Pokrzywa zwyczajna (urtica dioica)

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) jest rośliną stosowaną w farmacji, kosmetologii i przemyśle spożywczym. Surowiec leczniczy stanowią liście, korzeń i łodyga. Pokrzywa działa moczopędnie (wspomaga usuwanie nadmiaru wody z organizmu), poprawia trawienie, pomaga zrzucić zbędne kilogramy, wzmacnia odporność, jest także źródłem witamin z grypy B, witaminy C i K.

W aptekach dostępne są preparaty jednoskładnikowe, w formie płynnej, np. nalewki, soku lub w postaci tabletek czy kapsułek. Pokrzywa jest także składnikiem preparatów złożonych - tabletek lub kapsułek. Liść pokrzywy dostępny jest również w formie zioła do zaparzania lub jako składnik mieszanek ziołowych.

Spis treści

Jakie są właściwości pokrzywy?

W jakich chorobach można stosować pokrzywę?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania pokrzywy?

Z jakimi lekami nie powinno się łączyć pokrzywy?

Jakie są działania niepożądane pokrzywy?

Jakie są właściwości pokrzywy?

• Pokrzywa ma działanie przeciwhistaminowe. Hamuje aktywność enzymów kilku reakcji zapalnych powodujących wystąpienie reakcji alergicznej.

• Łagodzi objawy nieżytu nosa.

• Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne, antyoksydacyjne.

• Obniża poziom lipidów we krwi.

• Ma działanie przeciwkrwotoczne. Łagodzi drobne krwawienia z przewodu pokarmowego.

• Zwiększa wydzielanie insuliny.

• Obniża ciśnienie krwi.

• Ma silne działanie moczopędne oraz żółciopędne.

• Wspomaga detoksykację organizmu pobudzając pracę nerek i wątroby.

• Dzięki zawartości fitoestrogenów hamuje przyrost prostaty i może być stosowana wspomagająco w leczeniu raka prostaty.

• Pobudza przemianę materii oraz perystaltykę jelit.

• Hamuje wypadanie włosów, korzystnie wpływa na mikrokrążenie skóry oraz wzmacnia włosy i paznokcie.

• Stosowana zewnętrznie, zmniejsza nadmierny łojotok, a także odżywia i oczyszcza skórę oraz przeciwdziała łupieżowi.

W jakich chorobach można stosować pokrzywę?

Pokrzywa stosowana jest w leczeniu chorób alergicznych oraz nieżytach nosa. Ze względu na działanie przeciwzapalne, poleca się ją chorym na reumatyzm oraz cierpiącym na łagodne bóle stawowe o małym nasileniu, a także na stany zapalne jamy ustnej. Może hamować rozwój niektórych nowotworów. Działa wspomagająco w leczeniu trądziku, hiperlipidemii, cukrzycy, nadciśnieniu oraz w łagodnym przeroście prostaty.

Ze względu na dużą zawartość żelaza, pokrzywę poleca się osobom z anemią. W formie soku stosowana jest jako preparat wzmacniający odporność, zwłaszcza przy chorobach bakteryjnych, przeziębieniu i grypie. Pokrzywę zaleca się w kamicy nerkowej, chorobach woreczka żółciowego oraz w terapii obrzęków. Może być stosowana również wspomagająco w procesie odchudzania. Łagodzi stany napięcia nerwowego i zmniejsza stres. Wspomaga leczenie czyraków i ran.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania pokrzywy?

Preparatów z pokrzywą nie powinny stosować osoby z uczuleniem na ten surowiec. Ze względu na brak danych klinicznych, nie zaleca się stosowania pokrzywy u kobiet ciężarnych i karmiących piersią oraz dzieci poniżej 2. roku życia.

Ze względu na działanie moczopędne, nie należy spożywać pokrzywy zbyt często (więcej niż 2-3 razy dziennie), gdyż może to prowadzić do nadmiernego usuwania składników mineralnych z organizmu. Nie zaleca się stosowania pokrzywy chorym na nowotwory, z ciężkimi chorobami nerek, z krwawieniami lub chorobami układu rozrodczego, a także w przypadku konieczności przyjmowania zmniejszonej ilości płynów (np. w ciężkich chorobach serca). Pokrzywy nie należy stosować w leczeniu obrzęków wywołanych chorobą serca lub nerek. 

Z jakimi lekami nie powinno się łączyć pokrzywy?

Nie zaleca się łączenia pokrzywy zwyczajnej z lekami przeciwcukrzycowymi ze względu na możliwość nasilenia ich działania. Pokrzywa potęguje również działanie leków moczopędnych, obniżających poziom kwasu moczowego we krwi oraz obniżających ciśnienie krwi.

Jakie są działania niepożądane pokrzywy?

Nadmierne spożycie pokrzywy może prowadzić do niedoborów składników mineralnych i witamin oraz do nadmiaru żelaza w organizmie. Ponadto może dochodzić do hipoglikemii. U niektórych pacjentów mogą wystąpić łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. nudności) lub skórne reakcje alergiczne (np. świąd).