Cytryna zwyczajna (citrus limon)

Cytryna zwyczajna jest małym drzewem lub krzewem tropikalnym, pochodzącym najprawdopodobniej z Chin. Stanowi źródło witaminy C, dlatego niegdyś wykorzystywana była w celu zapobiegania i leczenia szkorbutu. Aktualnie znajduje zastosowanie, m.in. w przeziębieniach, zaburzeniach trawienia czy leczeniu niedoskonałości skóry. Surowcem pozyskiwanym z cytryny jest olejek cytrynowy, a także flavedo, czyli zewnętrzna część skórki cytryny. W lecznictwie stosowana jest również wewnętrzna część owocu cytryny.

Preparaty z cytryną dostępne są w aptece bez recepty. Występują w postaci olejków eterycznych (np. Olejek Złodziei), żeli (np. Venomax żel z kasztanowcem), syropów (np. Ekamedica Syrop imbir cytryna miód), czy płynów (np. Sok Imbir z cytryną Oleofarm).

Spis treści

Jakie właściwości posiada cytryna?

W jakich chorobach stosowana jest cytryna?

Czy cytryna jest dobrym, domowym sposobem na zgagę?

Czy cytryna jest dobrym źródłem witaminy C?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania preparatów z cytryny?

Czy podczas ciąży można stosować preparaty z cytryną?

Czy podczas karmienia piersią (podczas laktacji) można stosować preparaty z cytryną?

Jakie są działania niepożądane preparatów z cytryny?

Źródła

Jakie właściwości posiada cytryna?

• Ekstrakty z owoców cytryny zwyczajnej przyspieszają gojenie się ran, a także obniżają ciśnienie krwi.

• Ponadto regeneruje miąższ wątroby oraz chroni go przed uszkodzeniami i pozytywnie wpływa na układ kostny.

• Dzięki zawartości witaminy C, działa antyoksydacyjnie, czyli chroni komórki przed uszkadzającym działaniem wolnych rodników tlenowych.

• Olejek eteryczny działa relaksująco i uspokajająco. Ponadto wykazuje aktywność przeciwdrobnoustrojową.

• Wyciągi z cytryny często wykorzystywane są jako dodatek do kosmetyków, suplementów diety oraz leków jako środek poprawiający smak i zapach.

W jakich chorobach stosowana jest cytryna?

Cytryna zwyczajna stosowana jest w celu wzmocnienia odporności, a także pomocniczo w gojeniu ran. Ponadto zewnętrzne stosowanie preparatów z cytryną przyczynia się do wyrównania kolorytu skóry, redukcji przebarwień oraz hamuje procesy starzenia się skóry. Cytryna bywa również stosowana w celu wzmocnienia naczyń krwionośnych poprzez ich uszczelnienie oraz zwiększenie produkcji kolagenu. Aromaterapia olejkiem cytrynowym jest wykorzystywana w celu łagodzenia napięcia i stresu. 

Czy cytryna jest dobrym, domowym sposobem na zgagę?

Chociaż cytryna posiada wiele prozdrowotnych właściwości, nie można przyznać, że jest ona skutecznym sposobem na zgagę. Zgaga wywoływana jest przez cofanie się treści żołądkowej do przełyku. Nasz żołądek wypełniony jest kwasem solnym, który pełni funkcję obronną przed drobnoustrojami przyjmowanymi z pokarmem oraz bierze udział w procesie trawienia. Ściany przełyku nie są przystosowane do kontaktu z silnym kwasem, w związku z tym podczas zarzucania treści pokarmowej występuje uczucie pieczenia.

Cytryna w swoim składzie zawiera liczne kwasy organiczne, co sprawia, że jej pH również jest kwaśne. W takim wypadku zastosowanie jej na zgagę będzie bezskuteczne i może dodatkowo podrażniać fragmenty przełyku, które są narażone na zarzucanie treści żołądkowej. Co więcej, przypuszcza się, że cytrusy są jednym z czynników mogących wywoływać i zaostrzyć zgagę, szczególnie u osób z tendencją do jej wystąpienia. Aby zmniejszyć dolegliwości związane ze zgagą można zastosować środki zobojętniające kwas solny, a jeżeli problem będzie występował przez dłuższy czas, należy skontaktować się z lekarzem. 

Czy cytryna jest dobrym źródłem witaminy C?

Pomimo tego, że cytryna jest kwaśna w smaku, a w kulturze utarło się, że to właśnie ona zawiera największe ilości kwasu askorbinowego, to w 100 g owocu znajdziemy go jedynie 53 mg. Dla porównania, w 100 g surowej pietruszki znajdziemy aż 133 mg witaminy C.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania preparatów z cytryny?

Preparatów z cytryny nie powinny stosować osoby uczulone na cytrusy.

Czy podczas ciąży można stosować preparaty z cytryną?

Picie wody czy herbaty z dodatkiem cytryny nie wywiera niekorzystnych działań na płód. Co więcej, istnieją doniesienia, że picie wody z cytryną może łagodzić poranne mdłości. Stosowanie suplementów diety czy olejków eterycznych z zawartością cytryny powinno być wcześniej omówione z lekarzem.

Czy podczas karmienia piersią (podczas laktacji) można stosować preparaty z cytryną?

Cytrusy należą do silnych alergenów, dlatego do ich stosowania podczas karmienia piersią należy podejść z rozwagą. Soki z cytrusów najlepiej włączyć do diety dopiero po około 3 miesiącach od porodu, ponieważ mogą wywołać one kolki u dziecka. Sok z cytryny powinien być pity w małych ilościach i rozcieńczony wodą, początkowo w niskim stężeniu, aby ewentualna reakcja uczuleniowa, która może pojawić się u dziecka przebiegła możliwie łagodnie.

Jakie są działania niepożądane preparatów z cytryny?

Nie są znane działania niepożądane preparatów z cytryny stosowanych w odpowiednich dawkach.  Spożywanie dużych ilości soku z cytryny może uszkadzać szkliwo.

Źródła:

• „Atlas roślin leczniczych” Danuta Rybak

• „Citrus limon (cytryna zwyczajna) – źródło surowców o cennych walorach kosmetycznych” Marta Klimek-Szczykutowicz, Agnieszka Szopa, Halina Ekiert

• https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/167746/nutrients

• https://canpolbabies.com/pl_PL/5581-jakie-plyny-pic-w-czasie-laktacji