Nowe trendy w leczeniu trądziku – jak pielęgnować skórę, aby pozbyć się wyprysków?

Spis treści

Jakie są główne przyczyny powstawania trądziku?

Które metody leczenia trądziku są najbardziej skuteczne?

Jak na co dzień pielęgnować cerę trądzikową?

Zabiegi stosowane w leczeniu trądziku

Co oprócz leków i diety? Nawyki ważne dla zdrowej skóry

Źródła

Jakie są główne przyczyny powstawania trądziku?

Trądzik to przewlekła choroba zapalna skóry, która objawia się powstawaniem zaskórników, grudek, krost oraz blizn, najczęściej zlokalizowanych na twarzy, szyi, plecach i klatce piersiowej. Kluczowym krokiem w skutecznym leczeniu jest identyfikacja czynników sprzyjających jego rozwojowi i zaostrzeniom. Oto najistotniejsze z nich:

• nadmierna produkcja sebum,

• kolonizacja bakterii,

• zaburzenia endokrynologiczne,

• czynniki genetyczne,

• stres,

• nadmierna ekspozycja na światło słoneczne,

• noszenie odzieży nieprzepuszczającej powietrza,

• stosowanie nieodpowiednich kosmetyków,

• brak zbilansowanej diety,

• stosowanie niektórych leków (np. kortykosteroidów, leków przeciwpadaczkowych, przeciwdepresyjnych, przeciwgruźliczych, witaminy B12 oraz barbituranów),

• palenie tytoniu.

Które metody leczenia trądziku są najbardziej skuteczne?

Podstawą leczenia trądziku jest stosowanie preparatów miejscowych, których zadaniem jest zwalczanie przyczyn powstawania zmian skórnych. Aby terapia była skuteczna, kluczowe jest aplikowanie produktu na całą powierzchnię skóry dotkniętą problemem, a nie jedynie na pojedyncze wypryski.

W zależności od zaleceń dermatologa, preparaty te mogą być stosowane pojedynczo lub w terapiach łączonych w celu zintensyfikowania działania.

Substancje, które są obecnie najczęściej stosowane w terapii przeciwtrądzikowej to:

• kwas azelainowy – w formie dostępnych bez recepty kremów i żeli; działa przeciwbakteryjnie, przeciwzapalnie, keratolitycznie, komedolitycznie, seboregulująco oraz rozjaśniająco (np. Acne-Derm, Skinoren, Hascoderm Lipożel),

• nadtlenek benzoilu – lek dostępny na receptę w formie żelu lub kremu (np. Duac, Epiduo) oraz bez recepty (Akneroxid 10) jest związkiem utleniającym, który działa miejscowo przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie, przeciwłojotokowo, łagodnie keratolitycznie, wysuszająco, miejscowo znieczulająco i przeciwświądowo, pobudza ziarninowanie i syntezę kolagenu,

• adapalen – to retinoid, czyli pochodna witaminy A; ma formę żelu lub kremu i dostępny jest w aptekach na receptę; przyspiesza odnowę naskórka, redukuje nadmierne wydzielanie sebum, ogranicza powstawanie zaskórników, a także działa przeciwzapalnie i antybakteryjnie (np. Differin, Acnelec, Epiduo),

• antybiotyki – dostępne na receptę; m.in. klindamycyna w formie żelu lub płynu (np. Clindacne, Duac, Dalacin T) oraz płyny i maści z erytromycyną (np. Zineryt, Aknemycin); hamują rozwój bakterii dawniej nazywanych Propionibacterium acnes, a obecnie klasyfikowanych jako Cutibacterium acnes, które mają udział w powstawaniu zmian zapalnych w trądziku pospolitym.

Niejednokrotne w terapii wymagane jest wprowadzenie leczenia ogólnego. Do głównych grup leków stosowanych w leczeniu doustnym należą dostępne w aptekach na receptę:

• retinoidy np. izotretynoina – do leczenia ciężkich postaci trądziku u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia; leczenie trwa zwykle od 4 do 6 tygodni,

• antybiotyki m.in. limecyklina, doksycyklina – do leczenia ciężkich postaci trądziku u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia; leczenie trwa zwykle od 3 do 6 tygodni,

• leki hormonalne zawierające estrogen i progestagen (np. drospirenon, cyproteron, dienogest) – dla kobiet od 16. roku życia, u których trądzik nasila się w drugiej fazie cyklu lub towarzyszą mu inne objawy hiperandrogenizmu (np. hirsutyzm, zaburzenia miesiączkowania, PCOS), terapia może trwać nawet kilka lat (i może być traktowana jako forma antykoncepcji),

• spironolakton – w Polsce stosowany jednie "off label" (poza oficjalną rejestracją); zmniejsza wydzielanie łoju, dzięki czemu ogranicza powstawanie zmian trądzikowych; dla kobiet od 16-18 roku życia; kuracja zwykle trwa 2-3 miesiące.

Jak na co dzień pielęgnować cerę trądzikową?

Cera trądzikowa to wymagający typ skóry, dlatego pielęgnacja odgrywa ważną rolę w procesie leczenia. Trafiona pielęgnacja stanowi wsparcie leczenia, redukuje działania niepożądane pojawiające się podczas kuracji oraz pomaga utrzymać prawidłowy stan skóry po zakończeniu leczenia. Opieka nad cerą trądzikową powinna składać się z:

• utrzymywania odpowiedniej higieny skóry, najlepiej stosując produkty o kwasowym pH i unikając tych zawierających mydła i alkohol,

• dbania o odpowiednie nawilżenie – należy unikać kosmetyków zawierających oleje, emulgatory, środki drażniące i substancje zapachowe,

• stosowaniu dermokosmetyków o działaniu przeciwzaskórnikowym i przeciwłojotokowym zawierających np. niskie stężenia kwasu glikolowego, kwasu salicylowego, kwasu mlekowego, kwasu azelainowego,

• stosowania fotoprotekcji.

Dermokosmetyki do mycia twarzy np.

La Roche-Posay Effaclar żel oczyszczający

CeraVe SA wygładzający żel do mycia

Kremy nawilżające wspomagające kurację trądzikową, np.

CeraVe Nawilżający Żel-Krem Oil Control

SVR SEBIACLEAR Creme SPF50+

Preparaty o działaniu złuszczającym, np.

Pharmaceris T Sebo-Almond Peel 10% krem

Pharmaceris T Sebo-Almond Peel 5% krem

Zabiegi stosowane w leczeniu trądziku

Medycyna estetyczna i kosmetologia oferują wiele narzędzi do walki z trądzikiem oraz jego następstwami, takimi jak blizny i przebarwienia. Bardzo ważnym jest, aby przed podjęciem decyzji o zabiegu problem skórny został prawidłowo zdiagnozowany przez specjalistę.

Wśród dostępnych opcji znajdują się m.in.:

• Peelingi chemiczne i kawitacyjne – pomagają w złuszczeniu martwego naskórka, odblokowaniu porów i wygładzeniu powierzchni skóry.

• Laseroterapia – to precyzyjna metoda, która za pomocą wiązki światła ogranicza nadprodukcję sebum, działając bezpośrednio na gruczoły łojowe bez uszkadzania otaczających tkanek.

• Terapie światłem LED i BBL – skutecznie redukują stany zapalne i zaczerwienienia, rozjaśniają przebarwienia.

• Mikronakłuwanie – zabieg ten intensywnie pobudza naturalne procesy naprawcze skóry, co prowadzi do redukcji blizn. Umożliwia także głębsze wprowadzenie substancji aktywnych bezpośrednio w miejsca wymagające leczenia.

Co oprócz leków i diety? Nawyki ważne dla zdrowej skóry

W leczeniu trądziku, obok farmakoterapii i diety, kluczową rolę odgrywają także higiena i codzienne nawyki. Częste dotykanie twarzy sprzyja przenoszeniu bakterii, a wyciskanie zmian skórnych nie tylko opóźnia proces gojenia, lecz również zwiększa ryzyko rozprzestrzenienia się zakażenia i powstania blizn. Dlatego warto wprowadzić proste zmiany, takie jak używanie osobnego ręcznika do twarzy, regularna wymiana poszewki na poduszkę czy wybieranie basenu ozonowanego zamiast chlorowanego, który może dodatkowo podrażniać skórę. Troska o te detale, w połączeniu z właściwą pielęgnacją, realnie wspiera proces leczenia.

Źródła:

1. Jacek Szepietowski, Monika Kapińska-Mrowiecka, Andrzej Kaszuba, Andrzej Langner, Waldemar Placek, Hanna Wolska, Łukasz Matusiak. Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Przegląd Dermatologiczny 2012/6.

2. Linda K. Ogé, Alan Broussard, Marilyn D. Marshall. Acne Vulgaris: Diagnosis and Treatment. PubMed, PMID: 31613567.

3. Amita H. Sutaria, Sadia Masood, Haitham M. Saleh, Joel Schlessinger. Acne Vulgaris. PubMed, PMID: 29083670.

4. dr med. Luiza Marek. Trądzik pospolity – rodzaje i przyczyny. Jak pozbyć się trądziku? MP.pl, portal medyczny.

5. Mara Lúcia Gonçalves Diogo, Thalita Molinos Campos, Elsa Susana Reis Fonseca, Christiane Pavani, Anna Carolina Ratto Tempestini Horliana, Kristianne Porta Santos Fernandes, Sandra Kalil Bussadori, Francisca Goreth Malheiro Moraes Fantin, Diego Portes Vieira Leite, Ângela Toshie Araki Yamamoto, Ricardo Scarparo Navarro, Lara Jansiski Motta. Effect of Blue Light on Acne Vulgaris: A Systematic Review. PMCID: PMC8537635, PMID: 34696155.