Herbata zielona (herbata chińska) (camellia sinensis)

Herbata chińska jest krzewem uprawianym w Chinach, Japonii, Indiach, Cejlonie a także, na mniejszą skalę, również w innych krajach o ciepłym klimacie. Surowcem pozyskiwanym z herbaty chińskiej są jej pączki liściowe wraz z 3 lub 4 najmłodszymi liśćmi. Liść herbaty działa pobudzająco, a sporządzany z niego napar jest jednym z najbardziej popularnych napojów kofeinowych na świecie.

Preparaty z dodatkiem herbaty są dostępne w aptece bez recepty i występują w postaci tabletek (np. Hydrominum, Proliver Cardio), kropli (np. Lacrimal Natura), kapsułek (np. Therm Line forte new formula, Olimp Vita-min Multiple Sport), a także ziół do zaparzania (np. Apteo Herbatka na cholesterol, Verdin Fix z czarną herbatą).

Spis treści

Czym różni się herbata chińska, herbata zielona i herbata czarna?

Jakie właściwości posiada liść herbaty?

W jakich schorzeniach stosowany jest liść herbaty?

Czy środki odchudzające z zieloną herbatą są bezpieczne? – zielona herbata a ryzyko uszkodzenia wątroby

Ile kofeiny zawiera herbata zielona?

Jakie są skutki uboczne stosowania herbaty?

Czy preparaty z dodatkiem herbaty można stosować w ciąży?

Czy preparaty z dodatkiem herbaty można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Źródła

Czym różni się herbata chińska, herbata zielona i herbata czarna?

Herbata chińska (camellia sinensis) to roślina, z której liści otrzymywana jest zarówno herbata zielona, jak i herbata czarna. Aby uzyskać zieloną herbatę, surowiec należy ususzyć zaraz po zbiorze w lekko podwyższonej temperaturze. Otrzymanie czarnej herbaty jest nieco bardziej skomplikowane – świeże liście camellia sinensis należy poddać fermentacji, a następnie ususzyć.

Innymi odmianami herbaty powstałymi poprzez różny sposób przetworzenia surowca są herbata biała, żółta oraz oolong.

Jakie właściwości posiada liść herbaty?

Należy pamiętać, że działanie herbaty może różnić się od sposobu jej przyrządzenia oraz rodzaju. Ze względu na największą popularność herbaty zielonej oraz czarnej, dostępne badania opierają się głównie na tych rodzajach. Liście herbaty posiadają właściwości:

• przeciwutleniające,

• zwiększające wydalanie moczu,

• łagodnie pobudzające,

• zwiększające zdolność do dłuższego wysiłku umysłowego oraz szybkość kojarzenia i zapamiętywania,

• dzięki obecności garbników napar z liści herbaty działa przeciwbiegunkowo i przeciwbakteryjnie.

Ponadto niektóre badania wskazują na to, że herbata może posiadać właściwości:

• regulujące metabolizm glukozy i lipidów,

• hamujące wchłanianie i powstawanie lipidów, trawienie skrobi, transport lipidów z wątroby do tkanki tłuszczowej oraz zwiększające wydalanie lipidów,

• dane wskazują również, że w porównaniu z czarną herbatą, zielona herbata może częściowo hamować apetyt.

W jakich schorzeniach stosowany jest liść herbaty?

Według Europejskiej Agencji Leków (EMA) liść herbaty wykorzystywany jest głównie jako tradycyjny ziołowy produkt leczniczy do łagodzenia uczucia zmęczenia i osłabienia. Surowiec oraz wyciągi i ekstrakty z niego pozyskiwane, stanowią składnik wielu suplementów diety i kosmetyków. Najczęściej spotykanym zastosowaniem suplementów diety z dodatkiem zielonej herbaty jest zmniejszenie masy ciała.

Czy środki odchudzające z zieloną herbatą są bezpieczne? – zielona herbata a ryzyko uszkodzenia wątroby

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (ESFA) wydał w 2018 r. opinię naukową dotyczącą szkodliwości katechin zawartych w ekstraktach zielonej herbaty, wykorzystywanych m.in. do produkcji preparatów wspomagających odchudzanie. Wskazuje w niej, że przyjmowanie produktów zawierających (-)-3-galusan epigallokatechiny w dawce dobowej równej lub większej niż 800 mg, powoduje zwiększenie aktywności transaminaz w surowicy, co może być wskaźnikiem uszkodzenia wątroby. Stwierdzono również, że napary z zielonej herbaty przygotowane samodzielnie nie stanowią ryzyka uszkodzenia wątroby.

Ze względu na powyższe ustalenia zdecydowano, że od 21 czerwca 2023 r. wszystkie preparaty posiadające w swoim składzie wyciągi z zielonej herbaty zawierające (-)-3-galusan epigallokatechiny w dawce równiej lub wyższej niż 800 mg muszą zostać wycofane z obrotu na terenie Unii Europejskiej.

Opakowania produktów z zieloną herbatą powinny dodatkowo mieć umieszczoną informację na temat  dobowej zalecanej do spożycia porcji preparatu, maksymalnej liczby jego porcji, a także informacji o zawartości (-)-3-galusan epigallokatechiny w jednej porcji produktu. Na opakowaniu muszą pojawić się również ostrzeżenia odnośnie zagrożenia wynikającego ze stosowania (-)-3-galusanu epigallokatechiny .

Ile kofeiny zawiera herbata zielona?

Zawartość kofeiny w liściach herbaty jest różna w zależności od rodzaju herbaty, a także sposobu jej przyrządzenia. W przypadku zielonej herbaty zawartość kofeiny to około 35-70 mg na 250 ml naparu. Czarna herbata posiada około 60-90 mg kofeiny w tej samej objętości, natomiast herbata biała 30-55 mg, a herbata oolong 50-75 mg.

Jakie są skutki uboczne stosowania herbaty?

Zbyt częste przyjmowanie mocnych naparów z herbaty może ograniczać wchłanianie niektórych substancji, takich jak witamina B1, żelazo, magnez, wapń, selen, cynk, mangan, miedź, kobalt, a także innych składników odżywczych. Przypuszcza się, że (-)-3-galusan epigallokatechiny w dawce dobowej równej lub większej niż 800 mg może powodować uszkodzenie wątroby.

Czy preparaty z dodatkiem herbaty można stosować w ciąży?

Preparaty zawierające w swoim składzie herbatę (w szczególności wyciągi z herbaty zielonej) są przeciwwskazane w okresie ciąży.

Czy preparaty z dodatkiem herbaty można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Preparaty zawierające w swoim składzie herbatę (w szczególności wyciągi z herbaty zielonej) są przeciwwskazane w okresie karmienia piersią.

Źródła:

• „Rośliny lecznicze i ich zastosowanie” Aleksander Ożarowski

• „Chemistry and Biological Activities of Processed Camellia sinensis Teas: A Comprehensive Review” Liang Zhang, Chi-Tang Ho, Jie Zhou, Jânio Sousa Santos, Lorene Armstrong, Daniel Granato

• Community herbal monograph on Camellia sinensis (L.) Kuntze, non fermentatum folium

• https://mgr.farm/aktualnosci/suplementy-diety-zawierajace-ekstrakty-z-zielonej-herbaty-na-cenzurowanym-wazne-zmiany/