Brak apetytu u dzieci i osób starszych

Brak apetytu to zmora rodziców małych dzieci i opiekunów ludzi starszych. Poradzenie sobie z tym problemem nie jest łatwe. Czy zmuszanie „Tadka-niejadka” do jedzenia będzie skuteczne czy raczej należy spróbować czegoś innego? Czy istnieją leki na pobudzenie apetytu?

Czym jest apetyt i jego brak?

Apetyt to chęć przyjmowania pokarmu, czasami określonego (np. apetyt na słodycze). Głód natomiast jest sygnałem świadczącym o opróżnieniu żołądka. Alarmuje on, że konieczne jest przyjęcie posiłku. Apetyt można odczuwać nawet wówczas, kiedy nie jesteśmy głodni. Natomiast przy braku apetytu, trudno zmobilizować się do zjedzenia czegokolwiek, nawet jeśli nie jesteśmy najedzeni.

Jakie mogą być przyczyny braku łaknienia?

Apetyt może być zależny od wieku, masy ciała, aktywności fizycznej czy nawet temperatury otoczenia. Słusznie mówi się, że wysiłek fizyczny „zaostrza” apetyt. Natomiast wysokie temperatury np. latem, zmniejszają chęć na jedzenie. Takie okresowe wahania łaknienia na ogół nie świadczą o żadnych zaburzeniach.

Natomiast przyczyną długotrwale osłabionego apetytu mogą być:

    Kiedy brak apetytu u dziecka jest normalny?

    Zmniejszenie się apetytu u dziecka jest często powodem niepokoju rodziców. Jednak jeśli maluch prawidłowo się rozwija (co powinny potwierdzać okresowe wizyty u lekarza), to w większości przypadków nie ma powodu do niepokoju. Może być to po prostu naturalny etap rozwoju pociechy.

    Spośród przemijających i niegroźnych przyczyn osłabionego apetytu u najmłodszych można wymienić ząbkowanie czy okres zdrowienia po infekcji jelitowej.

    Moje dziecko jest zdrowe, dlaczego nie chce jeść?

    U dzieci zdrowych przyczyną braku apetytu mogą być błędy żywieniowe popełniane przez dorosłych. Należą do nich między innymi zmuszanie do jedzenia, bez względu na upodobania żywieniowe dziecka z jednoczesną zgodą na nadmierne spożywanie słodyczy i przekąsek pomiędzy posiłkami.

    Jak zachęcić dziecko do jedzenia?

    Uważa się, że rodzic odpowiada za jakość posiłku, atmosferę w jakiej jest spożywany i jego atrakcyjne wizualnie podanie – a dziecko za to, ile pokarmu zje. Natomiast „bieganie za dzieckiem z łyżką”, próby przekupstwa lub groźby na ogół nie przynoszą pożądanych rezultatów. Co można zrobić, aby dziecko jadło więcej, bardziej urozmaiconych posiłków?

    • Sam jedz produkty, które proponujesz dziecku i pozwalaj malcowi jeść w towarzystwie rówieśników - problem z niejedzeniem często kończy się wraz z posłaniem dziecka do przedszkola.
    • Pozwalaj wąchać, lizać i dotykać składniki jedzenia oraz zaangażuj dziecko we wspólne przyrządzanie posiłków.
    • Zadbaj o ciekawy i kolorowy sposób podania. Możesz przygotować zabawne kanapki w kształcie zwierzątek lub zainwestować z specjalne gadżety. Strzałem w dziesiątkę mogą okazać się bajkowe naczynia, kolorowe kieliszki do jajek czy specjalne foremki do smażenia lub pieczenia, które pozwalają przygotować danie o interesujących i apetycznych kształtach.
    • Zadbaj o różnorodną konsystencję posiłków – może to właśnie przygotowane na parze, lekko chrupiące warzywa będą tym, na co dziecko da się namówić? A jeśli malec nie akceptuje kawałków owoców, to spróbuj zrobić koktajl, wycisnąć sok, dodać je do ciasta lub zrobić z nich dżem.
    • Spraw, aby jedzenie było przygodą i wprowadź do posiłków element zabawy. Opowiedz dziecku o supermocach, jakie pojawią się po zjedzeniu szpinaku lub zachęć go do „poszukiwania skarbów” w sałatce.
    • Zestawiaj na talerzu dziecka produkty nowe z tymi, które zna i lubi. Nie zniechęcaj się - czasami dopiero po wielu próbach maluch może przekonać się do nowego składnika.
    • Stosuj tricki, aby przemycić nowości do diety malucha - niektóre składniki można zmiksować i wykorzystać jako farsz do pierogów, składnik sosu lub zupy.

    Dlaczego u osób starszych występuje brak apetytu?

    Grupą szczególnie narażoną na zaburzenia apetytu są osoby starsze. U seniorów spada zapotrzebowanie na kalorie, spowalnia metabolizm i pogarsza się praca przewodu pokarmowego, a węch i kubki smakowe nie są już tak sprawne. Ponadto osoby starsze są mniej aktywne fizycznie. Wszystko to w sposób naturalny powoduje mniejszą chęć na jedzenie.

    Wstydliwymi powodami przyjmowania mniejszej ilości pokarmu u osób starszych są braki w uzębieniu lub źle dopasowana proteza oraz pierwsze objawy demencji. Ponadto osoby starsze mogą mieć kłopoty z pamięcią (w tym z przypomnieniem sobie, jak daną potrawę się przyrządza) czy problemy ze sprawnym zrobieniem zakupów.

    Warto także zwrócić uwagę, że seniorzy nierzadko cierpią na zaburzenia depresyjne, potęgowane przez samotność – częste przyczyny utraty chęci na posiłki.

    Jak poprawić apetyt u seniora?

    W trosce o osobę starszą warto zadbać, aby odbywała ona regularne kontrole lekarskie i systematycznie przyjmowała wszystkie niezbędne leki. Do codziennej rutyny seniora warto wprowadzić następujące zalecenia:

    • jedz częściej, ale mniej - nawet do sześciu małych posiłków dziennie,
    • spożywaj posiłki bogate w składniki odżywcze, miej zawsze przy sobie zdrowe przekąski,
    • niech jedzenie będzie przyjemnością - spożywaj je z przyjaciółmi lub rodziną i wybieraj dania, które lubisz,
    • używaj ziół i przypraw,
    • zaplanuj posiłki w ciągu dnia – ułatwi Ci to prowadzenie dziennika żywieniowego,
    • nie opuszczaj żadnego posiłku, w szczególności śniadania, jeśli to konieczne – nastaw alarm w porze jedzenia,
    • unikaj podczas jedzenia "rozpraszaczy" - oglądania telewizji czy używania telefonu,
    • nie zapominaj o płynach – odpowiednie nawodnienie zapobiegnie problemom, takim jak zaparcia czy suchość w jamie ustnej, które niekorzystnie wpływają na apetyt.

    Jakie preparaty można podawać na brak apetytu?

    Preparaty na apetyt czy witaminowe warto dołączyć do diety wówczas, jeśli stwierdzono niedobory pokarmowe, a inne sposoby na poprawę łaknienia zawiodły.

    Dla dzieci w aptekach bez recepty dostępne są między innymi syropy (np. Apetizer Junior, Multi-Sanostol).

    Dorosłym dedykowane są takie preparaty, jak syrop Apetizer Senior, Herbatka Fix Na Apetyt czy Nalewka gorzka.

    W celu pobudzenia apetytu lekarz może przepisać preparaty zawierające cyproheptadynę (np. Peritol) lub octan megestrolu (np. Megace, Cachexan). W innych krajach w tym wskazaniu zarejestrowane są także leki zawierające oxandrolon i dronabinol.

    W niektórych przypadkach lekarz może zadecydować o leczeniu zaburzeń apetytu poza zarejestrowanymi wskazaniami (w ramach tak zwanej terapii off-label). Wykorzystuje wówczas działanie uboczne niektórych leków np. przeciwdepresyjnych czy glikokortykosteroidów polegające na zwiększeniu łaknienia.

    U pacjentów niedożywionych lub zagrożonych niedożywieniem wskazane jest włączenie żywienia medycznego. Szczególnie niebezpieczne jest ono u pacjentów z chorobą nowotworową. U wielu chorych dochodzi wówczas do wyniszczenia organizmu zwanego kacheksją nowotworową.

    Kiedy z brakiem apetytu należy udać się do lekarza?

    Niepokój powinien wzbudzić utrzymujący się brak apetytu połączony z chudnięciem, a w przypadku dziecka – z brakiem przyrostu masy ciała. Do lekarza należy udać się, jeśli pojawią się takie objawy, jak nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia lub biegunki, osłabienie czy gorączka lub stany podgorączkowe. Lekarz może zalecić podstawowe badania krwi, moczu oraz USG jamy brzusznej.

    Polub nasz profil na Facebooku:


    redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
    ostatnia zmiana: 12.02.2021 10:11:44

    Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

    Skonsultuj się z lekarzem on-line

    Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

    Umów telekonsultację

    Najnowsze pytania

    Gdzie kupić Citropepsin?
    citropepsin 180g gdzie kupic
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Czy Citropepsin posiada zamiennik?
    Potrzebuję leku na niedokwasotę.Miałam nadzieję,że pomoże citropepsin. Niestety jest nieosiągalny w aptekach. Czy istnieje zamiennik tego leku?
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Po jakim czasie podawania syropu Ferrum wróci dziecku apetyt?
    Witam podaje mojemu dziecki syrop na zelazo gdyz po winikach pediatra nam przepisał ferrum podajemy 2 x 1,5 ml.kiedy dziecku wrucic apetyt dodam że ba...
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Dlaczego lek Megalia został wycofany i co mam teraz zrobić?
    Dlaczego lek Megalia został wycofany? Co zrobić w takiej sytuacji? Oddać do apteki? Dostanę wtedy jakiś zamiennik? Bo piszą, że wszystkie serie wycofa...
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Czy po stosowaniu Broncho-Vaxom u dziecka może wystąpić problem z apetytem?
    Czy po stosowaniu Broncho Vaxom u dziecka może wystąpić problem z apetytem?
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Czy można razem stosować leki Betaserc Agen i Nedal?
    Mam pytanie Czy mozna razem stosowac leki Betaserc Agen i Nedal? Mam podwyższone cisnienie, zawroty glowy, suchosc w jamie ustnej i brak apetutu. ...
    odpowiada Olga Sierpniowska

    Na Twoje pytania w temacie brak apetytu u dzieci i osób starszych odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

    Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

    Produkty

    Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

    1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.