Atopowe zapalenie skóry (AZS) - jakie są objawy egzemy i jak ją leczyć?

Spis treści

Objawy atopowego zapalenia skóry

Fazy i stopień ciężkości egzemy

Leczenie atopowego zapalenia skóry

Objawy atopowego zapalenia skóry (egzemy)

Atopowe zapalenie skóry jest rodzajem egzemy i jedną z najtrudniej leczących się chorób skóry wieku dziecięcego. W celu jej rozpoznania stosuje się specjalne kryteria diagnostyczne. Warunkiem rozpoznania choroby jest występowanie trzech z czterech głównych objawów klinicznych (duże kryteria diagnostyczne) oraz stwierdzenie co najmniej trzech kryteriów uzupełniających (dodatkowych).

Do dużych kryteriów diagnostycznych zaliczamy świąd skóry, charakterystyczną lokalizację zmian skórnych (w zależności od wieku), przewlekły i nawrotowy przebieg, dodatni wywiad w kierunku rodzinnej atopii.

Do kryteriów dodatkowych zaliczamy m.in.: suchość skóry, świąd podczas pocenia, dodatnie wyniki testów skórnych z alergenami, przebarwienia powiek i zacienienia wokół oczu, nietolerancje niektórych pokarmów i inne.

Fazy i stopień ciężkości atopowego zapalenia skóry (egzemy)

W różnym wieku u tej samej osoby zmiany skórne mają odmienną lokalizację. W przebiegu AZS można wyróżnić trzy fazy:

• I faza - okres niemowlęcy - do 2. roku życia, często ma ostry przebieg, a zmiany występują głównie na twarzy i głowie, mają charakter wysiękowy,

• II faza - późne dzieciństwo - do ok. 12. roku życia, może dojść do samoistnej remisji lub rozwinąć się astma i alergia wziewna,

• III faza - okres młodzieńczy i wieku dorosłego - zmiany mają charakter grudkowo - wypryskowy.

Atopowe zapalenie skóry może może mieć przebieg łagodny, średni i ciężki.

Leczenie atopowego zapalenia skóry (egzemy)

Terapia egzemy, w tym AZS polega na leczeniu objawowym, przeciwzapalnym i wzmacniającym uszkodzonej naturalnej warstwy skóry. Dobór terapii zależy od wieku pacjenta i nasilenia zmian chorobowych.

Leczenie miejscowe AZS

Glikokortykosteroidy

GSK to złoty standard w leczeniu AZS. Ze względu na siłę działania podzielono je na siedem grup. Leki należące do grupy I charakteryzują się największą, a leki z grupy VII najmniejszą aktywnością:

• I grupa - propionian klobetazolu, dipropionian betametazonu,

• II grupa - dipropionian betametazonu (maść), pirośluzan mometazonu (maść),

• III grupa - dipropionian betametazonu (krem), propionian flutikazonu (maść), acetonid fluocinolonu (maść),

• IV grupa - pirośluzan mometazonu (krem i lotio), acetonid triamcynolonu (maść), acetonid fluocinolonu (krem),

• V grupa - piwalan flumetazonu (maść), maślan hydrokortyzonu, propionian flutikazonu (krem),

• VI grupa - piwalan flumetazonu (krem), acetonid triamcynolonu (krem),

• VII grupa - deksametazon, piwalan prednizolonu, octan hydrokortyzonu.

Glikokortykosteroidy wykazują silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne (zmniejszają odpowiedź układu odpornościowego) i antyproliferacyjne (hamują nieprawidłowe podziały komórek).

W przypadku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów w postaci preparatów miejscowych może dojść do pojawienia się objawów ubocznych w postaci zaniku naskórka i skóry właściwej, rozszerzenia naczyń krwionośnych (teleangiektazji), rozstępów skóry, odbarwienia i przebarwienia skóry, nadmiernego owłosienia, trądziku posteroidowego, zapalenia mieszków włosowych, owrzodzenia oraz nadkażenia skóry (bakteryjnego, wirusowego, grzybiczego).

Inhibitory kalcyneuryny

• takrolimus - naturalna substancja wyizolowana z bakterii Streptomyces tsukubensis; stosowany w transplantologii, w prewencji odrzucania przeszczepów; skuteczny w umiarkowanym i ciężkim AZS; może być stosowany na wszystkich powierzchniach skóry, włączając głowę, szyję oraz powieki,

• pimekrolimus - zalecany w terapii umiarkowanej i łagodnej postaci AZS.

Emolienty

Emolienty są preparatami nawilżająco-zmiękczającymi, które łagodzą objaw suchości skóry. Tworzą ochronny płaszcz lipidowy, który zapobiega utracie wody przez naskórek. Powinny być stosowane dwa razy dziennie, ponieważ ich działanie utrzymuje się maksymalnie 6 godzin. Aplikuje się je bezpośrednio po kąpieli, ponieważ zawartość wody w skórze jest wtedy największa.

Avene XeraCalm	La Roche-Posay Lipikar Baume

Sprawdź jakie kosmetyki stosować, jeśli cierpisz na AZS: Kosmetyki na atopowe zapalenie skóry (AZS)

Leczenie ogólne AZS

Leki przeciwhistaminowe

Stosowane są w celu zniesienia świądu, jako leczenie uzupełniające:

• I generacja, np. klemastyna, antazolina, dimetinden, prometazyna, hydroksyzyna, cyproheptadyna, ketotifen - mogą powodować senność i zaburzenia koncentracji,

• II generacja, np. cetyryzyna, loratadyna - słabiej przenikają do ośrodkowego układu nerwowego i rzadziej powodują senność, a także rupatadyna - nowa substancja także o właściwościach przeciwzapalnych i bilastyna

• nowa - III generacja - izomery i metabolity II generacji, np. desloratadyna, feksofenadyna, lewocetyryzyna - całkowicie pozbawione działania na ośrodkowy układ nerwowy.

Inne leki

W leczeniu AZS niezbyt często stosuje się cyklosporynę i glikokortykosteroidy doustne. Związane jest to z ich działaniami niepożądanymi.

Leczenie uzupełniające egzemy

W leczeniu uzupełniającym można stosować fototerapię, która zarezerwowana jest dla przypadków ciężkich i opornych na leczenie. Niestety może ona powodować przedwczesne starzenie się skóry i wzrost ryzyka nowotworów skóry.

Suplementacja preparatów zawierających kwas γ-linolenowy, który zawarty jest w nasionach ogórecznika lekarskiego i nasionach wiesiołka.