Jakich leków może zabraknąć w Polsce (lipiec 2018)?

W Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia opublikowano obwieszczenie zawierające wykaz produktów zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Jest to lista obowiązująca od 15.07.2018. Analizujemy, co się zmieniło w porównaniu do poprzednich edycji tego wykazu.

Aktualne obwieszczenie zawiera 205 pozycji. To o trzy mniej niż na liście obowiązującej od 15 maja. Zmiany są niewielkie – usunięto cztery pozycje, natomiast dodano jedną.

Jakie pozycje zniknęły z wykazu leków zagrożonych brakiem dostępności?

  • Alkeran (Melphalanum) tabletki powlekane 2 mg. Jest to lek cytotoksyczny - zmniejsza liczbę nieprawidłowych komórek wytwarzanych przez organizm. Stosowany jest w konkretnym typie nowotworów - w szpiczaku mnogim, który powstaje z komórek w szpiku kostnym.
  • Megace i Megastril (Megestroli acetal) – zawiesiny doustne w dawce 40 mg/ml i objętości 240 ml. Oznacza to, że na liście produktów zagrożonych brakiem dostępności nie ma już leków zawierających megestrol – substancję stosowaną w leczeniu braku łaknienia lub utraty masy ciała będącej wynikiem choroby nowotworowej albo zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS).
  • Nitracor (Glyceroli trinitras) roztwór do infuzji 2 mg/ml – zawiera azotan rozszerzający naczynia wieńcowe. Produkt stosowany jest w lecznictwie zamkniętym w wybranych dolegliwościach kardiologicznych oraz do kontrolowanego obniżenia ciśnienia.

Jaki lek objęto zagrożeniem braku dostępności?

Czym jest wykaz leków zagrożonych brakiem dostępności?

Zgodnie z tzw. ustawą antywywozową, obowiązkiem inspektorów farmaceutycznych działających w poszczególnych województwach jest monitorowanie i zgłaszanie do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego informacji o lekach, które spełniają kryteria deficytu. Na tej podstawie Minister Zdrowia kompletuje listę preparatów, których dostępność powinna być szczególnie chroniona.

Pierwszy wykaz leków zagrożonych brakiem dostępności opublikowany został w lipcu 2015 roku. Pewne leki – jak na przykład niektóre heparyny drobnocząsteczkowe – figurują na nim nieprzerwanie od trzech lat.

Dlaczego publikacja listy leków zagrożonych brakiem dostępności jest konieczna?

Sytuacja związania z brakami leków jest dynamiczna – wpływ na deficyty ma wiele czynników. Jednak najgroźniejszym i najbardziej nabrzmiałym problemem jest nielegalny wywóz za granicę preparatów leczniczych w ramach tak zwanego odwróconego łańcucha dystrybucji. Polega on na tym, że leki z aptek zamiast do pacjentów, wracają z powrotem do hurtowni, które odsprzedają je do innych państw. Zorganizowane grupy przestępcze uprawiają ten proceder, gdyż leki z Polski można w innych krajach sprzedać z dużym zyskiem.

Pomimo pewnej stagnacji dotyczącej objętości i zawartości listy leków zagrożonych brakiem dostępności wydaje się jednak, że ostatnio podejmowane są coraz bardziej radykalne i skuteczne kroki celem zatrzymania tej patologii. Pod koniec marca Krajowa Administracja Skarbowa i Główny Inspektorat Farmaceutyczny podpisali porozumienie o współpracy. W życie weszła także ustawa regulująca system monitorowania drogowego przewozu towarów, w tym między innymi produktów leczniczych. Coraz prężniej działają także służby. W maju Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało siedem osób podejrzanych o udział w „mafii lekowej”, zaś na początku lipca na Pomorzu policja rozbiła gang wywożący leki i zabezpieczyła produkty lecznicze o wartości około 10 mln złotych.

Co robić, w przypadku trudności z dostępem do potrzebnego leku?

Przede wszystkim nie każdy produkt z listy preparatów zagrożonych brakiem dostępności jest faktycznie niedostępny. GdziePoLek oferuje możliwość zweryfikowania dostępności preparatów w aptekach współpracujących z portalem.

Apteki mogą – tam, gdzie to możliwe – zaproponować pacjentom zamiennik. Warto pamiętać także o substytucji terapeutycznej, gdzie jedną cząsteczkę zastępuje się inną z tej samej grupy. Zakłada się przy tym, że dzięki podobnej strukturze chemicznej i mechanizmie działania można uzyskać tak zwany „efekt klasy”, czyli podobne efekty terapeutyczne. W przypadku leków na receptę, takiej substytucji może dokonać lekarz.

Ostatnio byliśmy świadkami masowego wycofywania z aptek wybranych serii niektórych preparatów na nadciśnienie zawierających walsartan. Ministerstwo Zdrowia opublikowało wówczas stanowisko konsultanta krajowego w dziedzinie kardiologii, prof. dr hab. med. Jarosława Kaźmierczaka, w którym wyrażał on opinię, iż walsartan – w razie konieczności – może być zastąpiony innym lekiem z grupy sartanów (np. losartan, kandesartan, telmisartan, irbesartan, eprosartan). Takiej zamiany może wprawdzie dokonać tylko lekarz, natomiast udział farmaceuty w dostarczaniu informacji na temat dostępnych na rynku opcji terapeutycznych i ich kosztów może być znaczący.

W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących dostępności leków, zawsze możesz zadać pytanie farmaceutom GdziePoLek.

Wyślij mi powiadomienie email o każdym nowym artykule

@

Nie będą wysyłane inne maile. Polityka Prywatności.

Jakich leków może zabraknąć w Polsce (styczeń 2021)?

19 stycznia ukazało się kolejne obwieszczenie w sprawie wykazu leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, które są zagrożone brakiem dostępności na terenie Polski. Obowiązuje ono od 21 stycznia 2021 roku. Sprawdzamy, jakie leki w opinii Ministerstwa Zdrowia mogą być deficytowe i należy chronić je przed wywozem oraz które produkty straciły taki status.

Jakich leków może zabraknąć w Polsce (grudzień 2020)?

30 listopada ukazała się kolejna ministerialna lista produktów zagrożonych brakiem dostępności. Od 1 grudnia wykaz uzupełniły pozycje odnoszące się do 5 substancji czynnych stosowanych w szpitalach w anestezjologii, intensywnej terapii i stanach nagłych. Czy to oznacza, że lecznice mogą mieć problem z zaopatrzeniem pacjentów w leki?

Jakich leków może zabraknąć w Polsce (listopad 2020)?

Ukazało się kolejne obwieszczenie informujące o tym, jakie leki zostały uznane przez Ministerstwo Zdrowia za zagrożone brakiem dostępności. Lista z 7 września liczyła 306 pozycji. Najnowszy wykaz z 6 listopada ma ich 325, co oznacza wydłużenie się listy o 19 pozycji. Sprawdzamy, jakie produkty zniknęły z wykazu, a jakie do niego dołączyły.

Koronawirus - kiedy będzie lek i szczepionka?

Mimo że choroba wywoływana przez koronawirusa SARS-CoV-2 (2019-nCoV) ma ciężki przebieg tylko u 15-20% zarażonych, a jej śmiertelność wynosi niecałe 3%, w walkę z nią zaangażowanych jest wiele firm farmaceutycznych i ośrodków badawczych, które niestrudzenie pracują nad wynalezieniem skutecznego leku i szczepionki na COVID-19.