Ambasada RP w Pradze ostrzega przed rosnącą liczbą zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A w Czechach. WZW A to ostra choroba zakaźna przenoszona głównie drogą pokarmową, której można skutecznie zapobiegać dzięki właściwej higienie i szczepieniom ochronnym. Od niedawna każda dorosła osoba w Polsce może zaszczepić się w aptece w ramach bezpłatnej usługi — pacjent ponosi wyłącznie koszt szczepionki. Sprawdź, jakie preparaty są dostępne oraz ile kosztują szczepionki przeciw WZW A.
Spis treści
Jak dochodzi do zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu A (WZW A)?
Dlaczego warto chronić się przed WZW A?
Jak chronić się przed WZW A? – szczepienia w aptece
Kto powinien zaszczepić się przeciw WZW A?
Jak dochodzi do zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu A (WZW A)?
Do zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu A (WZW A) dochodzi głównie drogą pokarmową, poprzez spożycie skażonej wirusem żywności lub wody. Wirus może też przenosić się w kontaktach osobistych, gdy nie przestrzega się higieny rąk, np. po korzystaniu z toalety. Po dostaniu się do organizmu wirus trafia do wątroby, gdzie namnaża się i wywołuje stan zapalny.
Choroba zwykle objawia się osłabieniem, żółtaczką i bólami brzucha, choć u niektórych osób przebiega łagodnie lub bezobjawowo.
Dlaczego warto chronić się przed WZW A?
Jest to choroba zakaźna, która, jak pokazują dane z Czech, może się szybko rozprzestrzeniać. Według najnowszych raportów, od początku 2025 roku do połowy listopada zgłoszono tam niemal czterokrotnie więcej przypadków WZW A niż w całym 2024 roku. W najbardziej dotkniętych epidemią rejonach Czech odnotowano około 30 zakażeń na 100 tys. mieszkańców, podczas gdy w Polsce wskaźnik zachorowalności wynosi obecnie zaledwie 0,75 przypadku na 100 tys. mieszkańców.
Choć w większości przypadków WZW A nie prowadzi do przewlekłego uszkodzenia wątroby, a pacjenci całkowicie wracają do zdrowia, istnieje ryzyko wystąpienia ostrej niewydolności wątroby, która stanowi poważne zagrożenie życia. Ciężki przebieg choroby dotyczy zwłaszcza osób starszych oraz z przewlekłymi chorobami wątroby i obniżoną odpornością, wtedy konieczna może być hospitalizacja.
Jak chronić się przed WZW A? – szczepienia w aptece
Jedyną skuteczną formą ochrony przeciwko WZW A są szczepienia ochronne.
Każda osoba dorosła może przyjąć szczepionkę przeciw WZW A w aptece. Farmaceuta wystawi receptę farmaceutyczną na szczepionkę, zakwalifikuje do szczepienia oraz zaszczepi – wszystko podczas jednej wizyty w aptece. Więcej informacji w naszym artykule – Dofinansowanie szczepień w aptekach – sprawdź listę!
Pacjent pokrywa jedynie koszt szczepionki. Ponieważ szczepionki przeciw WZW A nie są refundowane, ich ceny w aptekach mogą się różnić.
Nie wszystkie apteki wykonują szczepienia. Aby zapisać się na szczepienie, wystarczy znaleźć aptekę, która przy swojej nazwie wyświetla informację: "Bezpłatna kwalifikacja i wykonanie szczepienia w ramach NFZ".
Źródło: GdziePoLek.pl
W aptekach dostępne są następujące szczepionki przeciw WZW A:
dla dorosłych i dzieci od 16. roku życia,
szczepionka nie chroni przed zakażeniem wywołanym wirusem zapalenia wątroby typu B, typu C lub typu E, ani żadnymi innymi znanymi drobnoustrojami wywołującymi choroby wątroby,
do uzyskania odporności wystarczy 1 dawka szczepionki, dla uzyskania długotrwałej ochrony przed zakażeniem powinna być podana dawka uzupełniająca najlepiej pomiędzy 6 i 12 miesiącem od pierwszego szczepienia (ale może być podana do 36 miesięcy po pierwszym szczepieniu),
odporność utrzymuje się ponad 10 lat od przyjęcia dawki uzupełniającej,
cena szczepionki waha się w granicach 171,99 zł - 291,15 zł za dawkę,
osoba dorosła może przyjąć tą szczepionkę w aptece, młodzież między 16. a 18. rokiem życia – w POZ, po konsultacji z pediatrą.
dla dzieci w wieku od ukończonego 1. roku życia do 15 lat włącznie (może być również stosowana u młodzieży w wieku do 18 lat włącznie),
szczepionka nie chroni przed zakażeniem wywołanym wirusem zapalenia wątroby typu B, typu C lub typu E, ani żadnymi innymi znanymi drobnoustrojami wywołującymi choroby wątroby,
do uzyskania odporności wystarczy 1 dawka szczepionki, dla uzyskania długotrwałej ochrony przed zakażeniem powinna być podana dawka uzupełniająca najlepiej pomiędzy 6 i 12 miesiącem od pierwszego szczepienia (ale może być podana do 5 lat po pierwszym szczepieniu),
odporność utrzymuje się ponad 15 lat od przyjęcia dawki uzupełniającej,
cena szczepionki waha się w granicach 133,99 zł - 195 zł za dawkę,
ponieważ nie ma możliwości szczepienia dzieci w aptekach, szczepienie odbywa się w POZ, po konsultacji z pediatrą.
dla dorosłych i dzieci od 16. roku życia,
szczepionka nie chroni przed zakażeniem wywołanym wirusem zapalenia wątroby typu B, typu C lub typu E, ani żadnymi innymi znanymi drobnoustrojami wywołującymi choroby wątroby,
do uzyskania odporności wystarczy 1 dawka szczepionki, dla uzyskania długotrwałej ochrony przed zakażeniem powinna być podana dawka uzupełniająca najlepiej pomiędzy 6 i 12 miesiącem od pierwszego szczepienia (ale może być podana do 5 lat po pierwszym szczepieniu),
odporność utrzymuje się ponad 15 lat od przyjęcia dawki uzupełniającej,
cena szczepionki waha się w granicach 201,99 zł - 372,99 zł za dawkę,
osoba dorosła może przyjąć tą szczepionkę w aptece, młodzież między 16. a 18. rokiem życia – w POZ, po konsultacji z pediatrą.
dla dorosłych i dzieci od 16. roku życia,
zapewnia ochronę przed wirusem WZW A i B,
nie chroni przed zakażeniem wywołanym wirusem zapalenia wątroby typu C lub typu E, ani żadnymi innymi znanymi drobnoustrojami wywołującymi choroby wątroby,
standardowy schemat szczepienia podstawowego składa się z 3 dawek szczepionki – drugą dawkę po upływie 1 miesiąca od pierwszej, a trzecią po upływie 6 miesięcy od podania pierwszej dawki,
w wyjątkowych przypadkach u dorosłych, np. przed podróżą, gdy wymagane jest szybkie przeprowadzenie szczepienia pierwotnego w czasie jednego miesiąca lub dłuższym przed wyjazdem i nie ma możliwości zastosowania schematu 0, 1, 6 miesięcy, można podać domięśniowo trzy dawki szczepionki w dniach 0, 7, 21. W przypadku zastosowania takiego schematu zaleca się podanie czwartej dawki po 12 miesiącach od podania pierwszej dawki,
odporność utrzymuje się nawet do 20 lat od zakończenia pełnego cyklu szczepień,
cena szczepionki waha się w granicach 230 zł - 418 zł za dawkę,
osoba dorosła może przyjąć tą szczepionkę w aptece, młodzież między 16. a 18. rokiem życia – w POZ, po konsultacji z pediatrą.
Kto powinien zaszczepić się przeciw WZW A?
Choć szczepionki przeciw WZW A nie znajdują się na liście szczepień obowiązkowych, zalecane są wszystkim osobom, które często podróżują, czy jedzą poza domem.
Szczepionkę powinna przyjąć także każda osoba zatrudniona przy produkcji i dystrybucji żywności, obsłudze urządzeń kanalizacyjnych i innych mających kontakt z zanieczyszczeniami i odpadami komunalnymi.
Ponadto szczepionka zalecana jest m.in. osobom z stwierdzoną przewlekłą chorobą wątroby (zakażonym WZW B lub C) oraz wirusem HIV.
Szczepienie powinny rozważyć nie tylko osoby, które planują podróż do Czech, ale także do wielu krajów Afryki, Azji czy Ameryki Łacińskiej, w których zapadalność na WZW A jest znacznie wyższa niż w Europie, gdyż choroba ta szczególnie łatwo szerzy się w ciepłym klimacie oraz tam, gdzie infrastruktura sanitarna i dostęp do bezpiecznej wody są ograniczone.
W przypadku planowanej podróży szczepionkę optymalnie należy przyjąć przynajmniej 2-4 tygodnie przed wyjazdem, ponieważ przeciwciała wykrywane są 12-15 dni po podaniu pierwszej dawki szczepionki.
Zapoznaj się również z naszym artykułem – Żółtaczka i wirusowe zapalenie wątroby (WZW)
Źródła:
Polska w Czechach. „Informacje dla podróżujących”. Portal Gov.pl. Dostęp: https://www.gov.pl/web/czechy/informacje-dla-podrozujacych
Státní zdravotní ústav (SZÚ). „Analýza případů virové hepatitidy A (dg B15, VHA) – od roku 2018 do 16. 11. 2025”. 16 listopada 2025. Dostęp: https://szu.gov.cz/wp-content/uploads/2025/11/B15-VHA-zprava-2025_11_16.pdf
Karty Charakterystyki Szczepionek
Państwowy Zakład Higieny. „Szczepionki – WZW A”. szczepienia.pzh.gov.pl. Dostęp 21 listopada 2025: https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/wzw-a/