Babka płesznik (plantago afra)

Babka płesznik (Plantago psyllium) to roślina pochodząca z rejonu Morza Śródziemnego, której nasiona wykorzystywane są jako naturalne źródło błonnika pokarmowego. Znajduje zastosowanie głównie w leczeniu zaparć, a także pomocniczo przy biegunce czy zespole jelita drażliwego (IBS).

W aptekach dostępne są różne formy preparatów zawierających babkę płesznik, głównie w postaci suplementów diety, m.in. są to nasiona (np. Nasienie babki płesznika, MyVita Babka Płesznik), proszki do przygotowania zawiesiny doustnej (np. Ispagul S, MyVita Błonnik Witalny Błonmix) lub kapsułki (np. Solgar błonnik z łusek babki płesznik).

Na co stosuje się babkę płesznik?

Babka płesznik stosowana jest przede wszystkim jako naturalny środek przeczyszczający. Sprawdza się zarówno w leczeniu zaparć, jak i jako wsparcie przy biegunce, ponieważ pomaga ustabilizować konsystencję stolca. Może być również stosowana w zespole jelita drażliwego (IBS), hemoroidach oraz u osób z nietrzymaniem stolca.

Jak działa babka płesznik?

Właściwości babki płesznik wynikają z wysokiej zawartości błonnika rozpuszczalnego. Nasiona po połączeniu z wodą pęcznieją i tworzą śluz, który działa jak naturalny środek regulujący pracę jelit. Zwiększona objętość mas kałowych pobudza perystaltykę, a utworzony żel działa ochronnie na błonę śluzową jelit.

Babka płesznik - ile dziennie jej spożywać?

Dawkowanie zależy od formy preparatu. U dorosłych najczęściej stosuje się 1-2 pełne łyżeczki (około 5 g każda), przyjmowane 1-3 razy dziennie. U dzieci w wieku od 7 lat zaleca się 1 łyżeczkę 1-2 razy dziennie.

Jak przygotować nasiona babki płesznik do jedzenia?

Nasiona babki płesznik można spożywać na surowo, po uprzednim namoczeniu ich w letniej wodzie. Namaczanie (ok. 15-30 minut w letniej wodzie) poprawia tolerancję nasion i ułatwia ich spożycie.

Zazwyczaj zaleca się zalać 1-2 łyżeczki nasion około 200 ml letniej wody, odstawić na 15-30 minut, a następnie wypić razem z powstałym żelem. Po namoczeniu, można dodać je do jogurtu, owsianki lub koktajlu. 

Babka płesznik - jak pić?

Po przygotowaniu nasion z wodą należy wypić całość (żel + płyn), najlepiej na czczo lub przed posiłkiem. Bardzo ważne jest, aby popić dodatkową szklanką wody i pamiętać o zwiększonym spożyciu płynów w ciągu dnia. Odpowiednie nawodnienie zapobiega ryzyku zatkania przewodu pokarmowego i pozwala błonnikowi prawidłowo działać - zwiększać objętość stolca i pobudzać perystaltykę jelit.

Babka płesznik - zamienniki

Zamiennikami babki płesznik mogą być inne źródła błonnika rozpuszczalnego, takie jak:

• babka jajowata (Plantago ovata),

• siemię lniane,

• otręby pszenne,

• inulina,

• błonnik akacjowy.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania babki płesznik?

Preparatów z babką płesznik nie należy stosować w przypadku:

• niedrożności jelit,

• stanów skurczowych jamy brzusznej o nieustalonej przyczynie,

• trudności z przełykaniem,

• uczulenia na babkę płesznik.

Czy babka płesznik wchodzi w interakcje z lekami?

Tak. Błonnik może opóźniać wchłanianie niektórych leków. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między przyjęciem leku a preparatu z babką płesznik.

Czy babka płesznik może być stosowana w ciąży i podczas karmienia piersią (laktacji)?

Stosowanie babki płesznik w ciąży i okresie karmienia piersią uznawane jest za bezpieczne, o ile odbywa się zgodnie z zaleceniami i przy odpowiednim nawodnieniu. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem. 

Więcej o leczeniu i profilaktyce zaparć u kobiet w ciąży znajdziesz tutaj: Zaparcia w ciąży

Jakie są możliwe działania niepożądane?

Babka płesznik jest zazwyczaj dobrze tolerowana. U niektórych osób mogą jednak wystąpić wzdęcia, gazy lub uczucie pełności - szczególnie na początku stosowania. Reakcje alergiczne (np. skórne lub ze strony układu oddechowego) są rzadkie, ale możliwe.

Źródła

1. https://www.drugs.com/dosage/psyllium.html

2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10389520/

3. https://www.webmd.com/drugs/2/drug-56088/psyllium-husk-fibre-oral/details