Żywienie medyczne w walce z niedożywieniem

Dziś wiemy, że bez odpowiednio dobranego wsparcia żywieniowego, nie ma skutecznego leczenia. Niedożywienie może przedłużać pobyt pacjenta w szpitalu, powodować, że powrót do zdrowia wymaga więcej czasu. Przyjrzyjmy się żywieniu medycznemu dla osób, które nie jedzą lub naturalnie nie mogą dostarczyć składników odżywczych w odpowiedniej ilości.

Czym jest niedożywienie pacjenta?

Zgodnie z definicją Europejskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (EPSEN), niedożywienie to stan wynikający z braku wchłaniania lub braku spożywania substancji żywieniowych, prowadzący do zmiany składu ciała, upośledzenia fizycznej i mentalnej funkcji organizmu oraz wpływający niekorzystnie na wynik leczenia choroby podstawowej.

Jak rozpoznać niedożywienie?

Oceny stanu odżywienia dokonuje lekarz lub pielęgniarka środowiskowa, najczęściej na podstawie:

  • wywiadu żywieniowego,
  • oceny aktualnej masy ciała, niezamierzonego ubytku masy ciała i oceny BMI,
  • badań biochemicznych,
  • badań immunologicznych.

W Polsce od 1 stycznia 2012 roku, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia, wprowadzonym w życie dzięki staraniom Polskiego Towarzystwa Żywienia Pozajelitowego i Dojelitowego (PTŻPiD), istnieje obowiązek oceny stanu odżywienia każdego pacjenta przyjmowanego na dowolny oddział szpitalny (oprócz szpitalnych oddziałów ratunkowych).

Jakie są przyczyny niedożywienia?

  • choroba podstawowa,
  • brak apetytu,
  • depresja, lęk i gniew związane z diagnozą,
  • niesmaczna dieta,
  • zwiększone straty substancji odżywczych w następstwie zaburzeń trawienia (biegunka, wymioty, np. po chemioterapii).

Czym jest żywienie medyczne?

Żywienie medyczne opiera się na specjalnie stworzonej żywności dedykowanej osobom, które za pomocą diety naturalnej nie są w stanie dostarczyć organizmowi składników odżywczych w odpowiedniej ilości.

Żywność medyczna może być podawana zarówno drogą doustną, jak i dojelitową (przez zgłębnik -bezpośrednio do układu pokarmowego). W celu ominięcia układu pokarmowego, pacjenta można żywić dożylnie (pozajelitowo). Leczeniem z wyboru jest żywienie drogą przewodu pokarmowego. Drogę pozajelitową wykorzystuje się w przypadku, gdy czynność układu pokarmowego pacjenta jest upośledzona - droga ta zarezerwowana jest głównie do lecznictwa szpitalnego.

Skład żywności medycznej to przede wszystkim białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy i składniki mineralne. Wszystkie te składniki dobrane są w proporcjach dostosowanych do potrzeb konkretnej grupy pacjentów.

Zakup preparatu warto skonsultować z farmaceutą, ponieważ źle dopasowany może spowodować niepotrzebne trudności trawienne, czy nawet utrudnić całe leczenie. Dodatkowo w wyborze produktu warto wziąć pod uwagę preferencje smakowe pacjenta (stąd tak ogromny wachlarz smaków i rodzajów preparatów dostępnych w aptece).

Odżywki medyczne podawane pacjentom mogą całkowicie zastąpić dietę naturalną bądź stanowić jej uzupełnienie (mogą być podawane między głównymi posiłkami). Co ciekawe, preparaty do żywienia medycznego dostępne w aptekach, możemy również wykorzystać w codziennej diecie, wzbogacając ją kalorycznie i wartościowo (np. smoothie owocowe, które przygotowujemy miksując ulubione owoce z zakupionym w aptece preparatem przeznaczonym do żywienia medycznego). Wprowadzenie specjalistycznych preparatów do codziennej diety ułatwia skomponowanie prawidłowego jadłospisu pacjentowi.

Jakim pacjentom zalecane jest żywienie medyczne?

  • onkologicznym,
  • neurologicznym (po udarze, z chorobą Alzheimera, Parkinsona),
  • przed zabiegami operacyjnymi,
  • w starszym wieku,
  • z chorobami metabolicznymi (mukowiscydoza, fenyloketonuria, cukrzyca),
  • z chorobami układu pokarmowego i oddechowego,
  • w stanach pourazowych (po wypadkach, ciężkich operacjach),
  • z zaburzeniami przełykania (dysfagią),
  • z nasileniem procesów zapalnych (np. rozległe oparzenia),
  • z anoreksją i bulimią,
  • z zaburzeniem czucia smaku, za zaburzeniami węchu.

Badania wykazały, że właściwie odżywiony organizm jest w mniejszym stopniu narażony na powikłania, szczególnie infekcje. Pacjent nie wymaga długiej hospitalizacji i lepiej reaguje na stosowane leczenie farmakologiczne.

Żywność medyczna

W aptekach znajdziemy preparaty do żywienia medycznego, które dostępne są bez recepty. Występują one w postaci:

Na półkach aptecznych znajdziemy także preparaty dedykowane:

W zależności od zapotrzebowania pacjenta na białko, możemy znaleźć produkty o większej jego zawartości, np. Nutridrink Protein, Nutramil Complex Protein, Resource Protein. Ta grupa preparatów, która zgodnie z rekomendacjami ESPEN, zalecana jest osobom będącym przed i w okresach pomiędzy cyklami chemio- i radioterapii.

Na uwagę zasługują odżywki zawierające dodatkowo w składzie argininę (np. Cubitan, Arginilan, Impact Oral), która ma udowodnione działanie wspierające gojenie się ran. Preparaty te rekomendowane są pacjentom będącym w trakcie leczenia odczynów popromiennych spowodowanych radioterapią, pacjentom z rozległymi oparzeniami, odleżynami, trudno gojącymi się ranami (np. stopa cukrzycowa).

Kwasy omega-3 (np. Supportan, Forticare) będą wykazywały działanie przeciwzapalne i poprawią skuteczność chemioterapii.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 08.04.2020 12:13:34

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Skonsultuj się z lekarzem on-line

Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

Umów telekonsultację

Najnowsze pytania

Na Twoje pytania w temacie żywienie medyczne w walce z niedożywieniem odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.