2 produkty zawierające Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (typy 16 i 18), w tym 2 na receptę.
1 produkt można aktualnie znaleźć w aptekach.
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego chroni przed zakażeniem wirusem HPV (ang. Human Papilloma Virus), przenoszonym głównie drogą płciową. Wśród ponad 150 typów tego wirusa wyróżniamy typy nieonkogenne, które mogą wywoływać brodawki narządów płciowych, oraz typy onkogenne o wysokim potencjale do wywoływania zmian przednowotworowych i nowotworów szyjki macicy i innych narządów płciowych, odbytu czy okolic głowy i szyi.
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (typy 16 i 18) dostępna pod nazwą Cervarix, wydawana jest na receptę.
Jak można się zarazić wirusem HPV?
Jakie są objawy infekcji wirusem HPV?
Jakie właściwości ma szczepionka przeciw wirusowi HPV?
Kiedy stosuje się szczepionkę przeciw wirusowi HPV?
Czy warto się szczepić przeciw wirusowi HPV w dorosłym wieku?
Dla kogo szczepionka przeciw wirusowi HPV jest bezpłatna?
Czy przeciw wirusowi HPV można zaszczepić się w aptece?
Jakie mogą być skutki uboczne szczepienia przeciw wirusowi HPV?
Jakie są przeciwwskazania do stosowania szczepionki przeciw wirusowi HPV?
Z jakimi substancjami szczepionka przeciw wirusowi HPV wchodzi w interakcje?
Czy szczepionkę przeciw wirusowi HPV można stosować w ciąży?
Czy szczepionkę przeciw wirusowi HPV można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?
W jakim kraju wycofano szczepionki przeciw wirusowi HPV?
Zakażenie wirusem HPV zazwyczaj odbywa się drogą płciową podczas kontaktów seksualnych, najczęściej w początkowym okresie po rozpoczęciu aktywności seksualnej.
Do zakażenia może również dojść w wyniku kontaktu z błonami śluzowymi lub skórą osoby zakażonej.
Okres wylęgania infekcji HPV wynosi zazwyczaj 1-6 miesięcy. Przebieg zakażenia będzie się różnił w zależności od typu wirusa.
Zakażenie typem niskiego ryzyka onkogennego może przebiegać bezobjawowo lub może objawiać się łagodnymi zmianami, takimi jak:
brodawki i brodawczaki naskórka (m.in. brodawki stóp lub krtani)
brodawki i brodawczaki narządów płciowych lub odbytu, tzw. kłykciny kończyste.
Zmiany te zwykle ustępują samoistnie w ciągu około 6 miesięcy.
Zakażenie typem wysokiego ryzyka onkogennego też może przebiegać bezobjawowo. Zazwyczaj ustępuje ono samoistnie w ciągu około 2 lat od zakażenia. Jeżeli jednak takie zakażenie utrzymuje się przez dłuższy okres czasu, mówimy o zakażeniu przetrwałym. Możliwe powikłania takiego zakażenia to przednowotworowe lub nowotworowe zmiany:
okolic narządów płciowych (szyjki macicy, sromu i pochwy u kobiet lub prącia u mężczyzn),
odbytu,
głowy i szyi (jamy ustnej, nosogardzieli, nasady języka i migdałków).
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (typy 16 i 18) zawiera oczyszczone białka otoczki typów wirusa, przeciwko którym jest skierowana, otrzymane drogą rekombinacji genetycznej. Szczepionka nie zawiera materiału genetycznego wirusa, dzięki czemu, w wyniku szczepienia, nie może dojść do zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego. Podanie szczepionki pobudza długotrwałą odporność komórkową i produkcję swoistych przeciwciał, skierowanych przeciwko białku otoczki wirusa. Dzięki temu, w kontakcie z wirusem, organizm będzie mógł uruchomić wytworzone wcześniej przeciwciała i odporność komórkową, które stanowią obronę przed zakażeniem HPV.
Szczepionka zapobiega rozwojowi zmian związanych przyczynowo z określonymi typami wirusa HPV, takich jak zmiany przednowotworowe i nowotworowe narządów płciowych i odbytu. Stanowi podstawę profilaktyki raka szyjki macicy, którego prawie wszystkie przypadki są wynikiem wcześniejszego zakażenia HPV.
Szczepionka przeciw wirusowi HPV należy do szczepień zalecanych, nieobowiązkowych. Wykazuje najwyższą skuteczność, gdy zostanie podana przed kontaktem z wirusem, czyli przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Zalecana jest:
dziewczętom i chłopcom po ukończeniu 9. roku życia,
dotychczas nieszczepionym osobom w wieku do 26 lat.
Szczepienie można również rozważyć u dotychczas nieszczepionych osób w wieku 27-45 lat, które mogą odnieść korzyść ze szczepienia.
Szczepionka podawana jest w następującym schemacie:
nastolatki w wieku 9-14 lat: 2 dawki podawane w odstępie 5-13 miesięcy,
nastolatki w wieku 15 lat i więcej oraz dorośli: 3 dawki podawane w schemacie 0-1-6 miesięcy.
Zaleca się zrealizowanie całego cyklu szczepienia przy użyciu tej samej szczepionki.
Szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego jest najskuteczniejsze przed inicjacją seksualną, jednak osoba aktywna seksualnie też może odnieść korzyści ze szczepienia. Jeżeli osoba, która chciałaby się zaszczepić przeciw HPV, jest już zakażona tym wirusem, podanie szczepionki nie wpłynie na przebieg już obecnego zakażenia, tzn. na rozwój potencjalnych jego powikłań, takich jak zmiany przednowotworowe i nowotworowe oraz kłykciny kończyste. Jednak tym samym typem wirusa HPV można się zarazić więcej niż raz w życiu. Zatem podanie szczepionki może uchronić przed ponownym zarażeniem określonym typem wirusa i przed zarażeniem innymi typami, o ile szczepionka jest przeciw nim skierowana.
Ponieważ szczepionka nie chroni przed wszystkimi typami wirusa HPV oraz nie wpłynie na przebieg obecnych zakażeń wirusem, szczepienie nie zastąpi rutynowych badań szyjki macicy.
Bezpłatnie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego można się zaszczepić w ramach Powszechnego programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV. Program ten obejmuje nastolatki i nastolatków po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia (tj. od dnia 9. urodzin do dnia poprzedzającego 14. urodziny).
Szczepienia w ramach programu podawane są w 2 dawkach w odstępie od 6 do 12 miesięcy. Jeśli pierwsza dawka była przyjęta przed ukończeniem 14. roku życia, drugą dawkę można podać bezpłatnie po ukończeniu 14. roku życia, o ile został zachowany odstęp 6-12 miesięcy między dawkami.
Szczepienie w ramach programu można umówić w przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). Dostępne są również opcje zapisania się przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub przez aplikację mojeIKP, jednak nie każda przychodnia będzie ujęta tą opcją rejestracji na szczepienie.
Szczepionka Cervarix jest również objęta refundacją w aptece.
Dzieci po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 18. roku życia mogą skorzystać z tej szczepionki bezpłatnie.
Dorośli mogą skorzystać z tej szczepionki w ramach 50% refundacji.
Tak, każda osoba dorosła może zaszczepić się w aptece przeciw HPV. Koszt szczepionki pokrywa pacjent, natomiast sama usługa farmaceutyczna, obejmująca kwalifikację do szczepienia, wystawienie recepty farmaceutycznej i wykonanie szczepienia, jest bezpłatna.
Aby zaszczepić się w aptece, wystarczy wyszukać na GdziePoLek interesującą nas szczepionkę i sprawdzić, które apteki wykonują nią szczepienia. Niektóre apteki mogą wymagać wcześniejszej rejestracji na szczepienie lub szczepią tylko w określonych godzinach, dlatego warto zadzwonić do wybranego przez nas miejsca, zanim wybierzemy się do niego osobiście.
Działania niepożądane po podaniu szczepionki przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego występują rzadko. Zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku pierwszych dni po szczepieniu i ustępują w ciągu 2-3 dni. Do możliwych objawów należą:
reakcje w miejscu wstrzyknięcia (np. ból, zaczerwienienie, świąd, obrzęk, zasinienie),
ból i zawroty głowy,
zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha),
odczyny ze strony skóry (np. wysypka, pokrzywka, miejscowe zaburzenia czucia).
Po szczepieniu może również wystąpić ciężka reakcja alergiczna, najczęściej w ciągu pierwszych godzin po szczepieniu. Występuje ona jednak niezwykle rzadko.
Stosowanie szczepionki jest przeciwwskazane w przypadku:
wystąpienia w przeszłości ciężkiej reakcji alergicznej (w tym anafilaksji) na jakikolwiek składnik szczepionki lub po poprzedniej dawce szczepionki,
nadwrażliwości na składniki szczepionki,
ostrej choroby infekcyjnej przebiegającej z wysoką gorączką,
zaostrzenia przebiegu przewlekłego schorzenia - szczepienie należy w takim przypadku odroczyć do czasu poprawy.
Miesiączka nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia.
Ostrożność należy zachować w przypadku szczepienia:
osób, u których wystąpiła w przeszłości ciężka reakcja alergiczna po podaniu innej szczepionki lub leku podawanego w formie wstrzyknięcia,
osób, u których wystąpiła w przeszłości ciężka reakcja alergiczna po ekspozycji na lateks,
chorych na trombocytopenię lub zaburzenia krzepnięcia, z uwagi na ryzyko krwawienia po podaniu domięśniowym szczepionki.
Pacjenci z osłabioną odpornością, np. w wyniku zakażenia wirusem HIV, mogą nie rozwinąć wystarczającego poziomu ochrony po podaniu szczepionki.
U osób otrzymujących leczenie immunosupresyjne odpowiedź immunologiczna na szczepienie może być osłabiona.
Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego raczej nie powinna szkodliwie działać na przebieg ciąży lub stan zdrowia płodu, jednak dostępne dane dotyczące stosowania tej szczepionki w ciąży są ograniczone. Dlatego kobietom w ciąży i starającym się zajść w ciążę, jako środek ostrożności, zaleca się odłożenie szczepienia do czasu po porodzie.
Szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego nie jest bezwzględnie przeciwwskazane w czasie laktacji. Brak jest jednak wystarczających danych dotyczących stosowania tej szczepionki w okresie karmienia piersią. Nie wiadomo, czy szczepionka przenika do mleka matki. Decyzję o szczepieniu powinien podjąć lekarz, który oceni potencjalne korzyści i ryzyko, jakie niesie za sobą szczepienie.
Szczepień przeciw HPV nie wycofano w żadnym kraju. W kilku krajach odnotowano jednak kilka lat temu spadek wyszczepialności przeciw temu wirusowi, co wynikało z szerokiego rozpowszechnienia w mediach błędnych informacji na temat bezpieczeństwa szczepionki.
Przykładem takiego państwa jest Japonia, w której, pod wpływem presji przeciwników szczepień i obaw w społeczeństwie, Ministerstwo Zdrowia zawiesiło na kilka lat rekomendację szczepień przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego.
Dzięki prowadzonym kampaniom edukacyjnym, w wielu państwach udało się skorygować błędne przekonania dotyczące działań niepożądanych szczepionki.
https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/hpv/?strona=1
https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jak-doszlo-do-zalamania-akceptacji-szczepien-przeciw-hpv-w-japonii/
https://www.gov.pl/web/zdrowie/hpv
https://www.gdziepolek.pl/blog/bezplatne-szczepienia-w-aptekach-kolejne-nowosci-od-1-lutego-2026
Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów oraz zdjęcia są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.