---

Toksoplazmoza - czy koty zagrażają kobietom w ciąży?

udostępnij:

Toksoplazmoza powszechnie kojarzy się z chorobą, którą można zarazić się od kota. Czy jest to słuszny pogląd? Czy kobiety w ciąży oraz ich dzieci są bardziej narażone na toksoplazmozę? Jak zapobiegać toksoplazmozie i jak ją skutecznie leczyć antybiotykami? Warto nadmienić też, że toksoplazmoza może dotknąć nie tylko naszego kota, ale również psa...

Toksoplazmoza – co to za choroba?

Toksoplazmoza to powszechna choroba pasożytnicza rozwijająca się w wyniku zakażenia pierwotniakiem Toxoplasma gondii. Szacunkowy odsetek Polaków, którzy w ciągu życia byli zakażeni toksoplazmozą, wynosi od 36 do 62%. U przeciętnego człowieka infekcja przebiega bezobjawowo, a o kontakcie z pierwotniakiem świadczą tylko przeciwciała obecne we krwi.

Toksoplazmoza – jak można się zarazić?

  1. Droga pokarmowa – spożywanie surowego lub półsurowego mięsa (głównie wieprzowiny, jagnięciny i dziczyzny) skażonego pierwotniakiem lub niewłaściwa higiena rąk oraz produktów narażonych na kontakt z odchodami zarażonego kota. Warto podkreślić, że bezpośredni kontakt z kotem, przy zachowaniu należytej higieny, nie zwiększa ryzyka infekcji.

  2. Droga przezłożyskowa – zakażenie płodu od chorej ciężarnej.

  3. Droga potransfuzyjna – obecnie bardzo rzadko zdarzają się zakażenia związane z przetaczaniem krwi.

  4. Zakażenie wskutek pracy z materiałem zakaźnym w laboratorium.

Toksoplazmoza - kto może zachorować i jakie są objawy?

Poważne następstwa choroby dotyczą dwóch grup pacjentów.

Pierwsza grupa to osoby z deficytem odporności, np. chorzy na AIDS lub pacjenci przyjmujący leki po przeszczepach narządów. Zakażenie może spowodować rozwój choroby przebiegającej z wysoką gorączką oraz objawami zapalenia mózgu, płuc, mięśnia sercowego i uszkodzenia narządu wzroku.

Druga grupa pacjentów wysokiego ryzyka to kobiety w ciąży. Skutki zarażenia mogą być bardzo poważne i niosą ze sobą ryzyko uszkodzenia płodu. Im bardziej zaawansowana ciąża, tym większe prawdopodobieństwo, że pasożyt przeniknie przez łożysko, natomiast w pierwszym trymestrze ciąży skutki infekcji mogą być najpoważniejsze.

Jeżeli pacjent podejrzewa u siebie możliwość zakażenia toksoplazmozą, powinien udać się do lekarza podstawowej opieki, który wystawi skierowanie do poradni chorób zakaźnych. Kobiety w ciąży powinny jak najszybciej zasięgnąć porady ginekologa.

Toksoplazmoza w ciąży – objawy u dziecka

I trymestr – bardzo często dochodzi do obumarcia płodu i poronienia; prawdopodobieństwo zakażenia wynosi 17-25%.

II i III trymestr – możliwe poważne zmiany w układzie nerwowym płodu: wodogłowie, uszkodzenie mózgu, trwałe uszkodzenie wzroku oraz zmiany narządowe, np. choroby serca, jelit, wątroby. Ryzyko zakażenia wynosi 25-50% w II trymestrze i aż 60-90% w III trymestrze.

90% zakażeń w trakcie ciąży kończy się toksoplazmozą wrodzoną, czyli pełnoobjawową chorobą u noworodka, wymagającą natychmiastowego leczenia i monitorowania w kolejnych latach życia dziecka – 7-15% przypadków cierpi na odległe następstwa infekcji (np. zaburzenia narządu wzroku, zapalenie siatkówki i naczyniówki oraz zmiany w ciele szklistym – tzw. toksoplazmoza oczna). Nieleczona toksoplazmoza stanowi zagrożenie dla życia dziecka.

Toksoplazmoza – diagnostyka, badania i interpretacja wyników

Podstawowe badanie to ocena obecności przeciwciał IgG oraz IgM we krwi. Przeciwciało to białko, które powstaje w wyniku kontaktu z czynnikiem wywołującym infekcję. Obecność przeciwciał specyficznych dla pierwotniaka Toksoplasma gondii świadczy o przebyciu infekcji lub o aktualnie postępującej chorobie. Koszt badania przeciwciał toksoplazmozy wynosi ok. 60-120 zł i należy wykonać je na czczo. Badanie może również zostać zlecone przez ginekologa w ramach NFZ.

IgG – powstają 2-4 tygodnie po zakażeniu, ich liczba osiąga poziom maksymalny po 7-8 tygodniach, po czym spada. Pozostają w organizmie do końca życia.

IgM – powstają po 2 tygodniach od zakażenia, po 4 tygodniach ich ilość zaczyna spadać. Zazwyczaj są obecne tylko przez 4-6 miesięcy od chwili zakażenia.

Na podstawie powyższych badań można ocenić, kiedy nastąpiła infekcja i czy istnieje realne zagrożenie dla ciężarnej i płodu. Zwykle badania przeprowadza się dwukrotnie w przeciągu dwóch tygodni i ocenia ilość przeciwciał. Gwałtowny wzrost oznacza zazwyczaj chorobę aktywną.

Dodatkowym badaniem wykonywanym w celu uzupełnienia diagnostyki u ciężarnych jest test awidności. To dość skomplikowane badanie krwi, które określa dojrzałość przeciwciał. Wysoka awidność oznacza dawne zakażenie, niska – wczesną fazę choroby. Test awidności można wykonać prywatnie (ok. 80 zł) lub ze skierowaniem w ramach NFZ.

W sytuacji, gdy powyższe wyniki nie dają jednoznacznej informacji, istnieje możliwość przeprowadzenia jeszcze innych, bardziej szczegółowych badań krwi.

Toksoplazmoza - jak zapobiegać, czyli profilaktyka

Kobiety ciężarne, które nigdy nie chorowały na toksoplazmozę powinny zachować szczególną ostrożność i przestrzegać wszystkich zaleceń profilaktyki zakażeń. Należy zwrócić uwagę na higienę oraz zalecenia dietetyczne - zakaz spożywania surowego mięsa, kupowanie mięsa ze sprawdzonych źródeł, dokładne oczyszczanie warzyw przed spożyciem, dokładne mycie rąk podczas przygotowywania posiłków. Jeżeli w domu mieszka kot, należy zachować szczególną higienę podczas sprzątania kuwety (dezynfekcja rąk). Wskazane są kontrolne badania krwi co 3 miesiące. Niestety, nie istnieje szczepienie przeciwko toksoplazmozie u ludzi.

Toksoplazmoza - leczenie antybiotykami

Stwierdzenie aktywnej formy choroby wiąże się z długotrwałą terapią farmakologiczną, natomiast nie stwierdza się ryzyka zarażenia innych ludzi w tym czasie. Leki na toksoplazmozę to m.in. pirymetamina (np. Daraprim), sulfadiazyna (w połączeniu z pirymetaminą, np. Fansidar), kwas folinowy, spiramycyna (np. Rovamycine) i klindamycyna (np. Dalacin, Clindamycin MIP) – większość z nich to chemioterapeutyki oraz antybiotyki. Długotrwała terapia antybiotykami wymaga osłony przewodu pokarmowego za pomocą probiotyków, np. Dicoflor, Sanprobi, Solgar Jelitowa Flora Bakteryjna.

W przypadku kobiet w ciąży leczenie toksoplazmozy rozpoczyna się w trakcie trwania ciąży i kontynuuje w szpitalu po urodzeniu dziecka. Dobór leków jest ustalany w zależności od stopnia zaawansowania ciąży. Kuracja jest kontynuowana u dziecka aż do ukończenia 12 miesiąca życia. Przez pierwsze 2 lata życia dziecko powinno być poddawane systematycznym badaniom oceniającym rozwój układu nerwowego.

Toksoplazmoza u kota

Kot może zarazić się pierwotniakiem Toksoplasma gondii głównie drogą pokarmową – jedząc zakażone mięso lub poprzez kontakt z kałem kotów-nosicieli. Młode osobniki przechodzą chorobę gorzej niż koty starsze. Objawy toksoplazmozy u kota to na początku gorączka, biegunka i bóle brzucha, później dochodzą zaburzenia równowagi, otępienie, duszności, obrzęk brzucha i spadek masy ciała. Część zwierząt przechodzi zakażenie bezobjawowo, jednak nadal mają status nosiciela choroby. Nieleczona toksoplazmoza u kota może doprowadzić do jego śmierci, dlatego w przypadku jakichkolwiek symptomów należy udać się na konsultację weterynaryjną. Nie należy podawać zwierzętom leków przeznaczonych dla ludzi, gdyż mogą być dla nich toksyczne.

Toksoplazmoza u psa

Psy bardzo rzadko zarażają się toksoplazmozą i dotyczy to głównie zwierząt w wieku szczenięcym. Zazwyczaj przyczyną zarażenia jest zjedzenie skażonego mięsa lub odchodów kota-nosiciela. Objawy toksoplazmozy u psa to zaburzenia neurologiczne – drgawki, problemy ze wzrokiem, a także: gorączka, kaszel i osłabienie. Nieleczona toksoplazmoza może prowadzić do śmierci zwierzęcia, dlatego ważna jest szybka interwencja lekarza weterynarii. Skutecznym lekiem jest klindamycyna (stosuje się wariant weterynaryjny, dawkę ustala weterynarz).

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 17.10.2022 12:41:00

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

od 23,89 zł

40 kapsułek

od 23,30 zł

20 kapsułek

od 30,00 zł

60 kapsułek

od 23,69 zł

10 tabletek

od 19,99 zł

16 kapsułek

od 29,86 zł

12 tabletek

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Najnowsze filmy

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.