieczorem), w trzecim tygodniu - dwie rano, jedna wieczorem, w czwartym i kolejnych tygodniach dwie rano i dwie wieczorem,

• kapsułki z orlistatem (np. Xenical) stosuje się zazwyczaj w schemacie  - 120 mg (1 kapsułka) leku na dobę, jeśli pacjent nie spożywa posiłku lub gdy posiłek nie zawiera tłuszczu, dawkę leku należy pominąć,

• po 16 tygodniach stosowania leku złożonego (np. Mysimba) i 12 tygodniach w przypadku tabletek z orlistatem, specjalista ocenia skuteczność terapii, jeśli masa ciała pacjenta nie uległa obniżeniu o co najmniej 5% początkowej masy ciała, należy rozważyć zmianę sposobu leczenia,

• aby terapia była skuteczna należy równocześnie wprowadzić odpowiednie odżywianie oraz regularną aktywność fizyczną. 

Zastrzyki na odchudzanie 

• to roztwór do wstrzykiwań w fabrycznie napełnionym wstrzykiwaczu, zawierający liraglutyd lub semaglutyd lub tirzepatyd,

• na polskim rynku dostępne są zastrzyki Saxenda (zawierają liraglutyd), Wegovy (z semaglutydem), tirzepatydem (Mounjaro) oraz zarejestrowane w leczeniu cukrzycy, ale stosowane na odchudzanie "off-label" zastrzyki Ozempic (zawierają semaglutyd). Więcej o tym na czym polega leczenie "off-label", czyli poza zarejestrowanymi wskazaniami, można przeczytać w artykule: Leczenie off-label - poza wskazaniami.

• liraglutyd i semaglutyd to peptydy wytwarzane metodą inżynierii genetycznej w komórkach drożdży Saccharomyces cerevisae, z zastosowaniem techniki rekombinacji DNA; substancje są analogami ludzkiego glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) i wiążą się z receptorami GLP-1 w obszarach mózgu odpowiadających za regulację łaknienia, zwiększa uczucie sytości i zmniejsza uczucie głodu,

• tirzepatyd jest długo działającym podwójnym agonistą receptorów polipeptydu insulinotropowego zależnego od glukozy (GIP) i glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1); receptory te występują na komórkach wewnątrzwydzielniczych α i β trzustki oraz w komórkach mózgu, serca, naczyń krwionośnych, komórkach układu immunologicznego (leukocytach), jelit i nerek;

• wszystkie te leki przeznaczone są do stosowania u osób dorosłych,

• preparat należy podawać podskórnie (w powłoki jamy brzusznej, ramię lub udo), niezależnie od posiłku,

• dawkę zwiększa się stopniowo,

• po określonym czasie stosowania leku, specjalista ocenia skuteczność terapii, jeśli masa ciała pacjenta nie uległa obniżeniu o co najmniej 5% początkowej masy ciała, należy rozważyć zmianę sposobu leczenia, 

• terapię lekiem należy prowadzić wraz z dietą o obniżonej wartości kalorycznej oraz zwiększonym wysiłkiem fizycznym.

Czy leki na odchudzanie mogą uzależniać?

Leki na odchudzanie przyjmowane w dawkach terapeutycznych nie wywołują uzależnienia. 

Tabletek na odchudzanie nie powinny stosować osoby uzależnione od długotrwale przyjmowanych opioidów lub agonistów opiatów (np. metadonu).

Jakie są przeciwwskazania do stosowania tabletek na odchudzanie?

• nadwrażliwość na substancje zawarte w leku,

• niewyrównane (nieleczone) nadciśnienie tętnicze,

• padaczka lub napady padaczkowe w przeszłości,

• nowotwory (np. guz w ośrodkowym układzie nerwowym),

• choroba afektywna dwubiegunowa,

• występująca obecnie lub w przeszłości żarłoczność psychiczna lub jadłowstręt psychiczny,

• uzależnienie od alkoholu, leków opioidowych,

• ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby.

Kiedy widać efekty stosowania leków na odchudzanie? 

Pierwsze efekty leczenia lekami na odchudzanie można zauważyć już po kilku tygodniach, choć tempo spadku masy ciała zależy od rodzaju preparatu i indywidualnych cech organizmu.

• Tabletki z orlistatem działają na układ trawienny, ograniczając wchłanianie tłuszczów, dlatego efekty często widać po 2–3 tygodniach regularnego stosowania i diety o obniżonej zawartości tłuszczu.

• Leki z bupropionem i naltreksonem wpływają na ośrodek głodu w mózgu. U wielu osób pierwsze rezultaty pojawiają się po około 4–6 tygodniach.

• Preparaty z fenteraminą i topiramatem zmniejszają uczucie głodu i mogą przynieść widoczną utratę masy ciała już po miesiącu stosowania.

• Z kolei zastrzyki z liraglutydem, semaglutydem lub tirzepatydem działają poprzez regulację apetytu i poziomu cukru we krwi – pierwsze efekty często pojawiają się po 4–8 tygodniach.

Najlepsze rezultaty osiąga się przy połączeniu leczenia farmakologicznego ze zdrową dietą i regularnym ruchem.

Przeczytaj: Fakty i mity o odchudzaniu