4 marca obchodzimy Światowy Dzień Otyłości – to dobra okazja, by uświadomić sobie, że otyłość nie jest kwestią wyglądu ani „braku silnej woli”, lecz przewlekłą chorobą metaboliczną, wymagającą leczenia i długofalowego wsparcia. Warto przy tym zadać sobie pytanie: jakie możliwości terapii są dziś dostępne i czego pacjent może realnie oczekiwać po leczeniu? Sprawdź, co medycyna oferuje już teraz, a jakich nowych rozwiązań możemy oczekiwać w najbliższej przyszłości.
Spis treści
Otyłość w liczbach i podejście do leczenia – dlaczego sama dieta nie zawsze wystarcza
Nowoczesne leczenie otyłości – jak działają leki na odchudzanie i ile można dzięki nim schudnąć?
Po jakim czasie widać efekty terapii lekami na otyłość?
Jak utrzymać masę ciała po zakończeniu terapii lekami na otyłość?
Nowości w leczeniu otyłości – czego możemy spodziewać się w przyszłości?
Wyższe dawki już istniejących leków z grupy GLP-1
Leki doustne – wygodna alternatywa dla zastrzyków
CagriSema – innowacyjne podejście do leczenia otyłości
Orforglipron – doustna alternatywa w leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2
Przełomowe badania nad nowym lekiem UBT251
Kolejne generacje leków – wielomechanizmowe podejście
Otyłość w liczbach i podejście do leczenia – dlaczego sama dieta nie zawsze wystarcza
Otyłość to problem globalny, gdyż dotyka około 16% dorosłych na całym świecie. W Polsce sytuacja jest jeszcze poważniejsza – z nadwagą lub otyłością zmaga się ponad połowa dorosłych, a około 27% spełnia kryteria otyłości.
Chorobę otyłościową rozpoznaje się wtedy, gdy wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi 30 lub więcej. Taki wynik wskazuje na znaczny nadmiar masy ciała i jest związany ze zwiększonym ryzykiem wielu poważnych chorób, w tym chorób serca, cukrzycy typu 2 czy niektórych nowotworów.
Choć podstawą leczenia pozostaje zmiana stylu życia – odpowiednio zbilansowana dieta i regularna aktywność fizyczna – u części pacjentów działania te nie przynoszą wystarczających efektów. W takich sytuacjach coraz częściej włącza się farmakoterapię jako element kompleksowego leczenia. Obejmuje ono nie tylko wsparcie lekowe, ale także edukację żywieniową, ruch oraz opiekę specjalistów, co zwiększa szansę na trwałą poprawę stanu zdrowia i skuteczną kontrolę masy ciała.
Nowoczesne leczenie otyłości – jak działają leki na odchudzanie i ile można dzięki nim schudnąć?
Otyłość to nie tylko „gromadzenie kilogramów”. To choroba metaboliczna, która wpływa na funkcjonowanie hormonów, apetyt i sposób, w jaki organizm gospodaruje energią. W ostatnich latach leczenie otyłości przeszło dużą zmianę — pojawiły się leki, które mogą realnie pomagać pacjentom znacznie redukować masę ciała, często w sposób trwały i pod kontrolą lekarza.
Najnowocześniejsze terapie otyłości bazują na tzw. analogach inkretyn, przede wszystkim agonistach receptora GLP-1, czyli substancjach naśladujących hormony jelitowe naturalnie regulujące uczucie głodu i sytości. Są to preparaty w postaci zastrzyków podawanych raz dziennie (liraglutyd – Saxenda) lub raz w tygodniu (semaglutyd – Wegovy). Dostępny jest także tirzepatyd, który działa podwójnie – na receptory GLP-1 i GIP (Mounjaro KwikPen) – który również podaje się raz w tygodniu.
Dzięki lekom na otyłość pacjent:
szybciej odczuwa sytość po posiłku,
rzadziej odczuwa głód,
łatwiej kontroluje spożywane porcje,
ma szansę obniżyć masę ciała bardziej niż tylko przy diecie i ćwiczeniach.
Nowoczesne podejście do leczenia otyłości coraz bardziej przypomina terapię innych chorób przewlekłych – takich jak cukrzyca czy nadciśnienie – w których stosuje się preparaty długofalowo wpływające na metabolizm. Leki te nie zastępują zdrowej diety ani aktywności fizycznej, ale mogą istotnie wzmocnić ich efekt i stanowić realne wsparcie dla osób, u których sama zmiana stylu życia nie przynosi oczekiwanych rezultatów.
W badaniach klinicznych pacjenci z otyłością stosujący te leki uzyskiwali średnią redukcję masy ciała w granicach 15–20% wagi wyjściowej, czyli nawet około jednej piątej początkowej masy ciała. U niektórych osób efekt był jeszcze większy, sięgając 25% lub więcej, w zależności od dawki, czasu terapii i indywidualnych cech organizmu. Takie wyniki przewyższają efekty typowo uzyskiwane wyłącznie przy diecie i aktywności fizycznej, a także są istotnie wyższe niż w przypadku wcześniejszych terapii farmakologicznych stosowanych w leczeniu otyłości (np. orlistat, fentermina).
W praktyce codziennej lekarze obserwują, że pacjenci stosujący nowoczesne leki na otyłość mogą tracić średnio 8–12% masy ciała w ciągu roku terapii. Efekty te zależą od regularności stosowania leku, stylu życia oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak metabolizm czy choroby współistniejące. Warto pamiętać, że przerwanie terapii często prowadzi do zatrzymania utraty masy ciała lub nawet jej ponownego wzrostu, dlatego decyzje o kontynuacji lub stopniowym odstawieniu leku powinny być podejmowane pod nadzorem specjalisty.
Więcej informacji o dostępnych lekach znajdziesz w kategorii – Leki na odchudzanie
Po jakim czasie widać efekty terapii lekami na otyłość?
Tempo efektów terapii zależy od rodzaju leku, jego dawki oraz indywidualnej reakcji organizmu.
Wiele osób zauważa pierwsze zmiany już po 6–8 tygodniach regularnego stosowania – zwykle spadek masy ciała wynosi wtedy kilka procent wagi wyjściowej. Najbardziej zauważalne efekty pojawiają się po kilku miesiącach, a po około roku terapii pacjenci mogą stracić średnio 8–12% swojej początkowej masy ciała.
Jak utrzymać masę ciała po zakończeniu terapii lekami na otyłość?
Z badań wynika, że po odstawieniu leków inkretynowych część pacjentów doświadcza stopniowego wzrostu masy ciała. Nie jest to „efekt jo-jo” w klasycznym rozumieniu, lecz konsekwencja powrotu fizjologicznych mechanizmów regulujących apetyt. Dlatego zakończenie farmakoterapii powinno być zaplanowane.
Aby zwiększyć szanse na utrzymanie efektu:
nie należy odstawiać leku nagle bez konsultacji z lekarzem – czasem rozważa się stopniowe zmniejszanie dawki,
warto utrzymać stałą, realistyczną strukturę żywienia (regularne posiłki, odpowiednia podaż białka i błonnika),
należy kontynuować aktywność fizyczną – szczególnie trening oporowy, który pomaga zachować masę mięśniową i podstawową przemianę materii,
warto monitorować masę ciała (np. raz w tygodniu), by wcześnie reagować na niewielkie wzrosty,
należy w razie potrzeby korzystać ze wsparcia dietetyka lub lekarza.
U części pacjentów leczenie farmakologiczne ma charakter długoterminowy – podobnie jak w nadciśnieniu czy cukrzycy. Decyzja o czasie trwania terapii powinna być indywidualna i oparta na bilansie korzyści oraz bezpieczeństwa.
Nowości w leczeniu otyłości – czego możemy spodziewać się w przyszłości?
Wyższe dawki już istniejących leków z grupy GLP-1
Komisja Europejska zatwierdziła nową, wyższą dawkę semaglutydu (Wegovy) – 7,2 mg – przeznaczoną dla dorosłych pacjentów, którzy po stosowaniu dawki 2,4 mg wymagają dalszej redukcji masy ciała. Decyzja obowiązuje we wszystkich 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej i daje lekarzom dodatkową możliwość intensyfikacji terapii u osób, które nie osiągnęły satysfakcjonujących efektów przy standardowej dawce.
W badaniach klinicznych STEP UP i STEP UP T2D pacjenci przyjmujący semaglutyd w dawce 7,2 mg uzyskali średnią redukcję masy ciała na poziomie 21%, a około jedna trzecia uczestników schudła 25% lub więcej. Co istotne, większość utraconej masy (84%) stanowiła tkanka tłuszczowa, przy zachowaniu funkcjonalności mięśni.
Obecnie dawka 7,2 mg podawana jest w postaci trzech jednoczesnych wstrzyknięć po 2,4 mg, przyjmowanych raz w tygodniu. Producent złożył również wniosek o dopuszczenie do obrotu jednodawkowego wstrzykiwacza 7,2 mg na terenie Unii Europejskiej. Lek nie jest jeszcze dostępny w aptekach (zapisz się na powiadomienia, aby być na bieżąco z informacjami odnośnie tego produktu – news Wegovy).
Leki doustne – wygodna alternatywa dla zastrzyków
Doustny semaglutyd (Wegovy w tabletce, 25 mg raz dziennie) w badaniach klinicznych wykazał skuteczność porównywalną do tej samej substancji podanej w zastrzykach. U uczestników badania odnotowano znaczną utratę masy ciała, poprawę kontroli poziomu cukru we krwi oraz parametrów sercowo-naczyniowych. Efekty były podobne niezależnie od wieku, a osoby o niskiej sprawności fizycznej zauważyły poprawę w codziennych czynnościach. Lek był dobrze tolerowany – ewentualne skutki uboczne, głównie ze strony układu pokarmowego, miały charakter łagodny lub umiarkowany. Obecnie doustny semaglutyd w dawce 25 mg pozostaje w fazie badań klinicznych i nie jest jeszcze dostępny w aptekach.
Personalizacja leczenia
Coraz większy nacisk kładzie się na dopasowanie leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta. Uwzględnia się profil genetyczny, mikrobiom jelitowy i metabolizm, co pozwala lekarzom wybierać najbardziej skuteczne i bezpieczne opcje terapii.
CagriSema – innowacyjne podejście do leczenia otyłości
Kolejnym przełomem w leczeniu otyłości jest eksperymentalny lek CagriSema, opracowany przez firmę Novo Nordisk, znaną z leków Ozempic i Wegovy. W jednym wstrzykiwaczu łączy dwa składniki: semaglutyd (agonista receptora GLP-1) oraz kagrilintyd (analog amyliny). Takie połączenie działa synergistycznie, zmniejszając apetyt, wzmacniając uczucie sytości i spowalniając opróżnianie żołądka, co przekłada się na głębszą i bardziej trwałą redukcję masy ciała w porównaniu do terapii o pojedynczym mechanizmie działania.
W badaniu REDEFINE 4 uczestnicy leczeni CagriSema osiągnęli średnią utratę masy ciała ok. 23%, co potwierdza bardzo wysoką skuteczność leku, choć nie osiągnięto pełnej równoważności statystycznej względem tirzepatydu. Lek podaje się raz w tygodniu podskórnie w wygodnym penie, co zwiększa komfort terapii i ułatwia przestrzeganie zaleceń lekarskich. Obecnie CagriSema pozostaje terapią badawczą, ale producent złożył już wniosek o dopuszczenie do obrotu w USA, a po rejestracji lek może stać się jedną z najbardziej skutecznych opcji farmakologicznych w leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2. Zapisz się na powiadomienie, aby otrzymać maila, gdy znana będzie data pierwszej dostawy tego preparatu do polskich aptek – news CagriSema.
Orforglipron – doustna alternatywa w leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2
Orforglipron to nowy lek opracowany z myślą o leczeniu otyłości i cukrzycy typu 2, który wyróżnia się tym, że będzie dostępny w postaci tabletek doustnych. To wygodna alternatywa dla osób, które nie chcą lub nie mogą stosować leków w formie zastrzyków, takich jak liraglutyd (Saxenda) czy tirzepatyd (Mounjaro).
Lek przeszedł już szereg badań klinicznych (m.in. ATTAIN-1, ATTAIN-2, ATTAIN-MAINTAIN, ACHIEVE-1–3, ACHIEVE-5), a opublikowane wyniki wskazują na istotną skuteczność w redukcji masy ciała i poziomu glukozy we krwi, przy profilu bezpieczeństwa zbliżonym do leków GLP-1 podawanych iniekcyjnie. Szczególnie obiecujące są dane z badania ATTAIN-MAINTAIN, które sugerują, że doustna forma orforglipronu może wspierać utrzymanie efektów utraty wagi po wcześniejszym leczeniu lekami wstrzykiwanymi.
W porównaniu z Rybelsusem – doustnym semaglutydem stosowanym w cukrzycy typu 2 – orforglipron nie jest peptydem, dzięki czemu można go przyjmować o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków. Jego budowa chemiczna i prostsza produkcja mogą również zwiększyć dostępność leku dla pacjentów.
Firma Eli Lilly planuje wprowadzenie orforglipronu na rynek w USA w 2026 roku, zarówno w leczeniu otyłości, jak i cukrzycy typu 2. Trwają też badania nad jego potencjalnym zastosowaniem w leczeniu chorób towarzyszących otyłości, m.in. nadciśnienia, obturacyjnego bezdechu sennego czy problemów stawowych, co może uczynić go ważnym elementem kompleksowej terapii.
Przełomowe badania nad nowym lekiem UBT251
Eksperymentalny lek UBT251, opracowywany przez Novo Nordisk we współpracy z United Biotechnology, to potrójny agonista receptorów GLP-1, GIP i glukagonu. W badaniu fazy 2 po 24 tygodniach pacjenci osiągnęli średnią redukcję masy ciała wynoszącą niemal 20%, podczas gdy w grupie placebo spadek wyniósł zaledwie około 2%. Oprócz spadku wagi obserwowano poprawę parametrów metabolicznych, w tym obwodu talii, poziomu glukozy, ciśnienia tętniczego i profilu lipidowego. Lek był dobrze tolerowany, a najczęstsze działania niepożądane miały charakter łagodny lub umiarkowany i dotyczyły przewodu pokarmowego. Kolejne badania mają objąć także pacjentów z cukrzycą typu 2.
Kolejne generacje leków – wielomechanizmowe podejście
Rok 2026 zapowiada się jako przełomowy w farmakoterapii otyłości. Nowe generacje leków łączą różne mechanizmy działania, by wzmocnić efekt terapeutyczny, skrócić czas leczenia i zmniejszyć ryzyko skutków ubocznych.
Prowadzone są badania, m.in. nad zastosowaniem takich substancji jak:
Retatrutyd – potrójny agonista receptorów GLP‑1, GIP i glukagonowego, w badaniach wykazał średnią utratę masy ciała ok. 24%, porównywalną z efektami chirurgii bariatrycznej.
Surwodutyd – agonista receptorów GLP‑1 i glukagonowych, redukcja masy ciała ok. 15% w badaniach klinicznych, jednocześnie poprawiający funkcjonowanie wątroby.
MariTide – agonista GLP‑1 i antagonista GIP, podawany rzadko (raz w miesiącu lub co dwa miesiące), umożliwia utratę ok. 20% masy ciała przy wysokiej wygodzie stosowania.
Te wszystkie kierunki badań pokazują, że w nadchodzących latach pacjenci z chorobą otyłościową mogą liczyć na jeszcze więcej skutecznych, wygodnych i spersonalizowanych opcji terapeutycznych.
Podsumowanie
Leczenie otyłości staje się coraz skuteczniejsze, łatwiejsze w codziennym stosowaniu i lepiej dopasowane do organizmu pacjenta. Dzięki temu zwiększa się szansa na trwałe efekty i lepszą kontrolę masy ciała. Otyłość to przewlekła choroba metaboliczna, której leczenie wymaga kompleksowego podejścia – dieta i aktywność fizyczna są ważne, ale nie zawsze wystarczają. Nowoczesne leki inkretynowe oferują realną szansę na trwałą redukcję masy ciała i poprawę zdrowia, a ich stosowanie powinno odbywać się pod kontrolą specjalistów. Światowy Dzień Otyłości to także okazja, by przypomnieć, że walka z nadwagą to proces długofalowy, wymagający wiedzy, wsparcia i nowoczesnych narzędzi medycyny.
Jeśli masz pytanie odnośnie stosowania leków na otyłość, możesz je zadać na naszym forum – Zapytaj Farmaceutę
Źródła:
World Health Organization. Obesity and overweight. WHO, 2025. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight
MP.pl – Pacjent. Otyłość: choroba metaboliczna, nie kwestia woli. https://www.mp.pl/pacjent/choroby-przewlekle/otylość
Wilding JPH et al., Once-weekly semaglutide in adults with overweight or obesity (STEP trials). NEJM, 2021;384:989–1002.
Rubino D et al., Efficacy of semaglutide 25 mg oral form in OASIS 4 study. ObesityWeek 2025 Conference Proceedings, Atlanta, USA.
Novo Nordisk. Oral semaglutide (Rybelsus) vs Wegovy oral 25 mg in clinical trials. ObesityWeek 2025, Atlanta, USA.
Novo Nordisk & United Biotechnology. UBT251 Phase 2 trial results. GlobeNewswire, February 2026.
Jastreboff AM et al., Retatrutide: triple GIP/GLP-1/glucagon receptor agonist for obesity. The Lancet, 2025; 405: 1234–1244.
Frias JP et al., Surwodutide and MariTide in phase 2 obesity trials. Diabetes Obes Metab, 2025;27:1450–1462.
Instytut Żywności i Żywienia, Raport o stanie odżywiania i otyłości w Polsce 2024.
Informacje od producentów oraz Karty Charakterystyki Leków.