Pirydoksyna (Witamina B6) (pyridoxine)

Witamina B6, inaczej pirydoksyna, jest niezbędna do utrzymania zdrowej skóry, prawidłowych wartości ciśnienia tętniczego oraz właściwej pracy układu nerwowego. Aktywna postać witaminy B6 – ester pirydoksalu – bierze udział w przemianach aminokwasów, węglowodanów i lipidów. Witamina ta wspomaga także wchłanianie magnezu z pożywienia oraz leków czy suplmentów.

Preparaty z witaminą B6 są dostępne w aptece bez recepty w postaci tabletek (np. Magne B6 Forte, NeoMag cardio), kapsułek (np. Szelazo + SR, Chela-Mag B6) oraz w postaci płynnej (np. Żuravit Junior Plus, Chela-Mag B6 Forte Shot,  Inno Vitum B). Witamina B6 jest dostępna również jako lek z przepisu lekarza - w postaci tabletek (np. Neurovit, Vitaminum B6 Teva), roztworu do wstrzykiwań (np. Milgamma N) lub kapsułek (np. Diclovit).

Spis treści

Jakie właściwości posiada witamina B6?

W jakich chorobach stosowana jest witamina B6?

W jakich produktach spożywczych znajduje się witamina B6?

Jakie jest zapotrzebowanie na witaminę B6?

Do czego może prowadzić niedobór witaminy B6?

Czy witaminę B6 można przedawkować?

Czy witaminę B6 można stosować w ciąży?

Czy witaminę B6 można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Źródła

Jakie właściwości posiada witamina B6?

• Witamina B6 jest koenzymem dla ponad 100 enzymów biorących udział w metabolizmie aminokwasów, lipidów i węglowodanów,

• warunkuje prawidłową syntezę hemoglobiny, która odpowiada za transport tlenu we krwi,

• bierze udział w przemianach glukozy w organizmie - glukoneogenezie i glikogenolizie,

• jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego -bierze udział w syntezie neuroprzekaźników,

• wspiera pracę układu odpornościowego - bierze udział w syntezie przeciwciał,

• wykazuje działanie antyoksydacyjne.

W jakich chorobach stosowana jest witamina B6?

Witamina B6 stosowana jest w leczeniu akrodynii, objawiającej się bólem i stanem zapalnym skóry u szczytu nosa, rąk oraz stóp. Ponadto podawana jest w terapii zmian chorobowych skóry oraz błon śluzowych, a także w niedokrwistości (niedostatecznej ilości hemoglobiny lub krwinek czerwonych we krwi), agranulocytozie (zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza granulocytów obojętnochłonnych we krwi) oraz leukopenii (niedostatecznej ilości białych krwinek, czyli leukocytów, we krwi). Pirydoksyna znajduje także zastosowanie jako lek na wymioty u kobiet ciężarnych, jest podawana również podczas rekonwalescencji.

W jakich produktach spożywczych znajduje się witamina B6?

Duże ilości witaminy B6 znajdują się w drożdżach, otrębach, kaszy gryczanej, pełnoziarnistym pieczywie, kiełkach zbóż, sałacie zielonej, selerze oraz papryce. Znaczne ilości witaminy B6 znaleźć można również w mięsie – zwłaszcza w drobiu.

Jakie jest zapotrzebowanie na witaminę B6?

Zalecane spożycie witaminy B6 różni się wraz z wiekiem, płcią oraz kondycją pacjenta i wynosi:

• Dla noworodków do 6 miesiąca życia: 0,1 mg na dobę.

• Dla noworodków od 7 do 12 miesiąca życia: 0,3 mg na dobę.

• Dla dzieci od 1 do 3 roku życia: 0,5 mg na dobę.

• Dla dzieci od 4 do 8 roku życia: 0,6 mg na dobę.

• Dla dzieci od 9 do 13 roku życia: 1,0 mg na dobę.

• Dla dziewcząt od 14 do 18 roku życia: 1,2 mg na dobę.

• Dla chłopców od 14 do 18 roku życia, a także kobiet i mężczyzn od 19 do 50 roku życia: 1,3 mg na dobę.

• Dla kobiet powyżej 51 roku życia: 1,5 mg na dobę.

• Dla mężczyzn powyżej 51 roku życia: 1,7 mg na dobę.

Do czego może prowadzić niedobór witaminy B6?

Niedobór witaminy B6 występuje przy niedostatecznej podarzy lub zaburzonym wchłanianiu pirydoksyny. Objawia się on wystąpieniem bólów i stanów zapalnych skóry u szczytu nosa, rąk i stóp, określanych jako akrodynia. Ponadto występuje niedokrwistość, osłabienie, oraz objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zaburzenia snu, drgawki, polineuropatia i depresja.

Czy witaminę B6 można przedawkować?

Jeżeli przez długi czas przyjmowane są duże ilości witaminy B6, może dojść do jej przedawkowania. Nadmiar witaminy B6 objawia się w organizmie zespołem neuropatii. Zespół neuropatii charakteryzuje się występowaniem zaburzeń czucia wibracji i położenia, zmniejszeniem czucia dotyku i temperatury. Przyjmowanie witaminy B6 przez krótszy czas (30 dni w dawce około 200 mg) może prowadzić do uzależnienia od pirydoksyny.  

Czy witaminę B6 można stosować w ciąży?

Zapotrzebowanie na witaminę B6 w trakcie ciąży wzrasta i wynosi 1,9 mg na dobę. Jeżeli to możliwe pirydoksyna powinna być dostarczana w tym okresie do organizmu wraz z dietą. Konieczność oraz zasadność suplementacji witaminy B6 w trakcie trwania ciąży należy wcześniej ustalić z lekarzem.

Czy witaminę B6 można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Zapotrzebowanie na witaminę B6 w trakcie karmienia piersią wzrasta i wynosi 2,0 mg na dobę. Jeżeli to możliwe pirydoksyna powinna być dostarczana w tym okresie do organizmu wraz z dietą. Konieczność oraz zasadność suplementacji witaminy B6 w trakcie laktacji należy wcześniej ustalić z lekarzem.

Źródła

• „Kompendium Farmakologii” pod redakcją naukową Waldemara Jańca

• https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB6-HealthProfessional/

• https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK114313/