Nietrzymanie moczu

Spis treści

Jak rozpoznać nietrzymanie moczu?

Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?

Jak zdiagnozować nietrzymanie moczu?

Ćwiczenia na nietrzymanie moczu

Domowe sposoby na nietrzymanie moczu

Leki na nietrzymanie moczu

Jak dbać o higienę przy nietrzymaniu moczu?

Jak rozpoznać nietrzymanie moczu?

Jeśli u kobiety lub mężczyzny mocz bezwiednie (bez naszej woli) wycieka przez cewkę moczową i nie jest możliwe kontrolowanie tego procesu (zahamowanie wyciekania moczu) przez chorego, to mamy do czynienia z nietrzymaniem moczu.

Pamiętaj, że dolegliwość ta może być tymczasowa - wywołana, np. zakażeniem dróg moczowych lub zmianami hormonalnymi w okresie ciąży i w tym wypadku ustępuje samoistnie. W pozostałych przypadkach - gdy ma charakter przewlekły - wymaga leczenia.

Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?

Najczęściej nietrzymanie moczu wywołane jest wysiłkiem. Wysiłkowe nietrzymanie moczu objawia się mimowolnym oddawaniem moczu nawet podczas lekkiego wysiłku, jak np. chodzenie czy podnoszenie lekkich przedmiotów.

U kobiet spadek poziomu estrogenów, szczególnie w okresie przekwitania, wiąże się z obniżeniem napięcia dna miednicy, a co za tym idzie popuszczaniem moczu.

Najczęstszym powodem nietrzymania moczu u mężczyzn są schorzenia ze strony gruczołu krokowego (prostaty). Przerost prostaty powoduje uciskanie cewki moczowej, w wyniku czego mocz oddawany jest po kilka kropli. Powiększający się gruczoł krokowy zwykle dodatkowo uciska jeszcze na pęcherz moczowy i powoduje naglące parcie na mocz.

Szerzej o przyczynach nietrzymania moczu oraz jego rodzajach przeczytasz w artykule Nietrzymanie moczu - jak sobie poradzić?.

Jak zdiagnozować nietrzymanie moczu?

Jeśli rozpoznałeś, że możesz mieć do czynienia z nietrzymaniem moczu, udaj się najpierw do lekarza rodzinnego, który przeprowadzi z Tobą szczegółowy wywiad, np. zapyta, w jakich sytuacjach pojawia się wyciek moczu, czy towarzyszą temu jakieś dodatkowe objawy, jakie leki stosujesz.

Do badań, które będą pomoce podczas diagnostyki nietrzymania moczu zaliczamy:

• badanie ogólne oraz posiew moczu,

• morfologia,

• poziom glukozy,

• CRP,

• test na przepływ moczu, tzw. badanie urodynamiczne.

Następnie u kobiet wskazana jest konsultacja z ginekologiem, a u mężczyzn z urologiem celem wykluczenia przerostu prostaty.

Ćwiczenia na nietrzymanie moczu

W przypadku rozpoznania nietrzymania moczu nieodzownym elementem terapii, którą możesz podjąć na własną rękę jest ćwiczenie mięśni Kegla oraz trening pęcherza moczowego.

Mięśnie Kegla to nic innego jak mięśnie dna miednicy. Swoją konstrukcją przypominają one zwieracze, które odpowiedzialne są za poprane wykonywanie czynności fizjologicznych, jak oddawanie moczu i kału, a także odbywanie stosunku płciowego czy porodu.

Ćwiczenia mięśni Kegla są bardzo proste i zalecane wszystkim - mężczyznom i kobietom - nawet profilaktycznie, czyli wtedy, gdy nie mają jeszcze objawów nietrzymania moczu. Polegają one na napięciu mięśni dna miednicy na 3 sekundy tak, jakbyśmy chcieli zatrzymać przepływ moczu. Seria powinna składać się z 10 powtórzeń.
Zacznij od 5 serii dziennie stopniowo zwiększając częstotliwość. Ćwiczyć możesz wszędzie - nawet czekając na przystanku lub na zmianę świateł. 

W celu wzmocnienia napięcia mięśni Kegla u kobiet zalecane są także ćwiczenia z ciężarkami, np. kulkami Kegla, kulkami gejszy. Wibracje kulek nie tylko wzmacniają mięśnie Kegla, ale także trenują mięśnie dna miednicy. Zaleca się ich używanie od kilku do 45 minut w ciągu dnia, codziennie lub kilka razy w tygodniu - w zależności od tego, czy stosowane są tylko profilaktycznie, czy wspomagają leczenie. Tego typu sprzęt możesz kupić w aptece bez recepty.

Domowe sposoby na nietrzymanie moczu

Aby zmniejszyć nasilenie nietrzymania moczu lub zredukować ryzyko jego wystąpienia:

• rzuć palenie papierosów, gdyż kaszel który towarzyszy palaczom predysponuje do popuszczania moczu,

• unikaj alkoholu, napojów gazowanych oraz zawierających kofeinę,

• nie wstrzymuj, jeśli czujesz potrzebę oddania moczu lub kału,

• wprowadź dietę bogatą w błonnik,

• dbaj o higienę intymną, gdyż infekcje dróg moczowo-płciowych są jedną z przyczyn nietrzymania moczu.

Leki na nietrzymanie moczu

1. Leki bez recepty na nietrzymanie moczu u kobiet

Na rynku aptecznym znajdziemy suplementy diety dla kobiet, których skład oparty jest na:

• fitoestrogenach roślinnych i izoflawonach, korzystnie wpływających na łagodną postać nietrzymania moczu, są one głównie izolowane z nasion soi,

• ekstrakcie z pestek dyni, który oprócz tego, że zawiera fitoestrogeny, utrzymuje właściwą siłę i wspomaga rozwój mięśni odpowiadających za prawidłowe trzymanie moczu, 

• ekstrakcie z owoców żurawiny wielkoowocowej oraz pokrzywy zwyczajnej, które wspomagają właściwe oddawanie moczu,

• witaminie D, która pomaga w funkcjonowaniu mięśni.

Suplementy diety mają za zadanie uzupełnić naszą dietę w składniki wspierające prawidłowe utrzymanie moczu, dlatego należy je przyjmować regularnie przez co najmniej 3 miesiące. Mogą być też uzupełnieniem terapii farmakologicznej zaleconej przez lekarza. 

Na temat tego, czym różnią się suplementy diety od leków, pisaliśmy w artykule Czym różnią się leki od suplementów?.

2. Leki bez recepty na nietrzymanie moczu u mężczyzn

Chorą prostatę u mężczyzn wspomagać można preparatami bez recepty, zawierającymi, między innymi wyciągi z:

• owoców palmy sabałowej - składniki w nich zawarte hamują 5-α-reduktazę - enzym katalizujący przekształcanie męskiego hormonu - testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), którego podwyższony poziom przyczynia się do przerostu prostaty,

• pestek dyni zawierających fitoestrogeny działające na łagodne nietrzymanie moczu,

• pokrzywy zwyczajnej oraz wierzbownicy drobnokwiatowej, które usprawniają i regulują oddawanie moczu.

Gdy leczenie takie jest niewystarczające, urolog może zlecić leki na receptę, które rozkurczają mięśnie gładkie gruczołu krokowego.

3. Leki na receptę na nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu najczęściej wymaga leczenia farmakologicznego. Leki dostępne na receptę, których zadaniem jest zmniejszenie napięcia mięśni pęcherza moczowego oraz hamowanie jego mimowolnych skurczów, zawierają w składzie m.in.:

• tolterodynę,

• oksybutyninę,

• mirabegron,

• solifenacynę.

Mimowolnym skurczom pęcherza zapobiegają leki z opipramolem czy doksepiną należące do trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych.

U kobiet będących w trakcie menopauzy w leczeniu nietrzymania moczu stosowane są preparaty estrogenowe, tzw. hormonalna terapia zastępcza (HTZ), która ma uzupełnić poziom estrogenów brakujących w organizmie kobiety w okresie przekwitania. Ich spadek może bowiem wiązać się z zaburzeniem czynności oddawania moczu. Zadaniem estrogenów jest poprawienie napięcia mięśni dna miednicy.

Jak dbać o higienę przy nietrzymaniu moczu?

Nietrzymanie moczu jest krępującą dolegliwością, zatem warto zaopatrzyć się w odpowiednie do trybu życia oraz stopnia zaawansowania choroby środki higieniczne, np.

• wkładki urologiczne,

• tampony,

• majtki chłonne i pieluchomajtki, które stosowane są przy średnim i ciężkim nietrzymaniu moczu.

W aptekach znajdziesz produkty dedykowane kobietom i mężczyznom o różnym stopniu chłonności, a także dopasowane do trybu życia, np. umożliwiające uprawianie sportu bez skrępowania.

Pomyśl także o zaopatrzeniu się w produkty do codziennej higieny okolic intymnych – żele do mycia z substancjami eliminującymi przykry zapach, zawierające związki przeciwbakteryjne bądź przeciwgrzybiczne (przeczytasz o nich tutaj) oraz - w razie podrażnienia okolic intymnych - o środkach łagodzących z dekspantenolem, alantoiną czy rumiankiem.