---

Ból i niepłodność, czyli endometrioza

udostępnij:

Bolesne miesiączkowanie i problemy z zajściem w ciążę mogą być objawami endometriozy - schorzenia, które dotyka nawet 180 milionów kobiet na świecie. Jakie są pozostałe objawy endometriozy i jak ustrzec się przed jej powikłaniami? Jakie są dostępne metody leczenia? Czy chorując na endometriozę można zajść w ciążę?

Co to jest endometrioza?

Endometrioza jest chorobą związaną z nieprawidłowym rozrostem błony śluzowej macicy tzw. endometrium. W cyklu miesięcznym zdrowej kobiety endometrium rozrasta się w jamie macicy, a następnie złuszcza się i jest usuwane z krwawieniem miesiączkowym. U kobiet chorych na endometriozę na skutek zaburzeń hormonalnych komórki endometrium lokalizują się w różnych częściach jamy brzusznej, m.in. w jajowodach, na jajnikach, w pochwie czy w pęcherzu moczowym, dając różnego rodzaju dolegliwości, które bardzo często ograniczają aktywność kobiety i znacznie obniżają komfort jej życia. Endometrioza jest chorobą, która pomimo leczenia często powraca. Wyróżniamy trzy typy endometriozy:

  • otrzewnową – niewielkie ogniska endometriozy zajmujące otrzewną (błonę wyścielającą ściany jamy brzusznej i miednicy) niewidoczne ani w USG, ani w rezonansie magnetycznym,
  • jajnikową – obejmuje jajniki, na których tworzą się torbiele endometrialne (tzw. torbiele czekoladowe),
  • głęboko naciekającą – ciężka postać choroby, która może obejmować przegrodę odbytniczo-pochwową, więzadła maciczno-krzyżowe, przewód pokarmowy lub pęcherz moczowy.

Jakie są objawy endometriozy?

Endometrioza może przebiegać bezobjawowo lub powodować objawy, takie jak:

Co wpływa na rozwój endometriozy?

  • uwarunkowania rodzinne - u kobiet, których krewne pierwszego stopnia chorują na endometriozę, prawdopodobieństwo jej wystąpienia jest o 6-9% większe niż u pozostałych osób,
  • przebyte zabiegi operacyjne, podczas których mogło dojść do przeniesienia nabłonka endometrialnego poza jamę macicy (głównie położnicze i ginekologiczne, jak cesarskie cięcie, nacięcie krocza czy podwiązanie jajowodów),
  • wady rozwojowe macicy,
  • wczesne wystąpienie pierwszej miesiączki,
  • obfite krwawienia miesiączkowe,
  • bezdzietność.

Endometrioza a ciąża

Problemy z zajściem w ciążę występują u ok. 30% kobiet z rozpoznaną endometriozą. Przyczyną może być występowanie zrostów endometrialnych powodujących m.in. niedrożność jajowodów i uniemożliwienie dotarcia jaja do macicy lub wytwarzane przez ogniska endometrium substancje (białka, enzymy) zaburzające prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego.

Dzięki odpowiedniemu leczeniu większości z tych kobiet udaje się zajść ciążę. W niektórych przypadkach wystarcza włączenie leczenia farmakologicznego na kilka miesięcy, a w innych operacyjne usunięcie ognisk endometriozy. Jeśli te metody nie poskutkują, wykonuje się zapłodnienie metodą in vitro.

Pomimo, że zwykle endometrioza w trakcie ciąży nie stanowi już problemu, badania wykazują, że u chorych kobiet ryzyko poronienia jest wyższe o ok. 8% w porównaniu do zdrowych kobiet.

Endometrioza po menopauzie

Choć uważa się, że endometrioza jest związana z nadmiarem estrogenów (hormonów odpowiedzialnych za aktywność jajników), których produkcja po menopauzie jest znacznie mniejsza, istnieją doniesienia, że może ona wystąpić u 2-5% kobiet po okresie przekwitania. Często jest to spowodowane aktywacją przez zmiany hormonalne związane z menopauzą niewykrytych lub przejściowych ognisk endometrialnych powstałych w wieku rozrodczym. W takich przypadkach leczeniem pierwszego rzutu jest chirurgiczne usunięcie ognisk endometriozy, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworu złośliwego.

Ryzyko wystąpienia endometriozy po menopauzie zwiększa stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) oraz tamoksyfenu stosowanego w leczeniu raka piersi.

Jak rozpoznać endometriozę?

Endometrioza często przebiega bezobjawowo i jest rozpoznawana przypadkowo, np. podczas kontrolnego badania ginekologicznego. Nie ma możliwości wykrycia endometriozy poprzez badania krwi lub moczu, dlatego do diagnozy najczęściej wykorzystuje się badanie USG oraz badanie laparoskopowe macicy. Badanie laparoskopowe przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym za pomocą specjalnego sprzętu wyposażonego w kamerkę. Umożliwia ono ocenę stanu macicy i pobranie wycinka endometrium do badań.

Poza tym w niektórych przypadkach pomocne bywa wykonanie rezonansu magnetycznego, tomografii komputerowej lub określenie markerów nowotworowych CA 125 i HE4.

Jakie są metody leczenia endometriozy?

  • leczenie farmakologiczne, czyli lekami - wykorzystywane są tu hormonalne preparaty antykoncepcyjne, syntetyczna pochodna etynylotestosteronu (np. Danazol) oraz inhibitory aromatazy (np. Letrozol). Celem leczenia jest zahamowanie miesiączki w celu zahamowania wzrostu endometrium. Niestety po zakończeniu terapii objawy mogą powrócić. Pomocniczo dla złagodzenia bólu stosowane są też niesteroidowe leki przeciwzapalne NLPZ (np. Ibuprofen-Pabi, Pyralgin, Ketonal),
  • leczenie chirurgiczne - polega na chirurgicznym usunięciu torbieli endometrialnych i innych ognisk zapalnych choroby w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych, ryzyka nawrotu choroby oraz wywołania korzystnego wpływu na płodność. Zazwyczaj zabieg wykonywany jest mało inwazyjną metodą laparoskopową, po którym pacjentka wraca do domu w ciągu doby, a pełna rekonwalescencja trwa 7-14 dni,
  • leczenie chirurgiczne radykalne - polega na usunięciu macicy wraz z jajnikami i jest stosowane wtedy, gdy pozostałe metody są nieskuteczne.

Naturalne metody leczenia endometriozy – zioła i medycyna alternatywna

W tradycyjnej medycynie chińskiej stosuje się zazwyczaj formuły ziołowe, składające się z 10-20 składników roślinnych, podawane w formie gotowych wywarów lub suszonych ekstraktów roślinnych w postaci tabletek lub kapsułek. Do znanych chińskich mieszanek ziołowych zaliczamy m.in. wywar Xuefu Zhuyu (XZD), wywar Xiaochaihu (XCHD) oraz kapsułki Guizhi Fuling (GFC). Niektóre badania wykazały skuteczność tych mieszanek w łagodzeniu bolesnego miesiączkowania i skurczów oraz w zwiększaniu płodności w przebiegu endometriozy. Do najczęściej wykorzystywanych chińskich surowców roślinnych stosowanych w leczeniu endometriozy zaliczamy:

Wykazano również, że akupunktura może być skuteczną metodą stosowaną w celu łagodzenia bólu związanego z endometriozą.

Jak ustrzec się przed skutkami endometriozy?

Wcześnie wykryta endometrioza daje mniej powikłań w przyszłości, dlatego:

  • nie lekceważ żadnych niepokojących objawów, np. bardzo silnych dolegliwości bólowych podczas miesiączki - jak najszybciej poproś o poradę ginekologa,
  • pamiętaj o regularnym badaniu ginekologicznym - raz w roku; a także o wykonaniu badania cytologicznego - raz na trzy lata (choć wielu lekarzy zaleca jego wykonanie również raz w roku),
  • przestrzegaj właściwej diety bogatej w błonnik, witaminy i minerały,
  • nie zapominaj o codziennej porcji ruchu - aktywność fizyczna jest bardzo ważna.

Czy endometrioza zwiększa ryzyko nowotworów?

Badania epidemiologiczne wykazały, że u kobiet z endometriozą występuje zwiększone ryzyko wystąpienia różnych typów nowotworów, zwłaszcza raka jajnika i chłoniaka nieziarniczego, ale także czerniaka oraz raka piersi. Nie jest jednak pewne, czy endometrioza jest bezpośrednią przyczyną ich wystąpienia czy obydwa schorzenia są predysponowane przez podobne czynniki, przez co ujawniają się czasem u tych samych osób. Niemniej jednak, kobietom z endometriozą zaleca się regularne wykonywanie badań profilaktycznych do wczesnego wykrywania chorób nowotworowych (m.in. morfologia, CRP, markery nowotworowe, cytologia, mammografia czy USG ginekologiczne).

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 29.10.2021 12:58:45

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

100 tabletek fiolka

10 tabletek

30 tabletek

10 tabletek

20 tabletek

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.