Jak nie zarazić się różyczką?

Myślisz, że to zwykłe przeziębienie, gdy niespodziewanie dostrzegasz drobną wysypkę na karku, za uszami i na szyi. To mogą być objawy różyczki. Jak ją leczyć i czy warto zaszczepić się przeciwko różyczce przed zajściem w ciążę?

Kto może zachorować na różyczkę?

Różyczka to choroba wysoce zakaźna, wywoływana przez wirus różyczki – Rubella virus. Najczęściej chorują na nią dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, jednak osoba dorosła lub nienarodzone jeszcze dziecko również mogą się nią zarazić.

Różyczka przenosi się z człowieka na człowieka - najczęściej przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. Materiałem zakaźnym jest wydzielina jamy nosowo-gardłowej chorego (np. ślina, plwocina) oraz krew, kał i mocz.

Osoba chora może zarażać wirusem już na tydzień przed wystąpieniem objawów i przez 5 dni po ich zaobserwowaniu. Chore niemowlę stanowi źródło zakażenia i wydala wirusa z moczem nawet do 18. miesiąca życia.

Jakie są objawy różyczki?

Początkowo objawy przypominają te towarzyszące przeziębieniu i grypie, jak np. złe samopoczucie, ból głowy, ogólne rozbicie, ból mięśni, ból gardła, zapalenie spojówek (bez towarzyszącego światłowstrętu), podwyższona temperatura ciała.

Na dzień przed wystąpieniem charakterystycznej wysypki, dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych, zwykle na karku, za uszami i na szyi.

Następnie pojawia się wysypka. Najpierw uwidacznia się na twarzy i przypomina wysypkę odrową (zlane, czerwone plamy). W ciągu 24 godzin zajmuje całą powierzchnię ciała. Na karku i kończynach wysypka ma postać drobnych, różowych plamek. Utrzymuje się do 3 dni, a następnie znika nie pozostawiając przebarwień.

Czas trwania choroby to około 2 tygodnie.

Jak leczyć różyczkę?

Jeżeli zaobserwujesz u siebie objawy różyczki, należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu, który na podstawie odpowiedniego wywiadu ustali, czy mogło dojść do zakażenia wirusem. Niekiedy trudno jest zidentyfikować pochodzenie wysypki (konieczne jest różnicowanie z innymi chorobami zakaźnymi i z wysypkami nieinfekcyjnymi, np. alergicznymi), dlatego ważna jest szczera rozmowa z lekarzem podczas wizyty.

Niestety nie ma leku, który zwalczałby wirusa różyczki. Leczenie przebiega zatem objawowo (zmniejsza lub eliminuje jedynie objawy choroby). Po konsultacji z lekarzem możemy zastosować naturalne preparaty oraz leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, dostępne w aptece bez recepty, takie jak np. Ibuprom, Panadol, Theraflu, Metafen, Nurofen. W leczeniu zapalenia spojówek pomocne będą krople, np. Polcrom, Zabak. Wysypka natomiast nie wymaga leczenia, znika samoistnie po kilku dniach.

Jakie mogą być powikłania po różyczce?

Powikłania po przebytej różyczce nie są częste, jednak jeśli wystąpią, mogą stanowić zagrożenia dla życia i zdrowia. Do najczęstszych powikłań zaliczamy zapalenie stawów, różyczkowe zapalenie nerwów lub mózgu.

Najbardziej niebezpieczna jest różyczka u kobiet w ciąży, szczególnie w I trymestrze, ponieważ prowadzi do wystąpienia wad rozwojowych u dziecka.

Szczepienia przeciwko różyczce

Aby zapobiec zakażeniu wirusem różyczki, należy się zaszczepić. W Polsce szczepionka przeciw różyczce dostępna jest jako szczepionka skojarzona przeciw odrze, śwince i różyczce (tzw. szczepionka MMR, np. Priorix, M-M-RvaxPro). Szczepionka MMR, wpisana jest do Programu Obowiązkowych Szczepień Ochronnych. Pierwszą dawkę szczepionki podaje się dzieciom między 13 a 15 miesiącem życia, drugą, tzw. przypominającą, w 10. roku życia.

Z przeprowadzonych badań wynika, iż osoba zaszczepiona pojedynczą dawką szczepionki jest odporna w około 90% na zakażenie wirusem różyczki, a podanie drugiej dawki zwiększa odporność do 99%.

Więcej na temat szczepionek znajdziesz w artykule Czy szczepienia powodują autyzm?

Różyczka w ciąży

Jeśli kobieta zachoruje na różyczkę będąc w ciąży, prawdopodobne jest, że zarazi również swoje nienarodzone dziecko (tzw. różyczka wrodzona).

Powikłania po różyczce u niemowląt

Niemowlęta z różyczką wrodzoną cierpią najczęściej na zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, narządów zmysłów (wzrok, słuch), wady serca, niedorozwój umysłowy. Powyższe powikłania określane są mianem „zespołu różyczki wrodzonej” lub „zespołu Gregga”. Dzieci z zespołem różyczki wrodzonej mogą urodzić się przedwcześnie, z masą ciała zbyt małą w stosunku do wieku ciążowego. Śmiertelność dzieci z zespołem różyczki wrodzonej jest duża, nawet do 15%.

Leczenie różyczki wrodzonej

Dzieci z różyczką wrodzoną powinny być oceniane (nawet wielokrotnie) przez różnych specjalistów (np. neonatologa, pediatrę, neurologa, epidemiologa), którzy zadecydują o zastosowaniu w odpowiednim czasie leków objawowych, leczeniu operacyjnym wad wrodzonych (np. operacji uszkodzonej w wyniku choroby kończyny lub wady serca) lub jedynie długotrwałej obserwacji.

Szczepienie przeciwko różyczce przed zajściem w ciążę

Aby upewnić się, czy kobieta przed zajściem w ciążę jest uodporniona w wyniku szczepienia lub przechorowania różyczki w dzieciństwie, powinna sprawdzić poziom przeciwciał przeciw różyczce. Wystarczy wykonać badanie krwi w laboratorium (bezpłatnie ze skierowaniem od lekarza pierwszego kontaktu lub bez skierowania, na koszt własny w prywatnym laboratorium).

Poziom przeciwciał (IgG) powyżej 10-15 IU/ml uznawany jest za poziom ochronny. Jeśli poziom przeciwciał jest niski, lekarz może zalecić, aby kobieta profilaktycznie zaszczepiła się jeszcze jedną dawką szczepionki przed zajściem w ciążę.

Zaleca się żeby nie zachodzić w ciążę przez okres miesiąca po szczepieniu przeciw odrze, śwince, różyczce. Jeśli natomiast zdarzy się tak, że kobieta zostanie zaszczepiona będąc już w ciąży (najczęściej nieświadoma, że jest w ciąży), nie stanowi to wskazania do jej rozwiązania, ponieważ nie wykazano bezpośredniej szkodliwości wirusów zawartych w szczepionce na rozwijający się płód.

Zachorowanie na różyczkę w ciąży

U 90% kobiet, które zostały w dzieciństwie zaszczepione lub przebyły zakażenie wirusem różyczki, ryzyko zachorowania podczas ciąży jest niewielkie.

Jeśli kobieta miała styczność z osobą chorą na różyczkę i wystąpiły u niej objawy charakterystyczne dla tej choroby, powinna skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę. Lekarz może zalecić wykonanie badania krwi na poziom przeciwciał IgG (takie jak przed zajściem w ciążę) oraz IgM (ich występowanie świadczy o świeżym zakażeniu wirusem). Wykrycie przeciwciał w klasie IgM lub podwyższony poziom przeciwciał IgG (w stosunku do wyników badania wykonanego przed zajściem w ciążę) oznacza, iż kobieta mogła zarazić się wirusem różyczki.

Wirus jest szczególnie niebezpieczny w początkowym okresie ciąży (do 16 tygodnia). Ważne jest, aby lekarz prowadzący, na podstawie wywiadu i badania USG precyzyjnie określił, w którym tygodniu doszło do zakażenia i w razie potrzeby zlecił wykonanie odpowiednich badań, np. amniopunkcji.

Polub nasz profil na Facebooku:


redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.
ostatnia zmiana: 30.11.2018 15:47:31

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

Najnowsze pytania

Kiedy dostępna będzie szczepionka Priorix-Tetra?
Czy szczepionka Priorix Tetra będzie dostępna w najbliższym czasie?
odpowiada Andrzej Polski

Kiedy Priorix pojawi się w aptekach w większej ilości?
Czy rzeczywiście w kwietniu będzie dostępna szczepionka Priorix w aptece, czy przesunięto datę pojawienia się szczepionki na później ? Czy wiadomo czy...
odpowiada Angelika Talar-Śpionek

Czy jest możliwe bezpieczne przetransportowanie szczepionki w czasie 4-godzinnej podróży?
dzień dobry. czy jest możliwe bezpieczne przetransportowanie samemu szczepionki 300km? droga wynioslaby okolo 4h torba termiczna lub lodowka samochod...
odpowiada Aleksandra Żywiec-Pelczar

Kiedy szczepionka Priorix dostępna będzie w aptekach w Wielkopolsce?
Witam serdecznie, kiedy w woj Wielkopolskim w Ostrzeszowie będzie dostępna szczepionka Priorix? Przychodnie caly czas mają tylko Mmr, sanepid udzielił...
odpowiada Angelika Talar-Śpionek

Kiedy szczepionka Priorix pojawi się w Słupsku?
Kiedy priorix pojawi się w Słupsku? Bo nigdzie nie mogę uzyskać odpowiedzi a chciałabym dziecko zaszczepić priorixem a nie mmr
odpowiada Karolina Zygmunt

Kiedy szczepionka Priorix będzie dostępna we Wrocławiu?
Dzień dobry☺ Kiedy szczepionka będzie dostępna we Wrocławiu? K.Nowacka
odpowiada Olga Sierpniowska

Na Twoje pytania w temacie jak nie zarazić się różyczką? odpowiadają nasi farmaceuci, lekarze i inni eksperci.

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. Polityka Prywatności.

Produkty

Poniżej produkty przypisane do tego tematu1.

1 przypisania produktów do tematów dokonuje redakcja, w skład której wchodzą farmaceuci. Producenci nie mają wpływu na skład lub kolejność listy. Jeśli widzisz, że na liście brakuje produktu, skontaktuj się z nami.