Udar cieplny i przegrzanie organizmu

Lato powinno być ciepłe. Szczególnie jeśli planujemy urlop i wybieramy się nad morze, na Mazury lub na działkę. Dzięki promieniom słonecznym czujemy przypływ energii, odpoczywamy i jesteśmy zmotywowani do działania. Dlatego warto z tego korzystać, ale… z umiarem. Przegrzanie organizmu jest bardzo niebezpieczne! Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy przegrzania organizmu, jak powinna wyglądać pierwsza pomoc oraz jak nie doprowadzić do tej groźnej sytuacji.

Udar cieplny czy udar słoneczny?

Udar cieplny jest ostatnim etapem reakcji organizmu na przegrzanie. Może dojść do niego podczas przebywania w nagrzanym, źle wentylowanym pomieszczeniu, np. w aucie, saunie lub gorącym i wilgotnym klimacie. Może też powstać w wyniku nadmiernego wysiłku fizycznego. Występuje, jeśli ustrój nie jest w stanie odprowadzić nagromadzonego nadmiaru ciepła.

Przegrzanie najczęściej dotyczy dzieci i seniorów ponieważ w tych grupach wiekowych mechanizmy termoregulacji są najsłabsze. Narażeni są również cukrzycy, osoby otyłe, cierpiące na choroby serca czy nadczynność tarczycy, a także osoby pod wpływem alkoholu. Szczególnie uważać powinny również osoby przyjmujące leki przeciwalergiczne, moczopędne, antydepresyjne oraz nasenne.

Udar słoneczny to szczególna odmiana udaru cieplnego. Jego przyczyną jest nadmierne oddziaływanie słońca i wysokiej temperatury na ciało, co prowadzi do zaburzeń pracy ośrodka termoregulacji, odwodnienia i nadmiernej utraty elektrolitów. Działanie promieni słonecznych na skórę głowy prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i przekrwienia mózgu. Temperatura mózgu wzrasta o 1,5-2°C. Oddawanie ciepła przez organizm staje się wtedy znacznie utrudnione lub wręcz uniemożliwione. Może to prowadzić do zagrożenia zdrowia, a w niektórych przypadkach nawet życia.

Jak rozpoznać udar?

Pamiętaj, że im wcześniej rozpoznane są wczesne objawy zaburzeń cieplnych, tym większa jest szansa uniknięcia poważnych powikłań zdrowotnych. Nie bagatelizuj żadnych objawów. Objawy udaru cieplnego są podobne do udaru słonecznego.

Objawy udaru cieplnego i udaru słonecznego

Udar cieplnyUdar słoneczny
wzmożona potliwość wzmożona potliwość
nudności nudności
osłabienie organizmu osłabienie organizmu
zaczerwienienie twarzy lub w ciężkim przypadku bladość zaczerwienienie twarzy lub w ciężkim przypadku bladość
bełkotliwa mowa, chwiejny chód bełkotliwa mowa, chwiejny chód
zaczerwienienie i poparzenie skóry
wysoka gorączka (powyżej 40°C), dreszcze
bóle i zawroty głowy
przyspieszenie pracy serca
niskie ciśnienie krwi
zaburzenia widzenia
niepokój, rozbicie psychiczne

WAŻNE: Objawy mogą pojawić się nawet kilka godzin po ekspozycji na ciepło.

Co robić w razie udaru?

W przypadku podejrzenia udaru cieplnego konieczne jest leczenie szpitalne. Udar cieplny jest stanem zagrożenia zdrowia, a nawet życia, więc niezwłocznie wezwij pomoc (tel. 999 lub 112).

Podstawą udzielania pierwszej pomocy jest chłodzenie pacjenta oraz podtrzymanie podstawowych czynności życiowych, do czasu przybycia pogotowia ratunkowego. W tym celu:

  • Przenieś pacjenta w chłodne i zaciemnione miejsce.
  • Przygotuj chłodne okłady na twarz i szyję. Nie używaj bardzo zimnej wody, bo może to wywołać dreszcze, a to z kolei zwiększa produkcję ciepła przez organizm.
  • Zapewnij dopływ chłodnego powietrza do reszty ciała poprzez zdjęcie odzieży wierzchniej i rozpięcie ubrania.
  • Zwiększ ruch powietrza wokół pacjenta - włącz wentylator lub energicznie wachluj.
  • Jeśli chory jest przytomny, podawaj mu duże ilości chłodnych napojów bezalkoholowych w małych porcjach.

Powikłania udaru

Powikłania udaru są bardzo groźne dla zdrowia i życia. Wśród nich znajdują się:

  • drgawki,
  • niewydolność oddechowa,
  • uszkodzenie mięśni (rabdomioliza),
  • niewydolność nerek,
  • uszkodzenie wątroby,
  • krwawienia z przewodu pokarmowego,
  • obrzęk płuc,
  • kwasica mleczanowa,
  • śpiączka.

Jak się chronić przed udarem?

  1. Unikaj sytuacji, które powodują przegrzanie i nasłonecznienie organizmu.
  2. Staraj się nie przebywać na słońcu pomiędzy godziną 11:00 a 15:00 - jest to istotne również z punktu widzenia szkodliwości promieni słonecznych na skórę.
  3. Noś odzież w jasnych kolorach z naturalnych materiałów takich jak len, bawełna, jedwab. Ponadto pamiętaj o używaniu lekkiego nakrycia głowy.
  4. Po 10-20 minutach przebywania na słońcu schroń się w cieniu lub klimatyzowanym pomieszczeniu. Dzięki temu Twoje ciało się schłodzi, a ryzyko udaru znacząco się zmniejszy.
  5. Nie zapomnij również o odpowiednim nawodnieniu organizmu. W słoneczne dni organizm traci wodę i elektrolity poprzez skórę. W związku z tym zamiast 1,5-2 litrów wody, wypijaj nawet dwa razy więcej. Do wody dodawaj elektrolity w postaci owoców, np. cytryn, malin lub pomarańczy. Możesz też skorzystać z gotowych proszków do rozpuszczania w wodzie dostępnych w aptece, na przykład: Orsalit, Elektrolity, Acidolit, Hydronea, Dicodral 60.

Unikanie słońca też nie jest dobrym rozwiązaniem

Ryzyko wystąpienia udaru nie oznacza, że latem powinniśmy zupełnie rezygnować z wystawiania się na działanie promieni słonecznych. Pamiętaj, że słońce jest nam potrzebne do produkcji naturalnej witaminy D - w naszym klimacie praktycznie jedynie w okresie wiosenno-letnim mamy szansę na dostarczenie naszemu organizmowi odpowiednich ilości tej witaminy, bez konieczności suplementacji.

Przy dłuższej ekspozycji na słońce nie zapomnij też o filtrach przeciwsłonecznych, które są niezbędnym składnikiem wakacyjnej apteczki.

Ważne, aby korzystać z dobrej pogody z głową i niezbędną wiedzą.

Życzymy wspaniałego lata!

W razie jakichkolwiek wątpliwości, zawsze możesz zadać pytanie farmaceutom GdziePoLek.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Dina Dąbrowska
ostatnia zmiana: 29.06.2018 13:17:02

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o. o.

Najnowsze pytania

Na Twoje pytania w temacie udar cieplny i przegrzanie organizmu odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

+ dodaj pytanie


Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.