Eukaliptus (eucalyptus)

Eukaliptus gałkowy, znany również jako eukaliptus właściwy lub rozdręb gałkowy to gatunek drzewa pochodzącego z Australii oraz Tasmanii. Surowcem pozyskiwanym z rośliny są liście eukaliptusa, z których wyodrębniany jest olejek eteryczny, wykazujący działanie antyseptyczne. Za jego właściwości lecznicze odpowiadają kwasy organiczne, eukaliptol (1,8-cyneol), flawonoidy, garbniki oraz polisacharydy.

Preparaty z eukaliptusem dostępne są w aptece bez recepty. Występują w postaci płynu (np. Olbas Oil, Naturalny olejek eteryczny eukaliptusowy), pastylek (np. Septinum Silver, Herbitussin Tymianek i Podbiał), aerozoli (np. Pelafen MD Zatoki i Nos, Aloenasin), tabletek (np. Aboca Golamir 2ACT), kapsułek (np. Bronchosol Maxipuren) oraz żelu (np. Nasalox Manusilver, Artrobaza FORTE).

Spis treści

Jakie są rodzaje eukaliptusa?

Jakie właściwości posiada eukaliptus gałkowy?

W jakich chorobach stosowany jest eukaliptus?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania eukaliptusa?

Czy eukaliptus można stosować w ciąży?

Czy eukaliptus można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Źródła

Jakie są rodzaje eukaliptusa?

Niniejszy opis dotyczy eukaliptusa gałkowego, który jest gatunkiem szeroko wykorzystywanym w farmacji i fitoterapii. Jednakże pod słowem „eukaliptus” kryje się ogrom różnych gatunków drzew i krzewów. Wśród nich wymienić można m.in. eukaliptus królewski, eukaliptus cytrynowy, eukaliptus biały, eukaliptus guni (znany jako eukaliptus niebieski lub eukaliptus górski), eukaliptus kamaldulski czy eukaliptus tęczowy. Gatunki te wykorzystywane są głównie w celach ozdobnych i przemysłowych. Niekiedy pozyskiwany jest z nich również olejek eteryczny. Stanowią także pokarm dla rodzimej fauny Australii.

Jakie właściwości posiada eukaliptus gałkowy?

Eukaliptus wykazuje działanie antyseptyczne, pozyskiwany z niego olejek eteryczny oczyszcza drogi oddechowe z zalegającej wydzieliny, pobudza wydzielanie soku żołądkowego oraz żółci, dzięki czemu wspomaga trawienie, stosowany zewnętrznie na skórę działa rozgrzewająco oraz przeciwbólowo.

W jakich chorobach stosowany jest eukaliptus?

Preparaty z eukaliptusem wykorzystywane są głównie w terapii schorzeń układu oddechowego - do inhalacji w celu łagodzenia dolegliwości związanych z przeziębieniem (np. łagodzenia kaszlu) oraz stanami zapalnymi zatok przynosowych. Dodatkowo mogą być używane doustnie jako środek odkażający w infekcjach gardła, a także zewnętrznie w zwalczaniu bólu reumatycznego i mięśniowego. Olejek eukaliptusowy stosowany jest również w aromaterapii.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania eukaliptusa?

Preparatów z eukaliptusa nie powinny stosować osoby, u których występuje reakcja alergiczna na roślinę. Ponadto unikać go powinni pacjenci cierpiący na przewlekłe schorzenia układu oddechowego, ze względu na ryzyko wywołania podrażnień dróg oddechowych. Preparaty przyjmowane doustnie są przeciwwskazane u młodzieży poniżej 12 roku życia, natomiast produkty przyjmowane wziewnie, podawane na skórę lub jako dodatek do kąpieli są przeciwwskazane u dzieci poniżej 4 roku życia.

Należy pamiętać, że dostępne na rynku olejki eukaliptusowe występują w postaci stężonej i podane bezpośrednio na skórę mogą wywołać silną reakcję nadwrażliwości. Aby temu zapobiec przed zastosowaniem olejku eukaliptusowego zewnętrznie należy go odpowiednio rozcieńczyć (np. z olejem rzepakowym lub oliwą z oliwek).

Czy eukaliptus można stosować w ciąży?

Ze względu na niewystarczającą ilość danych odnośnie bezpieczeństwa stosowania eukaliptusa u kobiet ciężarnych, używanie preparatów z rośliną jest w tym okresie przeciwwskazane.

Czy eukaliptus można stosować podczas karmienia piersią (podczas laktacji)?

Ze względu na niewystarczającą ilość danych odnośnie bezpieczeństwa stosowania eukaliptusa u kobiet karmiących piersią (podczas laktacji), używanie preparatów z rośliną jest w tym okresie przeciwwskazane.

Źródła:

• https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/eucalypti-aetheroleum

• https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/eucalypti-folium

• „Liść i olejek eukaliptusa – Folium et Oleum Eucalypti” dr Henryk Różański