Melisa lekarska (melissa officinalis)

Melisa lekarska (Melissa officinalis) to roślina z rodziny jasnotowatych i jedno z najpopularniejszych ziół stosowanych w medycynie. Wykazuje szereg dobroczynnych właściwości, w tym uspokajające, relaksujące i nasenne. Dostępna jest w sprzedaży pod postacią suszu do zaparzania, tabletek lub płynnego, etanolowego wyciągu ze świeżego ziela melisy.

Ze względu na swój charakterystyczny zapach, który zawdzięcza obecności olejków, znana jest również pod nazwą cytrynowe ziele. Rośnie dziko w Europie Południowej, Azji oraz Afryce Północnej. Surowcem melisy są liście oraz ulistnione szczyty pędów zebrane przed kwitnieniem rośliny. Surowiec należy suszyć w zacienionym, przewiewnym miejscu, w temperaturze nie wyższej niż 35°C.

Spis treści

Co zawiera i jak działa melisa?

Jakie są właściwości melisy?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania melisy?

Jak stosować melisę?

Co zawiera i jak działa melisa?

Liście melisy zawierają olejki eteryczne (0,05%-0,8%), takie jak cytronelol, kumen, pinen, cytral, które nadają roślinie charakterystyczny zapach. Ponadto w liściach można znaleźć również trójterpeny i kwasy polifenolowe (chlorogenowy, rozmarynowy) o działaniu antyoksydacyjnym oraz garbniki (5%) odpowiadające za mechanizm przeciwzapalny, bakteriobójczy i ściągający. Inne związki zawarte w melisie to flawonoidy, związki śluzowe, gorycze, sole mineralne (miedź, mangan, cynk, żelazo), karotenoidy oraz chlorofil, który jest silnym antyoksydantem wspierającym pracę jelit. 

Jakie są właściwości melisy?

• łagodzi bóle miesiączkowe i sprawdza się w przypadku skąpego krwawienia podczas menstruacji,

• regularne picie melisy poprawia pamięć i koncentrację oraz funkcje poznawcze - zwłaszcza u osób starszych,

• działa uspokajająco, zmniejsza napięcie i rozdrażnienie,

• ułatwia zasypianie,

• zapobiega miażdżycy poprzez zmniejszanie stężenia cholesterolu we krwi,

• powoduje cofanie się zmian degeneracyjnych w wątrobie i zapobiega jej stłuszczeniu,

• sprawdza się w przypadku problemów trawiennych - zwiększa wydzielanie soków żołądkowych, przez co polecana jest do picia po spożyciu ciężkostrawnych posiłków,

• działa spazmolitycznie - łagodzi stany skurczowe w obrębie jelit i dróg żółciowych,

• zapobiega rozwojowi wirusów, grzybów i bakterii - sprawdzi się w przypadku łojotoku, łupieżu i nawracających opryszczek,

• hamuje rozwój bakterii Helicobacter pylori odpowiedzialnej za występowanie choroby wrzodowej żołądka,

• działa antyoksydacyjnie, dzięki zawartości szeregu substancji wykazujących zdolność zwalczania wolnych rodników.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania melisy?

Stosowanie melisy nie jest wskazane w przypadku osób z marskością wątroby oraz nadwrażliwością lub alergią na ten surowiec. Nie zaleca się stosowania melisy przed zabiegami operacyjnymi, ze względu na wystąpienie potencjalnych interakcji między zielem a lekami stosowanymi przed i po zabiegu. Należy zachować ostrożność podczas stosowania melisy u osób, które pracują na wysokościach i prowadzą pojazdy, ze względu na jej sedatywne działanie.

Jak stosować melisę?

Melisa najczęściej stosowana jest w postaci naparu z suszu, chociaż można go również przygotować na bazie świeżych liści. 1 łyżkę suszu zalewamy szklanką wrzącej wody, odstawiamy na około 15-20 minut. Tak przygotowany, nieco przestudzony napar można wypijać w ilości maksymalnie 3-4 filiżanek dziennie. Herbatka z melisy jest preparatem stosunkowo bezpiecznym, który może być stosowany nawet przez kobiety w ciąży, jednak nadmiar wypitego naparu może sugerować przedawkowanie i objawiać się pod postacią zawrotów i bólu głowy, nudności, wymiotów, bólów brzucha a nawet trudności z oddechem.