Bulimia - jak zwalczyć wilczy głód?

Szczupła sylwetka i atrakcyjny wygląd to coraz bardziej pożądane we współczesnym świecie atuty. Jednak granicę pomiędzy zdrowym stylem życia a obsesją łatwo jest przekroczyć. Co robić, kiedy dbanie o wagę zmienia się w niebezpieczną chorobę - bulimię?

Czym jest bulimia?

Kiedy życie "kręci się" wokół jedzenia

Bulimia, zwana inaczej żarłocznością psychiczną (bulimia nervosa), to choroba należąca do grupy zaburzeń odżywiania. Bardzo długo nie funkcjonowała ona jako osobna jednostka chorobowa – opisał ją dopiero w 1979 roku brytyjski psychiatra Gerald Russell.

Chory ma wypaczony obraz własnego ciała i obniżoną samoocenę, nadmiernie koncentruje się na szczupłej sylwetce i przejawia silny lęk przed przybraniem na wadze.

Bulimia, czyli "wilczy głód"

Choroba polega na występowaniu epizodów objadania się – spożywania nadmiernej ilości pokarmów o dużej wartości kalorycznej (przekraczającej wielokrotnie dzienne zapotrzebowanie) w krótkim czasie (do 2 godzin). Ataki wywoływane są niepohamowanym i niekontrolowanym przymusem jedzenia. Tłumaczy to nazwę choroby – pochodzi ona od słowa „bulimis”, co dosłownie oznacza "byczy głód” (z greckiego bous - byk i limos - głód).

Napad żarłoczności może wywołać każda trudna emocjonalnie czy stresująca sytuacja. Bulimicy odczuwają brak poczucia bezpieczeństwa i kontroli - objadając się, rozładowują napięcie emocjonalne, jakie temu towarzyszy. Epizody objadania się występują minimum 2 razy w tygodniu, od co najmniej 3 miesięcy.

Lęk przed przybraniem na wadze

Dla bulimii charakterystyczne jest stosowanie po ataku obżarstwa ekstremalnych metod mających na celu pozbycie się nadmiaru pokarmu. W tym celu chory prowokuje wymioty, przyjmuje środki przeczyszczające, moczopędne, odchudzające lub przyspieszające metabolizm.

Istnieje także tak zwany „nieprzeczyszczający” typ choroby, w którym pacjent po napadzie stosuje głodówkę lub intensywne ćwiczenia fizyczne (w tym ostatnim przypadku mówi się o „bulimii sportowej”). Pacjent odsuwa w ten sposób zagrożenie związane z ryzykiem przybrania na wadze. Tylko takie postępowanie przynosi „ulgę” i ostateczne rozładowanie napięcia oraz poczucia winy.

Jakie są przyczyny bulimii?

Uważa się, że przyczyn choroby należy upatrywać przede wszystkim w czynnikach społecznych związanych z trudnościami w życiu rodzinnym i rówieśniczym. Na pojawienie się bulimii może mieć wpływ otoczenie sprzyjające ukształtowaniu się takich cech osobowości, jak wysoka podatność na stres, wysoki poziom lęku czy utrwalone nieprawidłowe nawyki żywieniowe.

Nie bez znaczenia jest wszechobecny przekaz medialny kreujący trend, w którym bycie szczupłym oznacza sukces życiowy, zawodowy i towarzyski. Obsesja odchudzania i eksperymenty z różnymi dietami, często nieskutecznymi, mogą być wstępem do rozwoju bulimii.

Kto choruje na bulimię?

Chorują przede wszystkim młode, dorosłe kobiety – stanowią one około 90% pacjentów [1]. Częstość występowania bulimii szacuje się na 0,5–2% wśród płci żeńskiej [1]. Według niektórych źródeł liczby te mogą być sporo wyższe.

Choroba może dotknąć każdego, także osoby wiodące życie z pozoru pozbawione trosk. Bulimiczki postrzegane są przez otoczenie jako ambitne i przebojowe perfekcjonistki.

Publicznie do zmagań z bulimią przyznały się między innymi Geri Halliwell, Nicole Scherzinger, Lady Gaga, Diane Keaton czy Demi Lovato. Znaną postacią cierpiącą na zaburzenia odżywiania była także księżna Diana Spencer.

Czym różni się bulimia od anoreksji?

Anoreksja, podobnie jak bulimia, należy do zaburzeń odżywiania skoncentrowanych na utrzymaniu niskiej masy ciała. Anorektycy w odróżnieniu od bulimików po prostu całkowicie unikają jedzenia – głodzą się, w związku z czym nie muszą uciekać się do "metod kompensacyjnych", np. wymiotów. Anorektycy w przebiegu choroby stają się wyraźnie wychudzeni. Waga bulimika na ogół jest prawidłowa lub nieznacznie przekracza normę.

Zdarza się, że objawy bulimii występują na przemian z objawami anoreksji – mówi się wówczas o bulimareksji. Obie choroby mogą także w siebie wzajemnie przechodzić.

Czy bulimia jest niebezpieczna?

  • Bulimia dewastuje układ pokarmowy, w którym może dojść do stanów zapalnych i uszkodzeń – w szczególności przełyku, żołądka i jelit.
  • Choroba niszczy dziąsła oraz zęby (szkliwo zębów ulega uszkodzeniu pod wpływem kwasów ze zwracanej treści pokarmowej), mogą także pojawić się problemy ze skórą i włosami.
  • Wywoływanie wymiotów i stosowanie leków przeczyszczających może skutkować odwodnieniem i wystąpieniem zaburzeń wodno-elektrolitowych. Mogą one negatywnie odbijać się na funkcjonowaniu układu krążenia (z zaburzeniami rytmu serca włącznie) i pracy nerek.
  • Nieleczona bulimia może wywoływać lub nasilać stany lękowo-depresyjne. Mogą pojawić się także zaburzenia hormonalne i problemy z płodnością.

Czy bulimia w ciąży szkodzi nienarodzonemu dziecku?

Nieprawidłowe nawyki żywieniowe charakterystyczne dla bulimii mogą szkodzić nienarodzonemu dziecku – w organizmie przyszłej mamy może brakować witamin i minerałów niezbędnych dla prawidłowego rozwoju płodu, zwiększa się ryzyko poronie­nia lub porodu przedwczesnego. Ponadto, jeśli kobieta w celu „oczyszczenia” organizmu stosuje leki, mogą one być przyczyną wystąpienia wad rozwojowych u nienarodzonego dziecka.

Czy z bulimii można się wyleczyć?

Zaburzenia odżywiania są uleczalne. Uważa się, że przy prawidłowo prowadzonym leczeniu, całkowite ustąpienie bulimii możliwe jest u około połowy pacjentów, a u około 30% można uzyskać istotną poprawę.

Dla pomyślności terapii ważne jest wczesne wykrycie choroby. Istotne jest także nastawienie pacjenta – chęć przyznania, że problem istnieje. Chorzy często wstydzą się i ukrywają problem. Z jednej strony wiedzą, że ich postępowanie nie jest normalne i że sobie szkodzą, z drugiej – są przekonani, że kontrolują to, dzieje się z ich ciałem i psychiką. Wyjawienie najbliższym prawdy o przeżywanych trudnościach i uzyskanie ich wsparcia jest równie ważnym etapem w walce z chorobą, jak zwrócenie się o pomoc fachową.

Do jakiego lekarza udać się, aby leczyć bulimię?

Szanse na samodzielne uporanie się z chorobą są znikome. Pacjent zdecydowany na pokonanie bulimii powinien być pod opieką specjalistów – przede wszystkim tych zajmujących się zdrowiem psychicznym - psychiatry, psychologa, psychoterapeuty. Takich specjalistów można szukać w poradniach zdrowia psychicznego. Aby udać się do lekarza psychiatry nie jest wymagane skierowanie. Na wizytę u psychologa i psychoterapeuty wymagane jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (np. od lekarza rodzinnego). Można również udać się do prywatnego gabinetu - wtedy skierowanie nie jest wymagane.

Udanie się po profesjonalną pomoc jest istotne także dlatego, że u chorych na żarłoczność często występują dodatkowe zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, stany lękowe, kłopoty ze snem, zaburzenia osobowości czy uzależnienia.

W przypadku pacjentów z bulimią wskazana może być ponadto konsultacja u specjalisty do spraw żywienia oraz regularna opieka lekarza rodzinnego.

Jak można leczyć bulimię?

  • Pomoc psychologiczna może mieć formę terapii poznawczo-behawioralnej, psychoterapii czy terapii rodzinnej. Nakierowana jest na rozpoznawanie emocji i panowanie nad nimi.
  • Farmakoterapia bulimii polega na stosowaniu preparatów z grupy leków przeciwdepresyjnych, przede wszystkim tak zwanych selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, z których w przypadku bulimii najszerzej stosowana jest fluoksetyna (np. Seronil, Bioxetin, Andepin, Deprexetin, Fluxemed, Fluoxetin Polpharma, Fluoksetyna EGIS, Fluoxetine Vitabalans). Fluoksetynę, dostępną w aptekach na receptę, stosuje się wraz z psychoterapią w celu zmniejszenia chęci objadania się i zwracania spożytych pokarmów.

Leczenie powinno być kompleksowe i długoterminowe. Rokowania są lepsze, jeśli terapię podejmie się wcześnie. W wybranych przypadkach lekarz może skierować pacjenta na leczenie w wyspecjalizowanych ośrodkach lub oddziałach zajmujących się leczeniem zaburzeń odżywiania.

Źródła

[1] Zaburzenia zachowania związane z odżywianiem - Cz. II: Żarłoczność psychiczna (bulimia) łac., ang. bulimia nervosa

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 20.06.2019 17:35:19

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Dlaczego źle się czuję po zastosowaniu zamiennika?
Dzien dobry wycofali andepin 20 mg a biore bioxetin 20 i calkiem zle sie czuje caly czas spie a po andepinie normalnie funkcjonowalam
odpowiada Olga Sierpniowska

Na Twoje pytania w temacie bulimia - jak zwalczyć wilczy głód? odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.