Czystek (cistus)

Czystek (Cistus incanus) nazywany także skalną różą to roślina, która w ostatnim czasie znajduje coraz szersze zastosowanie w lecznictwie. Wyciąg z liści czystka lub sproszkowane liście są składnikiem suplementów i herbatek dostępnych w aptece bez recepty. Czystek wykazuje, m.in. działanie przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe, przeciwmiażdżycowe, a także przeciwutleniające. Stosuje się go głównie w celu wzmocnienia odporności, choć sprawdza się również jako środek poprawiający kondycję skóry, włosów i paznokci.

Spis treści

Co zawierają liście czystka i jakie są ich właściwości?

Kiedy można stosować czystka?

Jak stosować czystka?

Jakie są przeciwwskazania do stosowania czystka?

Co zawierają liście czystka i jakie są ich właściwości?

Za działanie lecznicze odpowiadają liście czystka oraz pozyskiwana z nich żywica. Liść czystka zawiera głównie żywicę i olejek eteryczny. W skład olejku wchodzą: diterpeny labdanowe, monoterpeny, kwasy fenolowe (galusowy, katecholowy, elagowy), flawonoidy (rutyna), garbniki, proantocyjany i fitosterole. Zawartość związków fenolowych determinuje jego działanie przeciwutleniające, dzięki czemu wykazuje właściwości przeciwstarzeniowe. 

Żywica zawiera głównie sklareol będący diterpenem, a jej właściwości znane są już od czasów starożytnych. Charakteryzuje się brunatną barwą i balsamicznym zapachem. Substancja ta ma właściwości przeciwzapalne oraz przeciwdrobnoustrojowe.

Kiedy można stosować czystka?

Czystek znalazł zastosowanie w leczeniu trądziku. Zmniejsza rozszerzone pory, napina i uelastycznia skórę. Flawonoidy wpływają także na uszczelnienie naczyń krwionośnych.

Z uwagi na działanie wzmacniające i detoksykacyjne, czystek może być stosowany w celu oczyszczenia organizmy z toksyn, spowodowanego przyjmowaniem niektórych leków, czy niezdrową dietą. Regularne stosowanie czystka może wzmacniać odporność organizmu. 

Można stosować go wspomagająco w chorobach dróg oddechowych, bólach reumatycznych, bólach menstruacyjnych, a zewnętrznie w celu przyspieszenia gojenia ran czy do odstraszania owadów.

Niektóre źródła podają, że picie naparu z czystka zmniejsza ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera oraz z uwagi na właściwości antyoksydacyjne może zapobiegać nowotworom.

Jak stosować czystka?

Czystek zaleca się stosować w postaci naparu. 1 łyżkę ziela należy zalać 200 ml gorącej wody, odstawić na 10 minut i zaraz po ostudzeniu wypić. Nie należy przekraczać 2 porcji naparu dziennie. Napar z czystka można także wykorzystać do płukania jamy ustnej, przemywania skóry czy do inhalacji parowej. Co ciekawe, olejek zawarty w czystku może odstraszać owady i pajęczaki, w tym kleszcze, dlatego można go w tym celu stosować w postaci aerozolu nawet do ochrony zwierząt domowych.

W aptece dostępne są również suplementy diety z czystkiem w postaci doustnych tabletek i kapsułek. Preparaty te należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta, nie przekraczając rekomendowanej dziennej dawki produktu.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania czystka?

Z racji tego, że nie jest to jeszcze dokładnie przebadana roślina, nie zaleca się jej podawać kobietom w ciąży i karmiącym piersią, a także dzieciom. Niektóre źródła podają, że czystek może zmniejszać wchłanianie niektórych składników, np. żelaza, a co za tym idzie przyjmowanie zbyt dużej ilości czystka może być przyczyną anemii.