Domowa apteczka

Wakacje dobiegły końca, a kalendarz i pogoda za oknem przypominają nam, że wchodzimy w okres jesienno-zimowy. Jest to czas zwiększonej liczby zachorowań zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci. Pierwsze jesienne przeziębienie pewnie część z nas ma już za sobą. Dla tych, którzy nie posiadają domowej apteczki, być może zmiana aury będzie sygnałem do jej skompletowania, a dla pozostałych osób, do przejrzenia i uzupełnienia jej zawartości. I chociaż wiadomym jest, że leczeniem zajmują się lekarze, to zdarzają się sytuacje wymagające szybkiej interwencji lub udzielenia pierwszej pomocy. Dobrze być na to odpowiednio przygotowanym.

Planując zawartość domowej apteczki pamiętajmy, że powinny się w niej znaleźć tylko podstawowe preparaty do doraźnego zastosowania przed ewentualną wizytą u lekarza.

Pogrupujmy je tematycznie, według najczęstszych przypadłości, które mogą nas spotkać. Zwykle są to:

  • drobne urazy,
  • ból,
  • przeziębienie,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
  • alergia.

Leki na drobne urazy i skaleczenia

W celu uniknięcia gorączkowego poszukiwania czegoś, co nadaje się do opatrzenia rany, np. w przypadku skaleczenia, przygotujmy:

  • środek do dezynfekcji i oczyszczenia rany, np. wodę utlenioną lub Octenisept spray - preparat bardziej trwały i wygodniejszy w użyciu, przyspiesza też gojenie,
  • materiały opatrunkowe - kilka jałowych kompresów gazowych o różnych rozmiarach, gaza jałowa, bandaż i zestaw plastrów,
  • środek przyspieszający gojenie ran, np. w przypadku niewielkich oparzeń, otarć (Hydrosil żel, Octenilin żel),
  • rękawiczki jednorazowe, nożyczki.

Leki przeciwbólowe

Doustne leki przeciwbólowe

Zastosujemy je w przypadku nagłego bólu głowy, zęba, bólu mięśni lub stawów.

Warto mieć w apteczce preparat zawierający ibuprofen, który działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie (Ibuprom, Ibum forte, Nurofen, Ibupar) lub jeden z preparatów zawierających paracetamol (Apap, Apap Extra, Efferalgan 500, Solpadeine).

Należy pamiętać o tym, że paracetamol w odróżnieniu od ibuprofenu nie wykazuje działania przeciwzapalnego.

Preparaty o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym do użytku zewnętrznego

Przydatne mogą być także np. maści i żele z diclofenakiem (Voltaren żel, Olfen, Dolgit) lub plastry przeciwbólowe również zawierające diklofenak (Itami, Olfen) - przydadzą się dla złagodzenia bólu mięśni i stawów, przeciążonych np. pracą fizyczną lub gdy doznamy kontuzji uprawiając sport.

Więcej o uśmierzaniu bólu piszemy w artykule Leki przeciwbólowe.

Leki na przeziębienie

Preparaty obniżające gorączkę

Aby obniżyć gorączkę, możemy wykorzystać wymienione wyżej leki przeciwbólowe, które oprócz działania przeciwgorączkowego złagodzą również ból głowy oraz bóle mięśniowe towarzyszące często stanom grypowym (Apap, Ibum, Ibuprom Max).

Przydatne mogą być też leki zawierające kwas acetylosalicylowy (Aspirin, Aspirin C, Polopiryna S) lub preparaty złożone, które oprócz działania przeciwgorączkowego i przeciwbólowego, łagodzą objawy kataru i kaszlu, w zależności od składu (Fervex, Gripex, Tabcin, Grypolek).

Preparaty łagodzące ból gardła

Warto zaopatrzyć się w tabletki do ssania, np. Faringosept, który działa przeciwbólowo i przeciwbakteryjnie lub środek w aerozolu do rozpylania w jamie ustnej np. Tantum verde, Orofar spray, Strepsils spray, Uniben.

Leki na katar

Zastosujemy tu preparaty złożone (Fervex, Gripex Max) oraz krople do nosa, które znoszą obrzęk i przekrwienie błony śluzowej nosa i zatok (Otrivin, Xylorin, Sulfarinol),

Preparaty na kaszel

Dobrze jest mieć w apteczce jeden środek wykrztuśny, na kaszel mokry (Flegamina, Acc optima, Mucosolvan, Guajazyl) i jeden preparat o działaniu przeciwkaszlowym, hamujący kaszel. Zastosujemy go przy kaszlu suchym (Thiocodin, Acodin, Supremin, Dexacaps).

Postać leku, jaką wybierzemy - tabletki czy syrop - zależy od indywidualnych preferencji.

WAŻNE: Trzeba tylko pamiętać, żeby nie podawać jednocześnie leku wykrztuśnego i przeciwkaszlowego, gdyż wykazują one przeciwstawne działania.

Przy przeziębieniu przebiegającym z mokrym kaszlem, bólem gardła i chrypką, doskonale sprawdzają się także tzw. tabletki emskie - Sal Ems, które rozpuszczone w mleku z odrobiną miodu ułatwiają odksztuszanie i działają napotnie. Warto je mieć pod ręką.

Przeczytaj więcej o lekach stosowanych w przeziębieniu.

Biegunka, niestrawność, zatrucia pokarmowe

Nie zaszkodzi umieścić w apteczce małe opakowanie leku przeciwbiegunkowego (Stoperan, Węgiel leczniczy) oraz probiotyk, który podany w przypadku zaburzeń żołądkowo-jelitowych pomoże odbudować fizjologiczną florę bakteryjną jelit (Enterol, Multilac, Bactilac, Trilac).

Pomocny może być też środek działający rozkurczowo, np. No-spa oraz elektrolity (Orsalit, ElektroVit, Elektrolity), w przypadku odwodnienia w czasie biegunki lub wymiotów.

Zobacz, jakie inne leki na trawienie są dostępne w aptekach.

Podrażnienie oczu, łzawienie

Coraz częściej uskarżamy się na podrażnienia oczu np. po długiej pracy przy komputerze. Osoby, które miewają takie dolegliwości, powinny zaopatrzyć się w kilka ampułek soli fizjologicznej (Natrium chloratum 0,9%) i krople o działaniu nawilżającym. Sprawdzą się tu takie preparaty, jak: Starazolin hydrobalance, Lacrimal natura, Zuma Świetlik Plus.

WAŻNE: Jeżeli mamy lub planujemy umieścić w apteczce krople do oczu, zwróćmy szczególną uwagę na ich termin ważności po otwarciu oryginalnie zamkniętego opakowania. Jest to bardzo istotne, ze względu na to, że leki do oczu niewłaściwie lub zbyt długo przechowywane, tracą jałowość, przez co nie nadają się do użytku.

Najlepiej kupić w aptece krople w jednorazowych ampułkach, tzw. minimsach, co umożliwi nam doraźne zastosowanie takiego leku. Nienaruszone ampułki możemy przechowywać i wykorzystać zgodnie z datą ważności podaną na opakowaniu.

Alergie

Jeżeli mamy w domu alergików zadbajmy o to, żeby w apteczce znalazło się wapno musujące (Calcium C, Calcium Alergo Plus) lub w syropie (Calcium Sanosvit), ewentualnie tabletki o działaniu przeciwalergicznym (Zyrtec, Allertec, Hitaxa) oraz krople do oczu (np. Polcrom) i krople do nosa (Xylorin Alergia, Otrivin Allergy, Afrin). Do przemycia oczu może przydać się także wspomniana już sól fizjologiczna w ampułkach po 5 ml.

Więcej o alergii i dostępnych na nią produktach leczniczych można przeczytaj tutaj.

To przykładowe preparaty, które mogą nam się przydać w domowych apteczkach. Każda z nich będzie inna. Jej zawartość należy dokładnie zaplanować, uwzględniając nasze indywidualne potrzeby oraz pamiętając o tym, że nie wszystkie leki można podać dzieciom.

Jeśli wśród Twoich domowników znajdują się również dzieci, przeczytaj, jakie leki mogą być przez nie przyjmowane.

Jak dbać o porządek w domowej apteczce?

Odpowiednio skompletowana i uporządkowana apteczka może uratować nas przed niemiłymi niespodziankami. Pamiętajmy jednak o kilku ważnych zasadach.

  1. Kompletując apteczkę, nie przesadzajmy z ilością preparatów! Zastanówmy się, co jest nam najbardziej potrzebne do udzielenia pierwszej pomocy sobie i domownikom w razie nagłego zdarzenia lub zachorowania i dobierzmy jak najbardziej uniwersalne preparaty.
  2. Sprawdzajmy warunki przechowywania leków. Są one podane na opakowaniu lub w ulotce informacyjnej dla pacjenta. Jeżeli nie podano takiej informacji, lek należy przechowywać w temperaturze pokojowej, czyli od 15oC do 25oC.
  3. Leki przechowujmy z dala od światła, słońca i wilgoci, w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt, w dobrze zamkniętych opakowaniach z ulotkami, do których będziemy mogli zajrzeć w razie potrzeby.
  4. Przy zakupie leków do apteczki sprawdzajmy daty ważności! Dobrze, żeby były one jak najdłuższe. Przynajmniej dwa razy w roku sprawdzajmy daty ważności leków. Oznaczajmy wyraźnie flamastrem leki z krótkimi datami przydatności.
  5. W apteczce utrzymujmy porządek, ułatwia to szybkie skorzystanie z potrzebnych leków, gdy zajdzie taka potrzeba. Materiały opatrunkowe, nożyczki, środki do dezynfekcji ran oddzielmy od pozostałych preparatów. Podobnie leki przepisane przez lekarza i przeznaczone dla poszczególnych domowników. Opiszmy je wyraźnie imieniem danej osoby, żeby wykluczyć możliwość pomyłkowego podania specyfiku niewłaściwej osobie.
  6. Przed zastosowaniem leku z domowej apteczki należy koniecznie przeczytać ulotkę dołączoną do opakowania. Zwróćmy uwagę na przeciwwskazania do stosowania (np. nadciśnienie, choroba wrzodowa żołądka, choroby nerek, ciąża i okres karmienia piersią) i na to, z jakimi lekami nie można danego preparatu stosować łącznie, gdyż może to nasilić lub osłabić działanie lecznicze zażywanych przez nas leków lub wywołać działania niepożądane. Wiele osób przyjmuje stale leki przepisane przez lekarza, w związku z tym trzeba mieć na uwadze fakt, że mogą wystąpić interakcje (tj. wzajemne oddziaływania na siebie substancji leczniczych zawartych w zażywanych preparatach) i być ostrożnym przy samodzielnym leczeniu.

Co zrobić z przeterminowanymi lekami?

Pamiętajmy, że w żadnym wypadku nie należy stosować leków po upływie ich daty ważności. Dotyczy to zarówno leków doustnych, jak i tych do użytku zewnętrznego. Ze względu na możliwy rozkład zawartych w nich substancji, mogą wykazywać działania szkodliwe dla naszego zdrowia lub brak działania leczniczego.

Leki przeterminowane i takie, które zostały nam po kuracjach zleconych przez lekarzy, należy zanieść do apteki, gdzie są specjalne pojemniki na leki przeznaczone do utylizacji.

W razie problemów i wątpliwości farmaceuci chętnie udzielą niezbędnych wskazówek.

Leków, bez względu na ich termin ważności, nie wolno wyrzucać do śmietników, do kanalizacji czy też spalać w domowych piecach, gdyż może być to szkodliwe dla środowiska naturalnego, a także dla zdrowia i życia ludzi i zwierząt, gdy medykamenty dostaną się w niepowołane ręce.

Kiedy sięgnąć do apteczki, a kiedy po pomoc lekarza?

Pamiętajmy, że z leków należy korzystać rozsądnie i zawsze przed zastosowaniem zapoznać sie z informacjami zawartymi w ulotce.

Domowa apteczka ma nam umożliwić doraźną pomoc. Sami nie powinniśmy leczyć się zbyt długo. Jeżeli pomimo zastosowania preparatu dostępnego bez recepty, po dwóch-trzech dniach objawy nie ustępują lub nasilają się, koniecznie skontaktujmy się z lekarzem.

Zawsze też w razie wątpliwości możemy skorzystać z fachowej porady farmaceuty – w aptece lub na https://www.gdziepolek.pl/opinie-i-pytania.

A przy okazji, gdy już skompletujemy naszą domową apteczkę, może warto znaleźć chwilę na przypomnienie sobie zasad udzielania pierwszej pomocy?


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 2017-10-03 11:54:42

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie możesz go traktować jako konsultację farmaceutyczną. Przed zażyciem leku przeczytaj ulotkę, a w przypadku pytań skonsultuj się ze swoim lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Inny odpowiednik Ibum- pytanie.
odpowiada Antonina Kłudkiewicz

Pytanie o kaszel
odpowiada Katarzyna Borkowska

Na Twoje pytania w temacie domowa apteczka odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

+ dodaj pytanie


Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.