---

Gluten w lekach

udostępnij:

Celiakia (choroba trzewna), a także inne choroby zależne od glutenu są coraz częściej diagnozowane niezależnie od wieku. Pacjenci z celiakią w doborze żywności nie podążają za modą, ale za poważnymi zaleceniami lekarskimi. Obowiązuje ich ścisła dieta bez glutenu wraz z wykluczeniem śladowych ilości, które mogą znajdować się w wielu produktach, w tym w produktach leczniczych. Brak odpowiednich oznaczeń na lekach powoduje wiele wątpliwości u pacjentów i lekarzy. Skąd zatem wiedzieć, które z nich są bezglutenowe?

Kto nie może przyjmować glutenu?

Gluten znajduje się wszędzie wokół nas – w produktach, w których występuje: pszenica, jęczmień, żyto czy owies, a także we wszystkich produktach zanieczyszczonych tymi zbożami. Kiedy należy stosować dietę bezglutenową? Czy naprawdę musi być ona tak ścisła?

Przede wszystkim dietę bezglutenową należy wprowadzić po wizycie u lekarza, który postawi odpowiednią diagnozę. Gluten wykluczamy u chorych na celiakię (chorobę trzewną), chorobę Dühringa i nieceliakalną nadwrażliwość na gluten, natomiast osoby z alergią na pszenicę powinny wykluczyć ze swojej diety jedynie pszenicę.

Produkt uznawany za bezglutenowy zawiera poniżej 20 ppm glutenu i może zostać oznaczony międzynarodowym znakiem przekreślonego kłosa.

Czy w lekach jest gluten?

Zazwyczaj substancje czynne są wolne od glutenu, ale wiele produktów zawiera różne wypełniacze lub dodatki zmieniające smak i aromat – to one mogą być odpowiedzialne za zawartość glutenu w lekach.

By dowiedzieć się, czy dany lek jest bezglutenowy najlepiej jest dokładnie przeczytać ulotkę, ponieważ na opakowaniu nie zawsze znajduje się pełny skład produktu. Jeśli chcemy zaoszczędzić czas, możemy skorzystać z Charakterystyki Produktu Leczniczego przechodząc od razu do punktu 6.1, gdzie znajdziemy odpowiednie informacje o substancjach pomocniczych. Ulotki oraz charakterystyki produktów leczniczych znajdują się na naszym portalu.

Niestety, o ile w przypadku żywności, od 13 grudnia 2014 r. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. nakazuje informowanie konsumentów o występujących alergenach, tak nie dotyczy ono leków i suplementów diety, dlatego nie znajdziemy w ulotce alergenów wyróżnionych pogrubioną czcionką czy informacji „może zawierać śladowe ilości glutenu”.

Najczęściej, aby otrzymać jednoznaczną informację na temat zawartości glutenu musimy zwrócić się do producenta z pytaniem o konkretny produkt.

Jakie składniki mogą zawierać gluten?

Ponieważ możemy nie znaleźć bezpośredniej odpowiedzi na pytanie – czy ten lek jest bezglutenowy, naszą czujność powinny zwrócić składniki skrobiowe, których pochodzenie w lekach jest nieokreślone. Skrobia może być pozyskiwana z surowców pierwotnie bezglutenowych, takich jak kukurydza czy ziemniaki, lub ze składników glutenowych, jak pszenica.

Składniki potencjalnie zawierające gluten

  • maltodekstryna,
  • dekstryna,
  • glikolan sodowy skrobi,
  • skrobia modyfikowana,
  • skrobia żelowana,
  • skrobia pszeniczna [3].

Dodatkowo, często w lekach występuje skrobia pszenna bezglutenowa – powinna być bezpieczna dla osób z celiakią, chociaż w piśmiennictwie pojawiały się doniesienia o szkodliwości skrobi pszennej bezglutenowej u pacjentów z tą chorobą [1,2]. Jest ona zdecydowanie niebezpieczna dla osób z alergią na pszenicę. Skrobię pszenną możemy znaleźć np. w leku przeciwkrwotocznym Exacyl, jednak producent zapewnia, że produkt może być stosowany u osób z celiakią.

Leki i suplementy bez glutenu

W internecie krąży lista leków bezglutenowych opracowana przez dr Kamila Hozyasza z roku 2001, jednak zawsze należy upewnić się, czy od tamtego czasu skład i sposób produkcji nie uległ zmianie.

Leki i suplementy zawierające gluten

Poszukiwanie glutenu w lekach jest czynnością bardzo żmudną i wymaga czytania wielu ulotek, co dodatkowo jest utrudnione przez fakt, że gluten nie jest w żaden sposób w nich wyróżniony oraz, że skład substancji dodatkowych produktu może ulec zmianie.

Co ciekawe, częściej zdarza się, że celiakia objawia się zaparciami zamiast biegunką – pacjenci sięgają wtedy po środek poprawiający perystaltykę. Należy jednak uważać na błonnik – np. Błonnik zawiera otręby pszenne, a Błonnik dla dzieci, proszek od 12 miesiąca życia, zawiera otręby owsiane. U osób chorych, takie produkty mogą bardziej zaszkodzić niż pomóc. Aby wybrać najlepszy środek na dolegliwości trawienne najlepiej skonsultować się z lekarzem, który indywidualnie dobierze lek.

Zamienniki leków zawierających gluten

Często zdarza się, że lekarz zaleci nam dany lek, a w aptece farmaceuta proponuje tańszy zamiennik. W przypadku osób chorych na celiakię, lekarz wypisujący receptę może zawrzeć na niej oznaczenie "nie zamieniać". Dzięki temu nie nastąpi wymiana leku na odpowiednik, który zawiera gluten. W przypadku, gdy lek oryginalny zawiera lub może zawierać gluten, to właśnie wśród zamienników powinniśmy szukać alternatywy.

Dieta bezglutenowa a moda

Stosowanie diety bezglutenowej u osób zdiagnozowanych to nie moda czy fanaberia, lecz sposób leczenia, który obejmuje wszystkie spożywane produkty, łącznie z lekami i suplementami diety. Przed zażyciem każdego preparatu najlepiej każdorazowo sprawdzić skład, bo lepiej zapobiegać, niż leczyć dolegliwości przewodu pokarmowego.

Źródła:

  1. Chartrand L. J. et al.: Wheat starch intolerance in patients with celiac disease. J. Am. Diet. Assoc. 1997, 97:612-618
  2. Faulkner-Hogg K. B. et al.: Dietary analysis in symptomatic patients with coeliac disease on a gluten-free diet: the role of trace amounts of gluten and non-gluten food intolerances. Scand. J. Gastroenterol. 1993, 34:784-789.
  3. Kucwaj-Brysz K.: Gluten w lekach?, Bez Glutenu 2014; 6: 25–27.
  4. Hozyasz K.: Leki bezglutenowe, Medycyna Rodzinna 2001; 1: 30–34.

redaktor: Agnieszka Soroko, mgr farm.

ostatnia zmiana: 10.08.2022 09:27:43

Dokładamy wszelkich starań, aby nasz artykuł jak najlepiej oddawał dostępne informacje, ale nie można go traktować jako konsultacji farmaceutycznej. Przed zażyciem leku należy przeczytać ulotkę, a w przypadku pytań skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Wszystkie podane w artykule nazwy produktów są przykładowe i nie stanowią żadnej formy reklamy. Wszystkie prawa autorskie do artykułu są zastrzeżone przez GdziePoLek sp. z o.o.

sortowanie:
domyślnie
filtrowanie:
wszystkie

od 13,00 zł

350 gramów

od 10,29 zł

20 tabletek

od 23,94 zł

40 kapsułek

od 23,99 zł

40 kapsułek

od 23,69 zł

20 kapsułek

od 23,99 zł

40 kapsułek

od 21,49 zł

24 tabletki

od 15,49 zł

24 pastylki

od 14,79 zł

24 pastylki

Pytania i opinie

* pole wymagane

Możesz przeciągnąć tu plik zdjęcia.

* pole wymagane

Twój adres IP i wybrana lokalizacja zostaną zapisane. 

Ciasteczka

Nasza aplikacja korzysta z plików cookies ("ciasteczka") dla celów technicznych (np. logowanie) i dla statystyk oraz analizy UX (Google Analytics, Hotjar). Więcej informacji o przetwarzaniu danych znajdziesz w regulaminie. Preferencje co do obsługi cookies możesz zmienić w ustawieniach swojej przeglądarki.