Koronawirus u dzieci - objawy i powikłania

Panuje powszechna opinia, że COVID-19 nie stanowi szczególnego zagrożenia dla najmłodszych. Uważa się, że dzieci nie chorują na COVID-19 lub chorują bardzo łagodnie. Czy faktycznie koronawirus jest dla dzieci całkowicie nieszkodliwy? Czy dzieci, mimo braku objawów, mogą zarażać albo doświadczać powikłań pokowidowych?

Prawdą jest, że dzieci w większości przechodzą zakażenie COVID-19 łagodniej niż dorośli. Cięższy i bardziej niebezpieczny przebieg może mieć jednak miejsce u wcześniaków, noworodków i niemowląt, u dzieci przewlekle chorych (np. z chorobą nowotworową, wadami genetycznymi) oraz otyłych. Nie można więc całkowicie lekceważyć zagrożenia. Dodatkowym zmartwieniem jest zespół pokowidowy, który może rozwijać się w kilka tygodni po infekcji.

Jakie są objawy COVID-19 u dzieci?

Większość dzieci (80-90%) choruje bezobjawowo lub łagodnie. Uważa się, że wynika to z faktu, że dzieci mają mniej receptorów ACE2, które stanowią punkt wejścia wirusa do komórki. Potwierdzają to relacje rodziców, których pociechy pomimo pozytywnego wyniku testu nie rozwinęły żadnych objawów lub pojawiły się lekkie i przemijające dolegliwości.

Objawy COVID-19 u najmłodszych to katar, kaszel, biegunka, bóle głowy czy gorączka. Może także pojawić się wysypka. Problemy z oddychaniem i duszności nie są tak częste jak u dorosłych.

Charakterystyczna i częsta jest utrata lub zaburzenia węchu i smaku, ale w przypadku bardzo małych dzieci trudno jest ustalić, czy ten objaw faktycznie występuje. Można go podejrzewać, jeśli obserwujemy, że chory malec ma pogorszony apetyt lub nie chce zjeść potrawy, za którą wcześniej przepadał. Jak objawowy przebieg choroby u swoich dzieci opisują ich mamy?

Joanna: Córeczka miała suchy i męczący kaszel oraz uciążliwe skoki temperatury, nawet powyżej 40 stopni. Widać było przy tym, że nie czuje się dobrze, była rozdrażniona i płaczliwa. Dolegliwości utrzymywały się około półtora tygodnia.

Katarzyna: U nas COVID-19 przebiegał z katarem i trudną do zbicia gorączką. Dodatkowym objawem była wysypka, takie drobne krostki.

Ewa: Widać było, że córka jest osłabiona, gorączkowała i bardzo dużo spała. Nie miała chęci do zabawy. W naszym przypadku dodatkowym kłopotem były wymioty i biegunka.

Jak postępować z dzieckiem z COVID-19?

U dziecka ze zdiagnozowanym COVID-19, ale bez objawów choroby, wystarczająca jest teleporada u lekarza z podstawowej opieki zdrowotnej. Warto dbać o prawidłowe nawodnienie dziecka i regularnie (co najmniej 4 razy na dobę) mierzyć ciepłotę ciała.

W przypadku skąpych objawów można podawać leki, które będą je zwalczać np. przeciwgorączkowe. Rekomendowane jest zbadanie dziecka przez lekarza i kontrolny pomiar saturacji (czytaj więcej: COVID-19: w poszukiwaniu tlenu).

W przypadki nasilonych objawów (np. przedłużająca się gorączka, odwodnienie, silny kaszel) oraz u dzieci z grupy ryzyka, lekarz POZ po badaniu może zdecydować o skierowania dziecka do szpitala.

PIMS, czyli zespół pokowidowy u dzieci

Według dotychczasowych obserwacji, u dzieci po 2 do 5 tygodni po COVID-19, może rozwinąć się groźne powikłanie, nawet jeśli dziecko chorowało bezobjawowo lub łagodnie.

Właściwa i pełna nazwa to Paediatric Inflammatory Multisystem Syndrome Temporally associated with SARS-CoV-2: PIMS-TS, a po polsku - wieloukładowy zespół zapalny po COVID-19.

Najczęściej dotyczy dzieci w wieku szkolnym między 7 a 10 rokiem życia, ale może wystąpić także u dzieci zarówno młodszych, jak i starszych. Szacuje się, że PIMS rozwija się u około 1 na 1000 dzieci zakażonych SARS-CoV-2. Najprawdopodobniej jest to nieprawidłowa reakcja immunologiczna organizmu.

Na jakiej podstawie diagnozuje się PIMS?

W przebiegu PIMS praktycznie zawsze występuje i utrzymuje się gorączka powyżej 38,5 stopnia Celsjusza – przez co najmniej 3 dni. Wskaźniki zapalne, takie jak CRP, są podwyższone (znacznie powyżej 100 mg/l). Bardzo często dołączają się bóle brzucha (silne, sprowadzające podejrzenie zapalenia wyrostka robaczkowego), wymioty i biegunka. U około 3/4 małych pacjentów dochodzi do zaburzeń układu krążenia oraz wysypki. Jest ona plamista, rumieniowa, zlewająca się, ale nie swędzi i nie boli. Zapalenie spojówek może pojawić się u więcej niż 60% dzieci z PIMS. Pacjent jest osłabiony, może zgłaszać bóle głowy i kończyn. Prawdopodobne są także objawy ze strony układu oddechowego (np. kaszel), nerwowego (apatia, niedowłady) czy nerek.

Czy PIMS jest niebezpieczny dla dziecka?

PIMS to ostry i potencjalnie niebezpieczny zespół objawów. Gwałtowne pogorszenie może wystąpić po około 5-6 dniach z gorączką. Szczególny niepokój wzbudza możliwość zapalenia mięśnia sercowego, powstawania wad tętnic (tętniaków) oraz ryzyko wstrząsu. Dzieci z podejrzeniem PIMS powinny być leczone w szpitalu, najlepiej z zapleczem kardiologicznym. Śmiertelność szacuje się na około 2%.

W jaki sposób leczy się PIMS?

PIMS jest nową jednostką chorobową, opisaną po raz pierwszy dopiero w maju 2020 roku. Nie ma na ten moment ścisłych wytycznych leczenia, ale uważa się, że podstawową rolę odgrywa terapia immunosupresyjna i immunomodulująca. W pierwszej kolejności podaje się dożylnie immunoglobuliny, lekami drugiego rzutu są glikokortykosteroidy, a w ostatniej kolejności sięga się po przeciwzapalne leki biologiczne, takie jak anakinra, tocilizumab czy infliksymab.

Większość małych pacjentów z PIMS wykazuje cechy zaburzonej krzepliwości - w takich przypadkach włącza się leczenie przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe.

Czy to prawda, że dzieci nie zarażają wirusem SARS-CoV-2?

Nie jest prawdą, że dzieci nie przenoszą koronawirusa. Dziecko, nawet łagodnie przechodzące chorobę, może stanowić zagrożenie dla innych - w szczególności dla osób starszych (np. dziadków) czy bliskich z obniżoną odpornością.

Jak zapobiegać COVID-19 u dzieci?

Jeśli nie ma takiej konieczności, nie zabieraj dziecka w miejsca, gdzie może przebywać wiele osób. Zapoznaj malucha z zasadami higieny i wyjaśnij - adekwatnie do wieku i możliwości poznawczych dziecka - dlaczego należy ich przestrzegać. Już najmłodsze dzieci można uczyć prawidłowego mycia rąk.

Czy będzie można zaszczepić dzieci przeciwko COVID-19?

Aktualnie do stosowania na terenie Unii Europejskiej zatwierdzono dwie szczepionki - Comirnaty, którą można podawać od 16. roku życia oraz COVID-19 Vaccine Moderna przeznaczoną dla pacjentów powyżej 18. roku życia.

Szczepienie młodszych dzieci nie jest na razie możliwe. Nie wynika to jednak z faktu, że szczepionka w tej grupie wiekowej jest niezalecana - po prostu dotychczasowe badania kliniczne nie objęły populacji najmłodszych pacjentów. Układ odpornościowy dzieci dojrzewa i różni się od tego u dorosłych, reakcje poszczepienne mogą być silniejsze i dlatego wymagane są osobne badania.

Producenci szczepionek przeciwko COVID-19 rozpoczęli już takie testy, potrwają one kilka miesięcy. W pierwszej kolejności obejmą pacjentów w wieku powyżej 12. roku życia. Szczepionki dla dzieci będą dostępne prawdopodobnie nie wcześniej niż pod koniec 2021.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 13.01.2021 09:53:43

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Skonsultuj się z lekarzem on-line

Potrzebujesz recepty? Odczuwasz niepokojące objawy? Teraz możesz odbyć konsultację z lekarzem nie wychodząc z domu.

Umów telekonsultację

Najnowsze pytania

Czy tlen medyczny jest w aptekach?
Czy jest tlen medyczny?
odpowiada Angelika Talar-Śpionek

Jakie są zalecenia po szczepieniu na COVID-19?
Dzień dobry, Jakie są zalecenia po szczepieniu na COVID ? Czy osoby po szczepieniu tym szczepieniu (tak jak po innych), mogą mieć chwilowo obniżoną...
odpowiada Katarzyna Domagała

Czy w Polsce można już zaszczepić się przeciwko COVID-19?
Czy w Polsce można się już zaszczepić na koronawirusa? I jak się zaszczepie na grypę, to będę mógł też na COVID, a może już nie ma sensu?
odpowiada Olga Sierpniowska

Ile kosztuje Veklury?
Ile kosztuje veklurin
odpowiada Olga Sierpniowska

W której aptece w Rzeszowie dostanę pulsoksymetr?
W której aptece w Rzeszowie dostanę Pulsoksymetr
odpowiada Angelika Talar-Śpionek

Na Twoje pytania w temacie koronawirus u dzieci - objawy i powikłania odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Brak produktów przypisanych do tego tematu.