Jak przechowywać leki?

Leki tylko z apteki…? Dlaczego farmaceuci tak zawzięcie walczą o możliwość sprzedaży produktów leczniczych jedynie w aptekach? Jednym z powodów jest kontrola prawidłowego ich przechowywania. Farmaceuci skrupulatnie przestrzegają wszystkich zasad tak, by pacjent otrzymał lek jak najlepszej jakości. Nie chcielibyśmy przecież, aby produkt nie zadziałał, albo co gorsze – zaszkodził. A czy Ty również dbasz o swoje leki w domu?

Dlaczego leki muszą być odpowiednio przechowywane?

Leki powinny być przechowywane w odpowiednich warunkach tak, aby zachowały swoje właściwości lecznicze i można było je bezpiecznie stosować. Niewłaściwie przechowywane preparaty w najlepszym wypadku nie zadziałają, a w najgorszym mogą nawet zaszkodzić. Nieodpowiednie warunki mogą prowadzić do rozkładu substancji leczniczej, która utraci swoje działanie, a produkty jej rozkładu mogą być szkodliwe dla zdrowia. Informacja o tym jak przechowywać lek znajduje się na jego opakowaniu lub w ulotce.

Długa droga leku od producenta do pacjenta

Lek zanim trafi do pacjenta przebywa często tysiące kilometrów między fabryką, hurtowniami i apteką. Na każdym etapie podróży wykwalifikowane osoby sprawdzają temperaturę przechowywania i transportu certyfikowanymi urządzeniami. Temperatura w aptece również jest skrupulatnie kontrolowana.

Warto wiedzieć, że klimatyzacja w aptece ma na celu nie tylko zapewnienie komfortowych warunków pacjentom lecz także zapewnienie odpowiednich warunków przechowywania leków. Producent gwarantuje działanie produktu leczniczego w określonym terminie przydatności do użycia, pod warunkiem że był przechowywany zgodnie z instrukcją.

Przestrzeganie zasad przechowywania i transportu leków regulują wytyczne ministerstwa zdrowia, a także kodeks dobrych praktyk postępowania. Dzięki temu pacjent ma pewność, że preparat który kupuje jest właściwej jakości. Dalsze losy leku leżą w rękach pacjenta, więc pamiętaj, że jeśli odkryjesz w domu, że Twój lek zmienił kolor, czy konsystencję to najprawdopodobniej związane to będzie ze złym przechowywaniem w warunkach domowych.

Lek niewłaściwie przechowywany lub po terminie przydatności stosujesz na własne ryzyko. Dlatego warto poznać najważniejsze informacje na temat właściwego przechowywania produktów leczniczych.

Najważniejsze zasady przechowywania leków

  1. Po zakupie leku zawsze sprawdź, w jakich warunkach należy go przechowywać. Informacje dotyczące przechowywania preparatów leczniczych zawsze znajdziesz na opakowaniu lub w ulotce.
  2. Przechowuj leki w oryginalnym opakowaniu wraz z ulotką.
  3. Trzymaj produkty lecznicze z dala od dzieci i niepowołanych osób.
  4. Apteczka nie powinna znajdować się w wilgotnych i nasłonecznionych miejscach. Właśnie dlatego nie należy przechowywać leków w łazience ani w kuchni.
  5. Leki przechowywane w lodówce nie powinny być w bezpośrednim sąsiedztwie jedzenia, ścianek lodówki ani znajdować się na drzwiach.
  6. Zwróć uwagę na odpowiednie przechowywanie leków również w podróży - w bagażniku samochodu temperatura może okazać się zbyt wysoka lub zbyt niska. Podróżując samolotem, w większości przypadków leki należy przewozić w bagażu podręcznym, a nie rejestrowanym, m.in. ze względu na niską temperaturę w luku bagażowym.
  7. Zrezygnuj z przyjmowania preparatów, które zmieniły swój wygląd od czasu otwarcia.
  8. Nigdy nie stosuj leków, które były nieprawidłowo przechowywane lub transportowane. Stosowanie takich preparatów może być bardzo groźne.
  9. Weź pod uwagę przydatność leku do spożycia po jego otwarciu. Nie zawsze jest ona identyczna z datą ważności. Taką informację znajdziesz w dołączonej ulotce.
  10. Zapisz datę otwarcia na opakowaniu, dzięki czemu nie będziesz mieć problemu z oceną, kiedy lek staje się niezdatny do użycia.
  11. Rób przegląd apteczki przynajmniej raz na kilka miesięcy sprawdzając stan produktów i datę ważności (jeśli w terminie ważności podany jest jedynie miesiąc i rok oznacza to, że lek można stosować do ostatniego dnia miesiąca podanego na opakowaniu).
  12. Nie stosuj leków po terminie ważności – zanieś je do apteki, w której znajdują się odpowiednie pojemniki. Dzięki temu zostaną one odpowiednio zutylizowane bez negatywnego wpływu na środowisko.

W jakiej temperaturze przechowywać leki?

Większość leków w postaci tabletek, kapsułek i maści przechowujemy w temperaturze pokojowej czyli między +15°C a +25°C.

Warto zwrócić uwagę, że w miesiącach letnich w naszych domach temperatura może być wyższa niż 25°C. W tym czasie przechowuj leki w najchłodniejszym pomieszczeniu w domu lub w miejscu najmniej narażonym na promienie słoneczne.

Jakie leki przechowywać w lodówce?

W lodówce trzymamy leki, dla których producent ustalił temperaturę przechowywania między +2°C a +8°C. Są to między innymi:

Zakupione leki lodówkowe powinny być transportowane w specjalnych warunkach. Jeżeli czas transportu jest krótki, wystarczy zastosować torbę termoizolacyjną. W przypadku dłuższych podróży zalecane są lodówki turystyczne, które dłużej zachowują niską temperaturę.

Jak przechowywać leki po otwarciu?

Tabletki pakowane w blistrach

Tabletki pakowane w blistrach mogą być stosowane przez cały okres ważności, który nadrukowany jest na opakowaniu.

Antybiotyki w zawiesinie

Data ważności antybiotyków w zawiesinie z amoksycyliną (Augmentin, Amoksiklav, Taromentin, Amotaks), którą można znaleźć na opakowaniu, dotyczy suchego proszku. Po dodaniu wody do butelki z antybiotykiem, lek może być przechowywany tylko 7-14 dni w lodówce. Związane jest to z faktem, iż woda i wysoka temperatura sprzyjają rozwojowi drobnoustrojów, które destabilizują lek. 

Insuliny

Odwrotna sytuacja jest m.in. z insuliną stosowaną przez chorych na cukrzycę. Przed otwarciem powinna być przechowywana w lodówce, natomiast peny z insuliną po pierwszym użyciu trzymamy w temperaturze pokojowej przez około miesiąc. Po tym czasie są niezdatne do użycia.

Krople do oczu

Podobnie jest z kroplami do oczu zawierającymi latanoprost, które obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe (np. Latanost, Rozaprost, Xaloptic). Powinny być przechowywane w lodówce, a po otwarciu w temperaturze poniżej 25°C maksymalnie przez 4 tygodnie.

Zawsze sprawdzaj, przez jaki czas od otwarcia możesz stosować nawilżające krople do oczu. Kroplom do oczu stawia się wyjątkowo wysokie wymagania jakościowe, muszą być jałowe i nie mogą zawierać nierozpuszczalnych zanieczyszczeń. Stosowanie kropli po terminie przydatności grozi poważnymi infekcjami oczu. Konserwanty mogą podrażniać wrażliwe oczy, dlatego producenci starają się ich unikać.

Krople do oczu, od daty otwarcia, można przechowywać przez okres:

Dostępne są również preparaty zawierające jednorazową dawkę leków tzw. minimsy (Hyabak UD, Biolan, Starazolin Hydrobalance One). W tym przypadku nie musimy martwić się o przechowywanie po otwarciu, bo po aplikacji pojemnik wyrzucamy.

Syropy na kaszel

W przypadku syropów na kaszel termin przydatności do stosowania po otwarciu jest różny. Wynika on z rodzaju zastosowanych konserwantów i stabilności produktu.

Przykłady czasu przydatności od pierwszego otwarcia

Leki przygotowywane w aptece

Leki recepturowe przygotowywane są w aptece na zapotrzebowanie konkretnego pacjenta. Przepisanie leku recepturowego umożliwia lekarzowi dobranie odpowiedniego składu do wieku, stopnia zaawansowania choroby i indywidualnych cech chorego. Apteka musi zapewnić odpowiednie wyposażenie i warunki przygotowania leków.

Leki recepturowe nie zawsze zawierają środki konserwujące, przez co ich przydatność do użycia jest krótsza niż leków gotowych:

  • proszki - do 30 dni w suchym i chłodnym miejscu;
  • maści i kremy - do 30 dni w chłodnym miejscu;
  • czopki i globulki - do 30 dni w lodówce;
  • roztwory i zawiesiny wodne - 7 dni w temperaturze pokojowej, 14 dni w lodówce;
  • syropy bez konserwantów - 7 dni w temperaturze pokojowej;
  • roztwory i zawiesiny spirytusowe - do 30 dni szczelnie zamknięte;
  • krople do oczu - 24 godziny lub do 10 dni jeśli zawierają konserwanty.

W razie jakichkolwiek wątpliwości, zawsze możesz zadać pytanie farmaceutom GdziePoLek.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 2017-12-07 07:41:05

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie możesz go traktować jako konsultację farmaceutyczną. Przed zażyciem leku przeczytaj ulotkę, a w przypadku pytań skonsultuj się ze swoim lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Na Twoje pytania w temacie jak przechowywać leki? odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

+ dodaj pytanie


Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.