Kolka niemowlęca - płacz i niepokój u dziecka

Niemożliwy do utulenia płacz dziecka to jedna z dziecięcych dolegliwości, które są źródłem lęku i stresu młodych rodziców. Zwykle jego przyczyną bywa kolka niemowlęca. Podpowiadamy, jak ją rozpoznać i jakie preparaty (np. z probiotykami dla dzieci, laktazą, kroplami na wzdęcia) pomogą złagodzić dolegliwości małego brzuszka.

Czym jest kolka niemowlęca i jakie są jej przyczyny?

Kolka to napadowe zaburzenie u niemowląt objawiające się przedłużającym się i zazwyczaj nieustającym płaczem oraz niepokojem dziecka, które nie mijają po nakarmieniu, przewinięciu czy utuleniu. Płacz niemowlęcia może być także przerywany krótkimi chwilami spokoju.

Aktualnie wiadomo, jak rozpoznać kolkę, ale nadal nie są znane jej przyczyny. Jeszcze całkiem do niedawna za występowanie kolki niemowlęcej obarczano nieprawidłową technikę karmienia dziecka, podczas której niemowlę miało połykać za dużo powietrza gromadzącego się później w jelitach. Na ten moment wiadomo, że w niektórych przypadkach gromadzenie się powietrza nie jest przyczyną, lecz skutkiem płaczu i krzyku malucha.

Do przypuszczalnych przyczyn wystąpienia kolki niemowlęcej zalicza się:

  • nietolerancje pokarmowe,
  • niedojrzałość układu pokarmowego,
  • niedobory enzymów trawiennych,
  • zaburzona bakteryjna flora jelitowa,
  • nieprawidłowa technika karmienia,
  • palenie papierosów przez mamę karmiącą,
  • czynniki psychologiczne - nadmierna reakcja dziecka na bodźce docierające z zewnątrz oraz negatywne przeżycia rodziców, które mogą przekładać się na stan emocjonalny dziecka.

Jakie są objawy kolki niemowlęcej?

Płacz dziecka rozpoczyna się zwykle w godzinach popołudniowych lub wieczornych i zwykle nie jest prowokowany przez żaden czynnik. Trwa on co najmniej 3 godziny na dobę (w sumie 3 godziny, nie 3 godziny na raz), minimum 3 razy w tygodniu i dłużej niż 3 tygodnie - jest to tzw. reguła trzech.

Aby potwierdzić wystąpienie kolki niemowlęcej muszą wystąpić wszystkie poniższe objawy:

  • dolegliwości pojawiają się u zdrowego dziecka, które nie jest ani głodne, ani przegrzewane, ani osamotnione, czyli występują bez oczywistej przyczyny i nie można im zapobiec ani zaradzić,
  • objawy rozpoczynają się i ustępują do ukończenia przez dziecko 5. miesiąca życia,
  • w pozostałym czasie dziecko miewa się dobrze, prawidłowo przybiera na wadze i nie przejawia żadnych niepokojących objawów.

Dolegliwościami towarzyszącymi mogą być:

  • wzdęcie i twardość brzuszka,
  • większa niż zazwyczaj ilość gazów,
  • podkurczanie nóżek,
  • prężenie się,
  • zaczerwienienie twarzy,
  • zaciskanie piąstek.

Jeśli napadom niepokoju i płaczu towarzyszą:

powinno to skłonić rodziców do pilnej konsultacji z lekarzem.

Czy kolka jest chorobą?

Kolka nie jest chorobą, lecz przejściowym i ustępującym samodzielnie zaburzeniem. Nie wynika ona z niewłaściwej pielęgnacji dziecka, czy zmniejszonej troski, dlatego winą za tę dolegliwość nie należy obarczać ani rodziców, ani dziecka.

Czy istnieją badania wykrywające kolkę?

Niestety, nie istnieją badania laboratoryjne potwierdzające, że niemowlę cierpi na kolkę. Owszem, pediatra może zlecić wykonanie pewnych badań, których celem jest wykluczenie innych chorób przebiegających z podobnymi objawami (szczególnie niepokojem dziecka), jednak żadne z nich z całą pewnością nie potwierdzi kolki.

Lekarz rozpoznaje kolkę na podstawie opisanych powyżej objawów, własnej wiedzy oraz doświadczenia.

Jak długo trwają kolki niemowlęce?

Kolka niemowlęca pojawia się między 2. a 3. tygodniem życia i trwa zazwyczaj do ukończenia 4-5 miesiąca.

Czym karmić dziecko podczas kolki?

Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym

Niemowlęta karmione mlekiem modyfikowanym mogą reagować alergicznie na białka mleka krowiego lub sojowe obecne w mieszance mlekozastępczej. Jeśli zatem nasuwa się podejrzenie, że kolka może być powiązana z alergią pokarmową, pomocna może być zmiana mleka na takie, które zawiera silnie rozdrobnione białka, tzw. hydrolizat białka.

Rozważyć można także podanie dziecku mieszanki przeznaczonej dla niemowląt z dolegliwościami trawiennymi, jak kolki, wzdęcia czy zaparcia.

Zmiany mleka i jego wyboru można dokonać dopiero po konsultacji z pediatrą. Zazwyczaj przez 1 tydzień stosuje się nową mieszankę. Jeżeli po tym czasie nie następuje poprawa w zachowaniu dziecka, powraca się do wcześniejszego sposobu karmienia.

Niemowlęta karmione piersią

Dolegliwości kolkowe u dzieci karmionych naturalnie mogą zmniejszyć się lub minąć całkowicie po wyeliminowaniu z diety mamy produktów silnie alergizujących, np. nabiału, orzechów, ryb, soi, pszenicy, cytrusów, jaj kurzych czy czekolady. Podobnie jak poprzednio, skuteczność takiej „terapii” należy ocenić po tygodniu.

Czy butelki antykolkowe eliminują występowanie kolki niemowlęcej?

Butelki antykolkowe są konstruowane tak, aby dziecko nie połykało powietrza wraz z pokarmem. Takie działanie redukuje występowanie kolki oraz zbyt częste odbijanie, dlatego może być pomocne w łagodzeniu jej objawów. O butelkach antykolkowych szczegółowo pisaliśmy tutaj.

Jakie leki likwidują kolkę?

Celem preparatów farmaceutycznych dedykowanych dzieciom z kolką niemowlęcą jest zmniejszenie jej nasilenia.

  • Jedną z przyczyn kolki niemowlęcej może być zaburzona flora bakteryjna jelit maluszka. Pomocne zatem mogą być probiotyki dla dzieci zawierające pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus. W aptece znajdziesz też takie preparaty, które oprócz dobroczynnych bakterii zawierają także substancje łagodzące wzdęcia czy działające przeciwzapalnie, np. rumianek.
  • Jeśli o wystąpienie kolki podejrzewa się niedobór enzymu rozkładającego cukier mleczny – laktazę, sięgnąć można po środki zawierające ten składnik, np. dostępne w postaci kropli.
  • Gromadzeniu się gazów w jelitach i występowaniu wzdęć zapobiegają krople z simetykonem, które rozbijają pęcherzyki powietrza, ułatwiając ich wydalanie.
  • U niektórych niemowląt w przypadku wzdęć pomocny może okazać się kateter rektalny – przyrząd wspomagający odgazowanie dziecka. Pamiętaj jednak, że nie należy używać do tego celu termometrów czy innych twardych bądź ostrych przedmiotów.

Jeśli podejrzewasz kolkę niemowlęcą u dziecka, zanim udasz się do apteki lub zmienisz dietę dziecka, najpierw porozmawiaj z pediatrą.

Czy na kolkę niemowlęcą można podawać herbatkę koperkową?

Według aktualnych wytycznych zaleca się zachowanie umiaru i ostrożności w podawaniu niemowlętom herbatki z kopru włoskiego, gdyż zawiera ona składniki o działaniu hormonalnym.

Jak uspokoić dziecko podczas kolki?

  • Ogranicz nadmierną ilość bodźców docierających do dziecka z otoczenia, np. hałas, światło.
  • Zachowaj spokój – dziecko wyczuwa Twoje emocje i może się denerwować razem z Tobą.
  • Sprawdź, czy dziecko nie jest przegrzane. Ubierz je w lżejsze śpioszki lub odkryj kocyk. Pamiętaj o regularnym wietrzeniu pomieszczeń, gdyż temperatura w mieszkaniu nie powinna przekraczać 20-21°C.
  • Nie pal papierosów.
  • Ogranicz ilość osób przebywających z dzieckiem w tym trudnym czasie do minimum.
  • W miarę możliwości układaj dziecko na brzuszku.
  • Masuj brzuch dziecka okrężnymi ruchami przez ok. 5 minut kilka razy na dobę.
  • Wykonuj z niemowlęciem delikatną gimnastykę – „rowerki” lub kółka z ugiętymi nóżkami.
  • Rób ciepłe okłady, np. połóż ogrzaną pieluszkę na brzuszku dziecka (uwaga na poparzenia).
  • Wykąp malucha w ciepłej wodzie, która rozluźni jego mięśnie.

Czy można nosić dziecko podczas kolki?

Noszenie dziecka daje dziecku poczucie bliskości, co jest niezmiernie ważne podczas kolki niemowlęcej, dlatego nie ma ku temu żadnych przeciwwskazań.

  • Maluszka ułóż na brzuchu na swoim przedramieniu. Jego głowa powinna spoczywać bokiem na Twojej dłoni.
  • Jeśli masz taką możliwość – noś dziecko w chuście.
  • Przytulaj niemowlę tyle, ile tego potrzebuje – połóż je na brzuszku na swoim brzuchu lub klatce piersiowej.
  • Pomocne mogą być długie spacery w wózku z delikatnym kołysaniem. Do wózka (poza zasięgiem dziecka) możesz doczepić specjalną, szumiącą maskotkę, z której wydobywa się jednostajna muzyka lub dźwięki imitujące „biały szum”. Pamiętaj, aby nie wkładać do wózka czy łóżeczka żadnych urządzeń elektrycznych.

Czy kolka wpływa negatywnie na rozwój dziecka?

Występowanie kolki u niemowlęcia nie powinno mieć żadnego wpływu na jego aktualny i dalszy rozwój oraz nie niesie ze sobą żadnych poważnych następstw zdrowotnych. Niestety, jest jednak źródłem stresu, lęku, niepokoju i nerwów dla rodziców, gdyż płacz dziecka jest wyczerpujący i trudny do zniesienia.

Pamiętajmy zatem, że w żadnym wypadku nie wolno stosować żadnych form przemocy wobec dziecka, gdyż to one, a nie sama kolka, mogą prowadzić do poważnych zaburzeń w jego rozwoju.

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 13.08.2021 10:41:18

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Artykuły

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk (Google Analytics). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.